ΚΟΙΝΩΝΙΑ
06/08/2017 07:54 EEST | Updated 06/08/2017 09:31 EEST

Πιο μεγάλες οι εισφορές από το ύψος των συντάξεων

SOOC

Oι συντάξεις οι οποίες θα λάβουμε ως εργαζόμενοι μετά τη λήξη του εργασιακού μας βίου είναι πολύ χαμηλότερες σε σύγκριση με τις ασφαλιστικές εισφορές που θα έχουμε καταβάλει.

Όπως εξηγεί το ρεπορτάζ της «Καθημερινής της Κυριακής» η τελευταία ασφαλιστική μεταρρύθμιση Κατρούγκαλου δημιουργεί ένα άδικο κοινωνικά και κυρίως αναλογιστικά ασφαλιστικό σύστημα. Το νέο σύστημα βρίσκεται στο άλλο άκρο από το σύστημα του παρελθόντος. Ειδικότερα, από υπερχρηματοδοτημένες συντάξεις του δημόσιου συστήματος «περνάμε» στις υποχρηματοδοτημένες, εκείνες δηλαδή οι οποίες θα είναι μικρότερες από τις εισφορές που θα καταβάλλονται. Εξετάζοντας μία μελέτη η οποία αναλύει τις αλλαγές με βάση τον δείκτη ΠΟΧ, δηλαδή το γενικό Ποσοστό Ομαδικής Χρηματοδότησης, προκύπτει ότι δεν ελήφθη σχεδόν καμία μέριμνα για την ανταποδοτικότητα των εισφορών.

Το ΠΟΧ δείχνει εάν η σύνταξη είναι ανάλογη των εισφορών που έχουν καταβληθεί. Ειδικότερα, εάν το ΠΟΧ είναι πάνω από 100% , τότε οι συγκεκριμένοι συνταξιούχοι λαμβάνουν συντάξεις υπερχρηματοδοτημένες από τους φόρους και το κοινωνικό σύνολο. Αντίστοιχα, εάν το ΠΟΧ είναι μικρότερο του 100% , σημαίνει ότι το ποσό της σύνταξης είναι αναλογιστικά άδικο και ότι η συγκεκριμένη ομάδα ασφαλισμένων επιβαρύνεται περισσότερο για να στηρίξει κάποιες άλλες ομάδες.

Πίσω στα 2008 το ΠΟΧ του συστήματος, γράφει το δημοσίευμα, ήταν εξωφρενικά υψηλό. Η μέση ηλικία συνταξιοδότησης ήταν τα 61 έτη, με καριέρα 25 ετών και μέση σύνταξη 1.246 ευρώ, υπερδιπλάσια από το κατώφλι φτώχειας που τότε ήταν 573,25 ετών.

Το 2011 μόνο οι συντάξεις του ΟΑΕΕ, των τραπεζών και του ΤΑΠ-ΟΤΕ χρηματοδοτήθηκαν κατά μέσον όρο αποκλειστικά από εισφορές των ασφαλισμένων, μιας και έχουν ΠΟΧ μικρότερο ή σχεδόν ίσο με 100%. Τα υπόλοιπα Ταμεία είχαν ΠΟΧ μεγαλύτερο του 100%.

Για παράδειγμα, γράφει η Καθημερινή, το Ταμείο του Δημοσίου τομέα είχε ΠΟΧ 186%. Το ΠΟΧ του ΟΓΑ ήταν 268%, όμως η μέση σύνταξη του ΟΓΑ ήταν 378,1 ευρώ, κάτω από το κατώφλι της φτώχειας (598,17 ευρώ) και σε ένα σύστημα αναδιανεμητικό, η αλληλεγγύη «νομιμοποιείται».

Αντίθετα, όπως αναφέρει η μελέτη, η σύνταξη του Δημοσίου είναι περίπου διπλάσια από το κατώφλι της φτώχειας και ακόμη και μέσα σε ένα αναδιανεμητικό σύστημα δεν εξηγείται τόσο μεγάλη απόκλιση. Όπως δεν δικαιολογείται ΠΟΧ άνω του 100% για το Ταμείο της ΔΕΗ, όταν το 2011 η μέση σύνταξη ήταν 2.606 ευρώ. Και όμως, το ΠΟΧ του Ταμείου της ΔΕΗ ήταν 123%.

Υψηλό ΠΟΧ είχε και το ΙΚΑ, κοντά στο 133%. Όμως το ΙΚΑ περιλαμβάνει τον μεγαλύτερο πληθυσμό της χώρας, η μέση σύνταξη ήταν τότε χαμηλότερη από όλα τα υπόλοιπα Ταμεία πλην του ΟΓΑ, ενώ η μεγάλη μάζα των ασφαλισμένων βρισκόταν στα χαμηλά συνταξιοδοτικά κλιμάκια. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην έκθεση, «αποδεικνύεται η πικρή αλήθεια της ασφαλιστικής αναδιανομής όχι μόνο του αναδιανεμητικού αλλά και του κεφαλαιοποιητικού συστήματος».

Το μέσο ΠΟΧ το 2011 ήταν 150% και η μέση κύρια σύνταξη στα 1.081,5 ευρώ, δηλαδή τα δύο τρίτα μόνο ήταν καλυμμένα από εισφορές και τα υπόλοιπο ένα τρίτο συμπληρωνόταν από τον προϋπολογισμό. Για να ήταν το σύστημα αναλογιστικά δίκαιο, η μέση κύρια σύνταξη θα έπρεπε να είναι 1.052 ευρώ δια 1,5, ήτοι 721 ευρώ.

Εξετάζοντας τώρα τη μεταρρύθμιση του 2016 και λαμβάνοντας ως παροχή ότι τα Ταμεία φέρουν ακριβώς τα ίδια χαρακτηριστικά με το 2014, η μελέτη καταλήγει και πάλι ότι και με τη μεταρρύθμιση Κατρούγκαλου δεν ελήφθη σχεδόν καμία μέριμνα για την ανταποδοτικότητα των εισφορών.

Ο ΟΓΑ παραμένει ο πλέον υπερχρηματοδοτημένος φορέας για το 2016 έως το 2019, με το ΠΟΧ να παραμένει άνω του 200%. Η στρέβλωση παραμένει στο Δημόσιο, με ΠΟΧ 115% και μέση σύνταξη 922 ευρώ, όταν ο ΟΑΕΕ έχει ΠΟΧ 49%, με σύνταξη 913 ευρώ τον μήνα ανατρέποντας τη λογική της αναδιανομής.

Η ίδια αναιτιολόγητη στρέβλωση ισχύει για τις τράπεζες και τα υπόλοιπα ειδικά ταμεία και κυρίως το Ταμείο της ΔΕΗ. Το 2016 το ΠΟΧ για τις τράπεζες είναι 58% και πέφτει στο 39% το 2019. Για το ΤΑΠ ΟΤΕ το ΠΟΧ από 63% το 2016 κατακρημνίζεται στο 41% το 2019, ενώ για το Ταμείο της ΔΕΗ από 69% πέφτει στο 45%. Αλλά και για το ΕΤΑΑ, από 67% το 2016, διαμορφώνεται στο 57% το 2019. Το συνολικό ΠΟΧ του συστήματος το 2019 πέφτει στο 89%, σημειώνοντας ιστορικό αρνητικό ρεκόρ ανταποδοτικότητας.