Συγκλονισμένοι όλοι στην Ελλάδα και όχι μόνο οι φίλαθλοι, από το τραγικό δυστύχημα στη Ρουμανία. Ένα θανατηφόρο τροχαίο με επτά νεαρούς οπαδούς του ΠΑΟΚ να βρίσκουν ακαριαίο θάνατο σε έναν δρόμο καρμανιόλα. Θρήνος και πένθος. Επάνω σε τέσσερις τροχούς μακριά από αγωνιστικούς χώρους. Και η ανταπόκριση όλων των ομάδων, όλων των φιλάθλων, ανεξάρτητα με το χρώμα της φανέλας που ακολουθούν, Ήταν ένα δείγμα ότι ο αθλητισμός γεννήθηκε για να ενώνει. Και πρέπει να συμβαίνει αυτό. Να προσφέρει συγκίνηση, κοινότητα, ανάσα.
Κι όμως, η ιστορία του αθλητισμού, κουβαλά σκοτεινές σελίδες: τραγωδίες σε γήπεδα, πίστες, κλειστά γυμναστήρια και μαραθωνίους δρόμους. Άλλοτε από αμέλεια, άλλοτε από βία, άλλοτε από κακές υποδομές, άλλοτε από εγκληματικές επιθέσεις.
Και κάθε φορά, το ίδιο ερώτημα επιστρέφει: Πώς γίνεται ένας χώρος χαράς να μετατρέπεται σε τόπο θανάτου;
Ποδόσφαιρο: Το πιο βαρύ αρχείο της εξέδρας
Το ποδόσφαιρο, ως το πιο μαζικό άθλημα στον πλανήτη, έχει γνωρίσει και τις πιο πολύνεκρες καταστροφές.
Θύρα 7 – Ελλάδα, 1981
Η μεγαλύτερη αθλητική τραγωδία στη χώρα. Στις 8 Φεβρουαρίου, μετά από αγώνα στο «Γ. Καραϊσκάκης», ο συνωστισμός στην έξοδο οδήγησε σε ποδοπάτημα.
21 άνθρωποι πέθαναν.
Η Θύρα 7 έγινε σύμβολο μνήμης και προειδοποίηση.
Hillsborough – Αγγλία, 1989
97 φίλαθλοι της Λίβερπουλ πέθαναν από ασφυξία λόγω υπερπληθυσμού στις κερκίδες. Η τραγωδία άλλαξε για πάντα την ασφάλεια στα αγγλικά γήπεδα.
Heysel – Βέλγιο, 1985
Ο τελικός Λίβερπουλ–Γιουβέντους μετατράπηκε σε χάος. Κατάρρευση εξέδρας, πανικός, 39 νεκροί.
Kanjuruhan – Ινδονησία, 2022
Η χρήση δακρυγόνων προκάλεσε μαζική ασφυξία στις εξόδους. Πάνω από 130 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, υπενθυμίζοντας ότι οι τραγωδίες δεν ανήκουν μόνο στο παρελθόν.
Κλειστά γήπεδα: Φωτιά, πανικός και η παγίδα της «στέγης»
Οι κλειστές εγκαταστάσεις έχουν άλλους κινδύνους: φωτιά, καπνό, ανεπαρκείς εξόδους.
Bradford City Fire – Αγγλία, 1985
Φωτιά σε ξύλινη εξέδρα στοίχισε τη ζωή σε δεκάδες θεατές. Ένα από τα πιο σοκαριστικά παραδείγματα του πόσο γρήγορα μπορεί να μετατραπεί ένα γήπεδο σε παγίδα.
Ibrox Disaster – Σκωτία, 1971
66 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε συνωστισμό σε σκάλα εξόδου, δείχνοντας ότι ο κίνδυνος δεν βρίσκεται μόνο μέσα στο παιχνίδι αλλά και στη ροή του πλήθους.
Μηχανοκίνητος αθλητισμός: Όταν η ταχύτητα ξεφεύγει
Le Mans – Γαλλία, 1955
Το πιο πολύνεκρο δυστύχημα στην ιστορία του motorsport: αυτοκίνητο εκτοξεύτηκε προς τις εξέδρες σκοτώνοντας δεκάδες θεατές.
Formula 1 – Imola, 1994
Ένα από τα πιο σκοτεινά Σαββατοκύριακα της F1, που οδήγησε σε τεράστιες αλλαγές στην ασφάλεια οδηγών και φιλάθλων, με προστατευτικά barriers, τεχνολογίες επιβίωσης, ιατρική ετοιμότητα σε δευτερόλεπτα
Μαχητικά σπορ: Η τραγωδία μέσα στους κανόνες
Σε πυγμαχία και MMA, οι απώλειες έρχονται από εγκεφαλικές κακώσεις και καθυστερημένη ιατρική παρέμβαση. Τα τελευταία χρόνια θεσπίστηκαν πρωτόκολλα διάσεισης, αυστηρότεροι έλεγχοι, προστασία αθλητών από υπερβολική καταπόνηση
Μαραθώνιοι: Η ευαλωτότητα της πόλης
Μαραθώνιος Βοστώνης – 2013
Η επίθεση στον τερματισμό άλλαξε για πάντα τα μέτρα ασφαλείας σε μαζικές διοργανώσεις δρόμου.
Ολυμπιακοί Αγώνες: Το σύμβολο που έγινε στόχος
Μόναχο – 1972
Η επίθεση στο Ολυμπιακό Χωριό οδήγησε στη δολοφονία 11 Ισραηλινών αθλητών. Από τότε, η ασφάλεια έγινε κεντρικός πυλώνας των Αγώνων. Το βιώσαμε πολύ έντονα και στην Ολυμπιάδα της Αθήνας το 2004
Η Ελλάδα της οπαδικής βίας: Μια ανοιχτή πληγή
Η ελληνική πραγματικότητα δεν περιορίζεται σε τραγωδίες υποδομών. Τα τελευταία χρόνια, ο αθλητισμός στη χώρα σημαδεύτηκε από μια σειρά εγκλημάτων που ξεπερνούν τα όρια του «οπαδισμού» και αγγίζουν καθαρά την οργανωμένη βία.
Άλκης Καμπανός (2022): Ένα παιδί που δεν γύρισε σπίτι
Ήταν ξημερώματα 1ης Φεβρουαρίου 2022, όταν ο 19χρονος Άλκης Καμπανός δέχθηκε επίθεση στη Θεσσαλονίκη, σε μια υπόθεση που συγκλόνισε την Ελλάδα.
Ο Άλκης δεν σκοτώθηκε σε γήπεδο. Σκοτώθηκε στον δρόμο, επειδή βρέθηκε στο λάθος σημείο, τη λάθος στιγμή, μπροστά σε μια ομάδα ανθρώπων που μετέτρεψαν την «οπαδική ταυτότητα» σε όπλο.
Η δολοφονία του έγινε σύμβολο. Έφερε ξανά στο προσκήνιο το ερώτημα: πόσο απέχει το γήπεδο από την κοινωνία, όταν η βία το ακολουθεί παντού;
Μιχάλης Κατσουρής (2023): Η νύχτα της Νέας Φιλαδέλφειας
Τον Αύγουστο του 2023, λίγο πριν από ευρωπαϊκό αγώνα της ΑΕΚ, η Νέα Φιλαδέλφεια έγινε πεδίο μάχης.
Ο 29χρονος Μιχάλης Κατσουρής δολοφονήθηκε σε επεισόδια που συνδέθηκαν με οργανωμένη μετακίνηση χούλιγκαν.
Η υπόθεση έδειξε ότι η οπαδική βία δεν είναι «τυχαία». Μπορεί να είναι οργανωμένη, διασυνοριακή, ανεξέλεγκτη.
Το περιστατικό πριν από το Παναθηναϊκός–Ολυμπιακός στο βόλεϊ
Η μνήμη κρατά και άλλες σκοτεινές στιγμές: το 2007, ο φίλαθλος του Παναθηναϊκού Δημήτρης (Μήτσος) Φιλόπουλος δολοφονήθηκε μετά από συμπλοκές οπαδών, πριν από αγώνα βόλεϊ Παναθηναϊκού–Ολυμπιακού.
Ένα ακόμη έγκλημα που απέδειξε ότι η βία δεν περιορίζεται στο ποδόσφαιρο.
Γιώργος Λυγγερίδης (2023): Ο θάνατος ενός αστυνομικού
Τον Δεκέμβριο του 2023, ο αστυνομικός Γιώργος Λυγγερίδης τραυματίστηκε θανάσιμα από ναυτική φωτοβολίδα σε επεισόδια έξω από γήπεδο βόλεϊ στου Ρέντη.
Ο θάνατός του ανέδειξε ότι η οπαδική βία δεν σκοτώνει μόνο φιλάθλους. Σκοτώνει όποιον βρεθεί μπροστά της.
Το πραγματικό στοίχημα: Να μη χαθεί άλλη ζωή για ένα παιχνίδι
Οι τραγωδίες στα σπορ δεν είναι «μαύρες εξαιρέσεις». Είναι προειδοποιήσεις. Χωρίς ασφάλεια, υποδομές, πρόληψη και μηδενική ανοχή στη βία, η γιορτή μπορεί να γίνει εφιάλτης. Γιατί τα γήπεδα, οι πίστες και οι δρόμοι πρέπει να είναι χώροι ζωής.
