Η ιαπωνική κουλτούρα είναι γνωστή για τη σημασία που δίνουν στην ευγένεια και τον σεβασμό, διατηρώντας με ευλάβεια τους κανόνες προστασίας του περιβάλλοντος και καθαριότητας. Με γνώμονα τη συλλογικότητα και την πειθαρχία, συνηθίζουν να μην αφήνουν τις καταστάσεις ατελείς και αυτό διακρίνεται και στις αθλητικές εκδηλώσεις, όπου συνηθίζουν να μαζεύουν τα σκουπίδια τους ακόμα και μετά τη λήξη μεγάλων αθλητικών αγώνων.
Έτσι και έγινε σε αγώνα του Μουντιάλ, όταν λίγα λεπτά μετά το τέλος της αναμέτρησης με την Ολλανδία στο Ντάλας, η οποία ολοκληρώθηκε με σκορ 2-2, εκατοντάδες Ιάπωνες οπαδοί παρέμειναν στις θέσεις τους και άρχισαν να μαζεύουν σχολαστικά κάθε σκουπίδι που είχε απομείνει στις εξέδρες.
Φορώντας τις χαρακτηριστικές μπλε φανέλες των «Μπλε Σαμουράι» και κρατώντας μεγάλες σακούλες απορριμμάτων, οι φίλαθλοι συγκέντρωναν ποτήρια, χαρτιά, συσκευασίες και κάθε είδους απορρίμματα, αφήνοντας τον χώρο σχεδόν όπως τον βρήκαν – ή ακόμη πιο καθαρό.
Η παράδοση των Ιαπώνων
Η παράδοση αυτή ξεκίνησε από το Παγκόσμιο Κύπελλο της Γαλλίας το 1998 και πλέον έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της παρουσίας τους σε μεγάλες διοργανώσεις, όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Μουντιάλ του Κατάρ, όπου οι φίλαθλοι της «Samurai Blue», παρά τον ενθουσιασμό για τη νίκη επί της Γερμανίας, αφιέρωσαν χρόνο για να καθαρίσουν το σημείο όπου κάθονταν. Μάλιστα, εντοπίστηκαν να καθαρίζουν ακόμα και σε αγώνες όπου δεν συμμετείχε καν η ομάδα τους.
Η πρακτική αυτή βασίζεται σε μια παροιμία που λέει: “Tatsu tori ato wo nigosazu”, η οποία μεταφράζεται ως «ένα πουλί δεν λερώνει τη φωλιά του όταν πετάει μακριά». Στην ουσία, σημαίνει ότι οφείλουμε να αφήνουμε τον χώρο ακριβώς όπως τον βρήκαμε.
Από πολύ μικρή ηλικία, οι μαθητές στην Ιαπωνία μαθαίνουν να καθαρίζουν οι ίδιοι τις αίθουσες και τους διαδρόμους του σχολείου τους.
Για τους Ιαπώνους, ο καθαρισμός μετά από ένα αθλητικό γεγονός δεν είναι απλώς μια πράξη καθαριότητας, αλλά μια έκφραση εθνικής περηφάνιας. Οι Ιάπωνες θέλουν να προβάλλουν τις αξίες του πολιτισμού τους στον υπόλοιπο κόσμο.
«Είναι η κουλτούρα μας. Όπου κι αν βρισκόμαστε, φροντίζουμε να καθαρίζουμε μετά από εμάς. Είναι μια πνευματική πρακτική και ένας τρόπος να δείχνουμε σεβασμό», ανέφερε ο Φούτο Χαγκιβάρα, ο οποίος συμμετείχε στον καθαρισμό μετά το παιχνίδι.
Η κοινωνιολογική προσέγγιση
Ο κοινωνιολόγος και φιλόσοφος Μασάτσι Οσάβα εξηγεί ότι οι Ιάπωνες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις καθημερινές μορφές κοινωνικής ευθύνης και στη συμπεριφορά τους απέναντι στους ανθρώπους που βρίσκονται γύρω τους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει έντονη ανάγκη να μην προκαλεί κανείς πρόβλημα ή δυσφορία στους άλλους, ιδιαίτερα όταν μοιράζεται τον ίδιο χώρο μαζί τους.
Από την πλευρά του, ο καθηγητής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου της Οσάκα, Σκοτ Νορθ, επισημαίνει ότι οι οργανωμένες ομάδες φιλάθλων λειτουργούν συχνά με συλλογική λογική.
Όταν κάποιοι ξεκινούν να καθαρίζουν, οι υπόλοιποι ακολουθούν σχεδόν αυθόρμητα, καθώς θεωρείται φυσικό μέρος της ομαδικής συμπεριφοράς.
Είτε πρόκειται για κοινωνική ευθύνη, είτε για πολιτισμική παράδοση, είτε για σεβασμό προς τον δημόσιο χώρο, το αποτέλεσμα παραμένει το ίδιο: οι Ιάπωνες φίλαθλοι εξακολουθούν να προσφέρουν ένα ξεχωριστό μάθημα πολιτισμού σε κάθε μεγάλη διοργάνωση.
Με λίγα λόγια, για τους Ιάπωνες, ο καθαρισμός του σταδίου δεν είναι μια αγγαρεία, αλλά ένας τρόπος να αποδείξουν ότι ο αθλητισμός αποτελεί καθρέφτη της κουλτούρας τους, όπου η τάξη και η καθαριότητα έχουν πρωταρχική σημασία.
