ΤΟ BLOG
12/03/2015 08:52 EET | Updated 11/05/2015 08:12 EEST

Ας αρχίσει η σοβαρή διαπραγμάτευση επιτέλους

Η γερμανική πλευρά φαίνεται να έχει επιτύχει τους περισσότερους από τους στόχους της. Μη ακύρωση μνημονιακών νόμων, εγκατάλειψη του στόχου για κούρεμα του χρέους, παράταση του υφιστάμενου προγράμματος, αποφυγή μονομερών ενεργειών από την Ελλάδα, συνέχιση των περισσοτέρων μεταρρυθμίσεων του Μνημονίου, τακτική αξιολόγηση της εφαρμογής του προγράμματος από τους δανειστές και όλα αυτά χωρίς να έχουν δοθεί καθόλου νέα χρήματα στην Ελλάδα.

EMMANUEL DUNAND via Getty Images

Στο προηγούμενο άρθρο είχαμε αναφερθεί στη έλλειψη εμπιστοσύνης που υπήρχε από τους ευρωπαίους εταίρους προς την νέα ελληνική κυβέρνηση και στην ανάγκη άμεσης αποκατάστασης του θετικού κλίματος μεταξύ τους.

Μερικές μόνο μέρες μετά, διαπιστώνουμε ότι το κλίμα εμπιστοσύνης έχει επιβαρυνθεί ακόμα περισσότερο. Στο γεγονός αυτό συντέλεσαν σειρά δηλώσεων από εκπροσώπους της ελληνικής κυβέρνησης αλλά και των ευρωπαίων εταίρων.

Απειλητικές δηλώσεις, όπως των υπουργών άμυνας και εξωτερικών της Ελλάδας περί αποστολής τζιχαντιστών και λαθρομεταναστών στο Βερολίνο αν η χώρα αφεθεί να καταρρεύσει, δυναμιτίζουν το κλίμα και δημιουργούν περισσότερη καχυποψία και έλλειψη εμπιστοσύνης προς την ελληνική πλευρά. Όσοι παρακολουθούν την γερμανική κοινή γνώμη, γνωρίζουν πόσο κακό έκαναν οι συγκεκριμένες δηλώσεις και πόσο έντονα καυτηριάστηκαν από τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης.

Στις συνεχείς δηλώσεις Σόϊμπλε, με τις οποίες επικρίνει την ελληνική κυβέρνηση, τον Γιάνη Βαρουφάκη και ζητά εφαρμογή του Μνημονίου, απάντησε με σκληρές δηλώσεις η ελληνική κυβέρνηση μέσω του υπουργού επικρατείας Νίκου Παππά, εμπλέκοντας τον στα σχέδια ασφυξίας ρευστότητας της Ελλάδας. Η ελληνογερμανική κόντρα δείχνει να οξύνεται και να λαμβάνει πλέον χώρα και μπροστά στις κάμερες, αλλά μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα είναι αυτή που ζητά τη βοήθεια των υπολοίπων.

Η γερμανική πλευρά φαίνεται να έχει επιτύχει τους περισσότερους από τους στόχους της. Μη ακύρωση μνημονιακών νόμων, εγκατάλειψη του στόχου για κούρεμα του χρέους, παράταση του υφιστάμενου προγράμματος, αποφυγή μονομερών ενεργειών από την Ελλάδα, συνέχιση των περισσοτέρων μεταρρυθμίσεων του Μνημονίου, τακτική αξιολόγηση της εφαρμογής του προγράμματος από τους δανειστές και όλα αυτά χωρίς να έχουν δοθεί καθόλου νέα χρήματα στην Ελλάδα.

Η τελευταία ανεπίσημη απαίτηση των γερμανών περί αντικατάστασης του Γιάνη Βαρουφάκη φαίνεται να ικανοποιήθηκε εν μέρει. Ο κύριος Βαρουφάκης, μετά την μεγάλη εντύπωση που προκάλεσε στα διεθνή μέσα ενημέρωσης τις πρώτες μέρες του ως υπουργός Οικονομικών, έχει συγκεντρώσει πλέον (ίσως αδίκως) τα πυρά όλων (εντός και εκτός Ελλάδος) και ίσως «κάηκε» στα μάτια των ευρωπαίων εταίρων στην προσπάθεια του να επικοινωνήσει με έντονο τρόπο την διαφορετικότητα της νέας ελληνικής κυβέρνησης.

Πλέον, ο σχεδιασμός και η υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων περνάει στα χέρια της ομάδας Δραγασάκη και ο Γιάνης Βαρουφάκης διατηρεί μόνο την επικοινωνία με το Eurogroup και του «Θεσμούς» στις Βρυξέλλες.

Η ελληνική κυβέρνηση προσπαθεί να αντιστρέψει το αρνητικό κλίμα προτείνοντας μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσαν να γίνουν αποδεκτές από τους ευρωπαίους εταίρους. Πρόσφατα εμπλούτησε την λίστα με προτάσεις περί φορολογικής περαίωσης, φορολογικής αμνηστίας και λοταρίας αποδείξεων, προτάσεις που έχουν γίνει και παλιότερα από τις προηγούμενες ελληνικές κυβερνήσεις, χωρίς ιδιαίτερα θεαματικά αποτελέσματα. Προτάσεις, όπως των ιδιωτών «φορολογικών πρακτόρων» που θα μαγνητοσκοπούν και θα καταγγέλλουν τους φοροφυγάδες εμπόρους μόνο κλαυσίγελο προκαλούν και δεν μπορούν να τύχουν σοβαρής ανάλυσης.

Όλο το παιχνίδι φαίνεται ότι θα παιχτεί στην υλοποίηση συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων όπως οι ιδιωτικοποιήσεις, το ΦΠΑ, το Ασφαλιστικό. Από εκεί θα κριθεί η ειλικρινής διάθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε βαθιές μεταρρυθμίσεις και θα καθορίσει την τελική στάση των εταίρων μας. Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να προσέξει πολύ κάθε δήλωση και κίνηση της από εδώ και πέρα, διότι μεγάλο μέρος της Ευρώπης και των εταίρων μας επιθυμεί την μείωση της διαπραγματευτικής δύναμης και την τελική ταπείνωση της Ελλάδας.

Το κλειδί των εξελίξεων κρατά επίσης η ΕΚΤ, η οποία συνεδριάζει την Πέμπτη 12/3/2015 για να εξετάσει την διατήρηση του ELA στα 68,8 δις ευρώ. Δεν αναμένεται να αποφασισθεί αύξηση του σχετικού ορίου, ούτε να λάβει απόφαση ώστε να ξαναγίνονται δεκτά τα ελληνικά ομόλογα ως εγγύηση παροχής ρευστότητας προς τις ελληνικές τράπεζες. Η ΕΚΤ λογικά θα περιμένει την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων και την προώθηση των μεταρρυθμίσεων, πριν αποφασίσει κάτι τέτοιο.

Παραμένει πάντα η δυνατότητα της ΕΚΤ να προκαλέσει ασφυξία στις ελληνικές τράπεζες μέσω ξαφνικής διακοπής του ELA και αυτό είναι το κρίσιμο γεγονός που πρέπει πάση θυσία να αποφευχθεί. Σημειώνουμε ότι ήδη οι ελληνικές τράπεζες έχουν δανειστεί περίπου 100 δις από την ΕΚΤ δίνοντας ως εγγύηση τίτλους αξίας 150 δις.

Η διαπραγμάτευση πρέπει επιτέλους να ξεκινήσει και να προχωρήσει με γρήγορους ρυθμούς. Η ελληνική πλευρά πρέπει να επικεντρωθεί στην ουσία των συζητήσεων και όχι σε θέματα επικοινωνιακού χαρακτήρα (όπως η ονομασία της τρόικας, του μνημονίου ή αν θα επισκεφθούν τεχνικά κλιμάκια την Ελλάδα) τα οποία μειώνουν τα τελευταία αποθέματα αξιοπιστίας της στα μάτια των εταίρων.

Θα πρέπει να έχουμε υπόψη ότι τον Ιούλιο εκλέγεται ο νέος πρόεδρος του Eurogroup και ο Νταϊσελμπλουμ (ο οποίος επιθυμεί να επανεκλεγεί) επιδιώκει να επιδείξει ταχύτητα στην διαπραγμάτευση του ελληνικού προβλήματος και απτά αποτελέσματα πολύ σύντομα. Αντίπαλός του θα είναι πιθανότατα ο ισπανός υπουργός οικονομικών Ντε Γκίντος και ίσως αυτό εξηγεί την σκληρή στάση και των δύο απέναντι στην Ελλάδα, που έχει ως αποδέκτη τον κύριο "παίχτη" του παιχνιδιού, δηλαδή την Γερμανία.

Οι επόμενες μέρες θα είναι πολύ κρίσιμες και θα μοιάζουν με το τρενάκι του τρόμου. Ας ελπίσουμε να πρυτανεύσει η λογική και να περιοριστούν οι δηλώσεις και από τις δύο πλευρές που ρίχνουν λάδι στη φωτιά.

Ας επικεντρωθούμε στην ουσία και ας προσπαθήσουμε να ανακτήσουμε την εμπιστοσύνη των εταίρων μας.

Ειδάλλως τα χειρότερα είναι μπροστά μας...