Η αρχαία Νικόπολη αποδόθηκε στην τοπική κοινωνία με την ολοκλήρωση των έργων προστασίας, αποκατάστασης, συντήρησης και ανάδειξης από το υπουργείο Πολιτισμού. Τα έργα εγκαινιάστηκαν από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα, σηματοδοτώντας ένα ακόμη βήμα για την προστασία και τη σύγχρονη ανάδειξη ενός από τα σημαντικότερα μνημειακά σύνολα της Ηπείρου.
Η ολοκλήρωση των έργων εντάσσεται στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό του υπουργείου Πολιτισμού για την ολιστική προστασία, αποκατάσταση και ανάδειξη της Νικόπολης. Κεντρικός στόχος του συνολικού σχεδιασμού είναι η προετοιμασία της υποψηφιότητας της Νικόπολης για την εγγραφή της στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Το ΥΠΠΟ έχει ήδη προχωρήσει στην κατάθεση του πρώτου φακέλου προς αξιολόγηση, στο πλαίσιο της διαδικασίας που προβλέπει ο διεθνής Οργανισμός.
«Η Νικόπολη αποτελεί ένα μνημειακό σύνολο εξαιρετικής σημασίας, που αποτυπώνει τη μετάβαση από τον ελληνιστικό κόσμο στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία και, στη συνέχεια, τη μετάβαση στη χριστιανική εποχή», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη. «Τα σωζόμενα ρωμαϊκά και παλαιοχριστιανικά μνημεία της, σε συνδυασμό με το εξαιρετικά διατηρημένο φυσικό τοπίο, συγκροτούν μια κληρονομιά διεθνούς ακτινοβολίας. Τα τελευταία χρόνια, το υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί ένα συνεκτικό πρόγραμμα προστασίας, αποκατάστασης και ανάδειξης της Νικόπολης, αξιοποιώντας πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ. Παράλληλα, προχωρούμε στον σχεδιασμό δράσεων για την προστασία της Νικόπολης από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια. Αυτές οι παρεμβάσεις ενισχύουν έμπρακτα το υπόβαθρο της υποψηφιότητας της Νικόπολης για τον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η προετοιμασία του φακέλου έχει ήδη ξεκινήσει και ο προκαταρκτικός φάκελος έχει υποβληθεί, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας απαιτητικής και μακράς διαδικασίας. Το υπουργείο Πολιτισμού τα τελευταία χρόνια έχει αποδείξει ότι μπορεί να ανταποκρίνεται στις δοκιμασίες που ορθά θέτει ο διεθνής οργανισμός. Στα 7 χρόνια διακυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη υποβάλαμε τρεις υποψηφιότητες, -το maximum δυνατόν δηλαδή- το Ζαγόρι, τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα της Κρήτης και τον Όλυμπο και εγγράψαμε και τα τρία στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Με την ίδια αφοσίωση εργαζόμαστε και για τη Νικόπολη. Πρόκειται για έναν εθνικό στόχο που απαιτεί ομοψυχία, συνεργασία και υπέρβαση κάθε επιμέρους ή πολιτικής επιδίωξης. Η πρόωρη διεκδίκηση της «πατρότητας» μιας υποψηφιότητας μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε μια διαδικασία που απαιτεί ενότητα και κοινή προσπάθεια. Η ένταξη της Νικόπολης στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO είναι ένας στόχος εθνικής σημασίας. Με συνεργασία, συνέπεια και αφοσίωση, εργαζόμαστε όλοι, ώστε η μοναδική αυτή κληρονομιά να αποκτήσει τη διεθνή αναγνώριση που της αξίζει».
Καθοριστικής σημασίας για την υποψηφιότητα υπήρξε η παράκαμψη του αρχαιολογικού χώρου, η οποία καταργεί τη διέλευση της Εθνικής Οδού μέσα από τη Νικόπολη και αποκαθιστά την ενότητα και την ολότητά της. Το έργο, που προγραμματίστηκε, χρηματοδοτήθηκε και υλοποιήθηκε από την Περιφέρεια Ηπείρου, αποτελεί σημαντική επένδυση στην ανάδειξη και προστασία του χώρου.
Η υπουργός ευχαρίστησε την Περιφέρεια Ηπείρου και τον περιφερειάρχη Αλέξανδρο Καχριμάνη, την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πρέβεζας, τον Δήμο Πρέβεζας και όλους όσοι εργάστηκαν και εργάζονται για την ανάδειξη της Νικόπολης.
Μεγάλο Θέατρο Νικόπολης
Το έργο «Προστασία, συντήρηση και αποκατάσταση Μεγάλου Θεάτρου Νικόπολης (Β΄ Φάση)», προϋπολογισμού 3.377.693 ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από το ΕΣΠΑ 2014–2020 – ΠΕΠ Ηπείρου. Οι εργασίες περιλάμβαναν την απομάκρυνση επιχώσεων, την αποκατάσταση των υποδομών του κάτω κοίλου και των τοιχοποιιών, καθώς και των αναλημματικών τοίχων. Στο σκηνικό οικοδόμημα τοποθετήθηκε προσωρινή μεταλλική αντιστήριξη για την προστασία του μνημείου.
Η συνέχεια του έργου εξασφαλίστηκε με την ένταξη, στις 8 Απριλίου 2026, της Γ΄ Φάσης στο ΕΣΠΑ 2021–2027, με προϋπολογισμό 3.500.000 ευρώ. Προβλέπονται η αποκατάσταση του σκηνικού οικοδομήματος και των παρασκηνίων, η αποκατάσταση της ορχήστρας και η συμπλήρωση των εδωλίων, προσβάσεις για άτομα με αναπηρία, αποστραγγιστικό σύστημα, καθώς και η ολοκλήρωση της ανασκαφικής έρευνας και των εργασιών συντήρησης και τεκμηρίωσης. Το Θέατρο, που εντάσσεται στο οικοδομικό πρόγραμμα του Αυγούστου και ανακαινίστηκε εκτενώς τον 2ο αιώνα μ.Χ., μπορούσε να φιλοξενήσει περίπου 8.000 θεατές.
Παλάτι – Οίκος Γεωργίου Εκδίκου
Το έργο «Συνολική Ανάδειξη του κτιριακού συγκροτήματος του Παλατιού (Οίκος Γεωργίου Εκδίκου) χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με προϋπολογισμό 503.452,02 ευρώ. Κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκαλύφθηκαν 36 νέοι χώροι και δωμάτια, αποκαταστάθηκαν τοιχοποιίες και αναστηλώθηκαν δύο κίονες. Παράλληλα, συντηρήθηκε το μοναδικό σωζόμενο επιτοίχιο ψηφιδωτό της Νικόπολης, στο Μικρό Νυμφαίο. Το συγκρότημα, έκτασης περίπου δέκα στρεμμάτων, καταλαμβάνει ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο της ρωμαϊκής πόλης. Πρόκειται για μεγάλη ρωμαϊκή οικία, η οποία αναπτύσσεται σε διαφορετικά επίπεδα και γνώρισε διαδοχικές φάσεις επισκευών από τον 1ο έως τον 7ο αιώνα μ.Χ.
Ψηφιδωτά Βασιλικής Α΄ Δουμετίου και Βασιλικής Δ΄
Το έργο συντήρησης και ανάδειξης των ψηφιδωτών της Βασιλικής Α΄ του επισκόπου Δουμετίου και της Βασιλικής Δ΄ είχε προϋπολογισμό 550.000 ευρώ και υλοποιήθηκε με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Παράλληλα, διαμορφώθηκε προσβάσιμη διαδρομή γύρω από τη Βασιλική Δ΄.
Η Βασιλική Α΄ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα παλαιοχριστιανικά μνημεία της Νικόπολης, με ψηφιδωτά υψηλής καλλιτεχνικής ποιότητας που περιλαμβάνουν φυτικά και ζωικά μοτίβα, παραστάσεις κυνηγιού και θαλάσσια θέματα. Οι επιγραφές που συνδέονται με τον επίσκοπο Δουμέτιο παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για την ιστορία και τη λειτουργία του ναού.
