Υπάρχουν συγγραφείς που έγραψαν για τον θάνατο και άλλοι που τον συνάντησαν με τον βιαιότερο τρόπο. Η ελληνική λογοτεχνία έχει τις δικές της σκοτεινές σελίδες: ποιητές και πεζογράφους που δολοφονήθηκαν, εκτελέστηκαν για τις ιδέες τους ή έπεσαν στο πεδίο της μάχης.
Η περίπτωση του Κώστα Ταχτσή, 38 χρόνια μετά τον θάνατό του, παραμένει ίσως η πιο μυστηριώδης. Δεν είναι όμως η μοναδική.
Κώστας Ταχτσής – Ένα έγκλημα χωρίς δολοφόνο
Σαν σήμέρα στις 27 Αυγούστου 1988 η αδελφή του Ταχτσή μπήκε ανήσυχη στο σπίτι του στον Κολωνό και τον βρήκε νεκρό. Η ιατροδικαστική εξέταση κατέληξε σε στραγγαλισμό, ενώ ο θάνατος τοποθετήθηκε περίπου δύο ημέρες νωρίτερα.
Ο δημιουργός του εμβληματικού «Τρίτου Στεφανιού», ενός έργου που σημάδεψε τη μεταπολεμική ελληνική πεζογραφία, είχε δολοφονηθεί. Ακολούθησαν έρευνες, καταθέσεις και πολλά σενάρια για το κίνητρο και τον δράστη. Κανένα δεν οδήγησε στην εξιχνίαση. Το Αρχείο της ΕΡΤ καταγράφει επίσης ότι η δολοφονία του παρέμεινε ανεξιχνίαστη. (ert.gr)
Ρήγας Φεραίος – Ο ποιητής που στραγγαλίστηκε
Γυρίζοντας το χρόνο πίσω, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του Νεοελληνικού Διαφωτισμού είχε επίσης βίαιο τέλος.
Ο Ρήγας Βελεστινλής, συγγραφέας, πολιτικός, στοχαστής και επαναστάτης, εθνομάρτυρας και πρόδρομος της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και δημιουργός του «Θούριου», συνελήφθη για την επαναστατική του δράση. Παραδόθηκε στους Οθωμανούς και το 1798 στραγγαλίστηκε μαζί με επτά συντρόφους του στο Βελιγράδι. Τα σώματά τους ρίχτηκαν στον Δούναβη.
Στην περίπτωσή του δεν έχουμε ένα έγκλημα του κοινού ποινικού δικαίου αλλά μια πολιτική εκτέλεση που επιχείρησε να σβήσει μαζί με τον άνθρωπο και τις επαναστατικές ιδέες του.
Ίων Δραγούμης – Λογοτέχνης και πολιτικός, δολοφονημένος στην Αθήνα
Ο Ίων Δραγούμης δεν υπήρξε μόνο διπλωμάτης και πολιτικός. Υπήρξε λογοτέχνης με σημαντική παρουσία στα ελληνικά γράμματα και ενεργό συμμετοχή στο κίνημα του δημοτικισμού. (Fractal • Η γεωμετρία των ιδεών)
Στις 31 Ιουλίου 1920, μέσα στο εκρηκτικό κλίμα του Εθνικού Διχασμού και μετά την απόπειρα δολοφονίας του Ελευθερίου Βενιζέλου στο Παρίσι, συνελήφθη στην Αθήνα και εκτελέστηκε από άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας του Παύλου Γύπαρη. Ο θάνατός του αποτελεί μία από τις πλέον χαρακτηριστικές πολιτικές δολοφονίες της νεότερης Ελλάδας.
Λορέντζος Μαβίλης – Ο ποιητής που σκοτώθηκε πολεμώντας
Ο Λορέντζος Μαβίλης αποτελεί διαφορετική περίπτωση. Δεν δολοφονήθηκε. Σκοτώθηκε στο πεδίο της μάχης.
Ποιητής, μεταφραστής και κορυφαίος σονετογράφος, βρέθηκε το 1912 στον Δρίσκο της Ηπείρου πολεμώντας ως εθελοντής στον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο. Στις 28 Νοεμβρίου χτυπήθηκε θανάσιμα. Το Ίδρυμα της Βουλής έχει δώσει το όνομά του στη σήραγγα της περιοχής όπου έπεσε. (Ίδρυμα της Βουλής)
Ένας άνθρωπος των γραμμάτων που πέθανε με το όπλο στο χέρι.
Θανάσης Διαμαντόπουλος – Οι 97 σφυριές και η υπόθεση Νάσιουτζικ
Μία από τις αγριότερες υποθέσεις με θύμα άνθρωπο των γραμμάτων ήταν εκείνη του Θανάση Διαμαντόπουλου, εμπόρου και λογοτέχνη.
Στις 24 Σεπτεμβρίου 1984 βρέθηκε δολοφονημένος στο διαμέρισμά του στην οδό Διδότου στο Κολωνάκι. Το έγκλημα υπήρξε πρωτοφανώς βίαιο και συνδέθηκε με μία από τις πιο πολυσυζητημένες ποινικές υποθέσεις της εποχής, την υπόθεση του συγγραφέα και επιχειρηματία Αθανάσιου Νάσιουτζικ. (Thanassis Vembos)
Τέσσερα χρόνια αργότερα, η Αθήνα θα συγκλονιζόταν ξανά από τη δολοφονία ενός λογοτέχνη: του Ταχτσή.
Δώρος Λοΐζου – Ο ποιητής που δολοφονήθηκε στην Κύπρο
Στον ευρύτερο Ελληνισμό υπάρχει και η συγκλονιστική περίπτωση του Δώρου Λοΐζου.
Κύπριος ποιητής, λογοτέχνης και καλλιτέχνης, αλλά και έντονα πολιτικοποιημένος, δολοφονήθηκε στις 30 Αυγούστου 1974, λίγες μόλις ημέρες μετά τη δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Ήταν μόλις 30 ετών. (slpress.gr)
Ο Λοΐζου βρέθηκε μέσα στη δίνη της πολιτικής βίας που ακολούθησε το πραξικόπημα και την εισβολή, πληρώνοντας με τη ζωή του την πολιτική του δράση.
Αλέκος Παναγούλης – Ποιητής, αγωνιστής και ένας θάνατος που γέννησε ερωτήματα
Στην ίδια συζήτηση αναπόφευκτα εμφανίζεται και ο Αλέκος Παναγούλης. Αγωνιστής κατά της δικτατορίας, πολιτικός αλλά και ποιητής, πέθανε την Πρωτομαγιά του 1976 σε αυτοκινητικό δυστύχημα στη λεωφόρο Βουλιαγμένης.
Γύρω από τον θάνατό του αναπτύχθηκαν επί δεκαετίες θεωρίες περί δολοφονίας, λόγω και της έρευνας που πραγματοποιούσε για τα αρχεία της ΕΣΑ. Δεν είναι όμως ιστορικά και δικαστικά ορθό να παρουσιάζεται ως αποδεδειγμένη δολοφονία. Παραμένει περίπτωση βίαιου θανάτου γύρω από την οποία διατυπώθηκαν σοβαρές υποψίες και ερωτήματα.
Άλλο δολοφονία και άλλο τραγικό τέλος
Στον κατάλογο δεν πρέπει να μπουν χωρίς διάκριση όλοι οι μεγάλοι λογοτέχνες που πέθαναν βίαια.
Ο Κώστας Καρυωτάκης, η Πηνελόπη Δέλτα, ο Ναπολέων Λαπαθιώτης και ο Περικλής Γιαννόπουλος, για παράδειγμα, αυτοκτόνησαν. Ο θάνατός τους υπήρξε τραγικός, αλλά δεν υπήρξαν θύματα δολοφονίας.
Αυτή ακριβώς η διάκριση κάνει ακόμη πιο ιδιαίτερη την περίπτωση του Κώστα Ταχτσή.
Τριάντα οκτώ χρόνια μετά, ξέρουμε πώς πέθανε. Δεν ξέρουμε ποιος τον σκότωσε.
Και έτσι το τελευταίο κεφάλαιο της ζωής του ανθρώπου που έγραψε το «Τρίτο Στεφάνι» παραμένει μέχρι σήμερα ένα κεφάλαιο χωρίς επίλογο.
