«Το Φράγμα» του Conor McPherson, σε σκηνοθεσία Κωνσταντίνου Μαρκουλάκη έρχεται τον Δεκέμβριο στο θέατρο Ήβη. Στην παράσταση του έργου που καθιέρωσε διεθνώς τον Ιρλανδό συγγραφέα και σκηνοθέτη, πρωταγωνιστούν ο Δημήτρης Λάλος, η Μαριλίτα Λαμπροπούλου και ο Μιχάλης Οικονόμου, μαζί με τον Νικόλα Παπαδομιχελάκη και τον Μιχάλη Αρτεμισιάδη.
Ένα σύγχρονο κλασικό έργο
Το «Φράγμα» πρωτοπαρουσιάστηκε το 1997 στο Royal Court του Λονδίνου και έγινε μία από τις μεγαλύτερες θεατρικές επιτυχίες της δεκαετίας. Κέρδισε τα βραβεία Καλύτερου Νέου Έργου Olivier, Evening Standard και Critics’ Circle, μεταφέρθηκε στο West End και στο Broadway και συμπεριλήφθηκε στη λίστα των 100 σημαντικότερων θεατρικών έργων του 20ού αιώνα, που κατάρτισε το Εθνικό Θέατρο της Μεγάλης Βρετανίας (NT2000).
Από τότε έχει ανέβει σε σκηνές σε όλο τον κόσμο. Το 2013 η αναβίωσή του στο Donmar Warehouse το καθιέρωσε, κατά την Daily Telegraph, ως «σύγχρονο κλασικό», ενώ το 2025 επέστρεψε θριαμβευτικά στο West End, σε σκηνοθεσία του ίδιου του συγγραφέα και με τον Brendan Gleeson στον ρόλο του Τζακ, αποσπώντας διθυραμβικές κριτικές. Οι New York Times έχουν χαρακτηρίσει τον McPherson «έναν από τους καλύτερους συγγραφείς της γενιάς του».
Στην Ελλάδα, «Το Φράγμα» έχει ανέβει, περιέργως, μόνο στη Θεσσαλονίκη, το 2002, από την Πειραματική Σκηνή της «Τέχνης», σε σκηνοθεσία Έρσης Βασιλικιώτη και μετάφραση Δημήτρη Ναζίρη και Έφης Σταμούλη. Τη μετάφραση εκείνης της παράστασης επεξεργάστηκε εκ νέου ο Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης για την παράσταση του Θεάτρου ΗΒΗ, όπου το έργο θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά στο αθηναϊκό κοινό.
Η ιστορία
Μια νύχτα με θύελλα, με τον αέρα να φυσάει μανιασμένα, σε ένα απομονωμένο μπαράκι σ’ ένα χωριό της Ιρλανδίας, μαζεύονται τέσσερις άντρες της περιοχής, φίλοι από παλιά, για να ξορκίσουν τη μοναξιά τους. Τα συνηθισμένα πειράγματα και η καθημερινότητά τους διαταράσσονται όταν εμφανίζεται μια γυναίκα, η Βάλερι. Για να την εντυπωσιάσουν, αρχίζουν να διηγούνται ιστορίες και θρύλους που έμαθαν από άλλους ή έζησαν οι ίδιοι. Ιστορίες αλλόκοτες, συναρπαστικές, υπερφυσικές, με νεράιδες και πνεύματα· ιστορίες που, ακόμα κι αν πιστεύουμε ότι δεν είναι αληθινές, θα θέλαμε να είναι.
Καθώς το βράδυ βαθαίνει και τα ποτήρια αδειάζουν, οι ιστορίες των αντρών γίνονται όλο και πιο προσωπικές, πιο βαθιές, πιο ανατριχιαστικές. Δεν φαντάζονται όμως ότι κι εκείνη κουβαλά μια βαθιά προσωπική ιστορία, που, όταν την εξομολογηθεί, θα τους συγκλονίσει όλους.
«Το Φράγμα» είναι μια μαρτυρία για την ανάγκη μας για επαφή, την αξία της φιλίας, την ελπίδα που δεν σβήνει ποτέ και τη διαχρονική δύναμη της αφήγησης.
«Το Φράγμα», μετά τον «Φάρο»
Για τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη, «Το Φράγμα» είναι προσωπική επιλογή, που γεννήθηκε από τη σχέση του με τον κόσμο του Conor McPherson. Το 2017 μετέφρασε, σκηνοθέτησε και πρωταγωνίστησε στο έργο του «Ο Φάρος». Η παράσταση εκείνη εξυμνήθηκε από την κριτική, αγαπήθηκε από το κοινό και παρέμεινε στη σκηνή για δύο σεζόν και περίπου 350 παραστάσεις. Σήμερα επιστρέφει στο έργο με το οποίο ο ίδιος ο McPherson έγινε γνωστός σε όλο τον κόσμο, για να το συστήσει στο αθηναϊκό κοινό.
«Ένα φράγμα κρατάει το νερό. Το ίδιο κάνουμε κι εμείς με ό,τι μας πονάει: το κρατάμε μέσα μας. Ώσπου ένα βράδυ, σε ένα μπαρ, κάποιος λέει μια ιστορία, κι ύστερα άλλη μία. Δεν τη λέει για να μας τρομάξει· τη λέει για να μας φέρει σε επαφή με το άγνωστο, για να βρει ο ίδιος επαφή, για να μη μείνει μόνος του μέσα στη νύχτα. Και, χωρίς να το καταλάβουμε, το φράγμα, το φράγμα μέσα μας, ανοίγει. Ό,τι υπάρχει εκεί ρέει ελεύθερα και διώχνει το σκοτάδι.» – Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης
Ταυτότητα παράστασης
Μετάφραση: Δημήτρης Ναζίρης, Έφη Σταμούλη
Απόδοση – σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης
Σκηνικά: Αθανασία Σμαραγδή
Κοστούμια: Μαρία Κοντοδήμα
Βοηθός σκηνοθέτη: Άρτεμις Δούρου
Φωτογραφίες: Γιώργος Καλφαμανώλης
Παίζουν: Δημήτρης Λάλος, Μαριλίτα Λαμπροπούλου, Μιχάλης Οικονόμου, Νικόλας Παπαδομιχελάκης, Μιχάλης Αρτεμισιάδης
