Δώδεκα εκατομμύρια δολάρια για… ένα ξυραφάκι. Το ποσό ακούγεται ακόμη και σήμερα εντυπωσιακό και γίνεται πολύ πιο εντυπωσιακό αν σκεφτεί κανείς την αξία που είχαν 12 εκατομμύρια δολάρια στις αρχές της δεκαετίας του 1970.
Το 1971 παρουσιάστηκε το Trac II, το πρώτο σύστημα ξυρίσματος με δύο παράλληλες λεπίδες που γνώρισε ευρεία εμπορική διάθεση. Ήταν μια φαινομενικά απλή ιδέα που άλλαξε ολόκληρη τη βιομηχανία του ξυρίσματος.
Γιατί χρειαζόταν δεύτερη λεπίδα;
Η τεχνολογία βασιζόταν σε μια παρατήρηση των ερευνητών της Gillette. Όταν η πρώτη λεπίδα περνά πάνω από μια τρίχα, την ανασηκώνει ελαφρά και την κόβει. Η δεύτερη λεπίδα, τοποθετημένη αμέσως πίσω από την πρώτη, προλαβαίνει να την κόψει λίγο χαμηλότερα προτού επιστρέψει στη φυσική της θέση.
Η εταιρεία περιέγραφε το φαινόμενο ως «hysteresis». Οι δύο λεπίδες του Trac II βρίσκονταν σε μικρή απόσταση μεταξύ τους μέσα σε ανταλλακτικό cartridge και στόχος ήταν ένα βαθύτερο και καθαρότερο ξύρισμα.
Το ποσό των 12 εκατομμυρίων δολαρίων που αναφέρεται για τη δημιουργία του δείχνει πόσο σοβαρά αντιμετώπιζε ήδη τότε η συγκεκριμένη εταιρία την έρευνα γύρω από ένα προϊόν καθημερινής χρήσης.
Από τη μία λεπίδα στις πέντε
Η ιστορία της Gillette είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα. Στις αρχές του 20ού αιώνα η εταιρεία καθιέρωσε το σύστημα ξυρίσματος με επαναχρησιμοποιούμενη λαβή και αντικαταστάσιμη λεπίδα διπλής κόψης. Μετά το Trac II άρχισε ένας πραγματικός τεχνολογικός αγώνας.
Το 1977 εμφανίστηκε το Atra/Contour, με κινούμενη κεφαλή ώστε να ακολουθεί καλύτερα τις καμπύλες του προσώπου. Αργότερα προστέθηκαν λιπαντικές ταινίες, ανεξάρτητα αναρτημένες λεπίδες και συστήματα τριών, τεσσάρων και τελικά πέντε λεπίδων.
Πόσες λεπίδες κυκλοφορούν σήμερα;
Σήμερα στην αγορά συνυπάρχουν σχεδόν όλες οι γενιές του ξυραφιού: παραδοσιακά safety razors με μία λεπίδα διπλής κόψης, συστήματα δύο λεπίδων, ξυραφάκια τριών λεπίδων και συστήματα τεσσάρων ή πέντε κύριων λεπίδων. Το SkinGuard χρησιμοποιεί δύο λεπίδες με ειδικό προστατευτικό ανάμεσά τους για τη μείωση της επαφής με το δέρμα. Σε αρκετά μοντέλα υπάρχει και πρόσθετη λεπίδα ακριβείας στο πίσω μέρος για φαβορίτες, μουστάκι και δύσκολα σημεία.
Άρα, από τις δύο λεπίδες που θεωρούνταν επανάσταση το 1971, η μαζική αγορά έχει φτάσει σήμερα έως τις πέντε κύριες λεπίδες σε ένα cartridge.
Και τώρα μέχρι και θερμαινόμενο ξυραφάκι
Η εξέλιξη δεν περιορίστηκε στον αριθμό των λεπίδων. Υπάρχουν κινούμενες κεφαλές που προσαρμόζονται στις καμπύλες του προσώπου, λιπαντικές ταινίες, συστήματα για ευαίσθητες επιδερμίδες, ηλεκτρικά trimmers και ακόμη και θερμαινόμενα ξυραφάκια.
Έτσι, εκείνο το ξυραφάκι των δύο λεπίδων του 1971 μοιάζει σήμερα απλό. Τότε όμως ήταν τεχνολογική επανάσταση. Και αποδεικνύει ότι πίσω από ένα αντικείμενο που χρησιμοποιούμε για λίγα λεπτά μπροστά στον καθρέφτη μπορεί να κρύβονται χρόνια έρευνας, εκατομμύρια δολάρια και ένας εμπορικός πόλεμος που συνεχίζεται περισσότερο από μισό αιώνα.
Η ελληνική λεπτομέρεια
Στην ιστορία του ξυρίσματος υπάρχει και μια ενδιαφέρουσα ελληνική σύνδεση: η BIC λάνσαρε το πρώτο της ξυραφάκι μιας χρήσης στην Ελλάδα το 1975, πριν το προϊόν εξαπλωθεί ευρύτερα στις διεθνείς αγορές.
