Μια στατιστική προσέγγιση που επιχειρεί να εκτιμήσει πότε θα μπορούσε να εξαφανιστεί η ανθρωπότητα παρουσιάζει, σύμφωνα με επιστήμονες, το λεγόμενο «Doomsday Argument» (Επιχείρημα της Αποκάλυψης), ένα μαθηματικό μοντέλο πιθανοτήτων.
Με βάση τον συγκεκριμένο υπολογισμό, υπάρχει περίπου 95% πιθανότητα το τέλος της ανθρωπότητας να συμβεί μέσα στα επόμενα 17.100 χρόνια. Η εκτίμηση αυτή δεν βασίζεται σε κάποιο συγκεκριμένο καταστροφικό σενάριο, αλλά αποκλειστικά σε στατιστικές και πιθανολογικές παραδοχές.
Η θεωρία στηρίζεται στην κοπερνίκεια αρχή, σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος δεν κατέχει κάποια ιδιαίτερη ή προνομιακή θέση στο σύμπαν. Οι υποστηρικτές της θεωρίας υποθέτουν ότι η σημερινή γενιά ανθρώπων βρίσκεται σε μια τυχαία χρονική θέση μέσα στην ιστορία του είδους και δεν ζει σε κάποια «ειδική» ή προνομιακή εποχή.
Με βάση δημογραφικές εκτιμήσεις, περίπου 117 δισεκατομμύρια άνθρωποι έχουν γεννηθεί από την εμφάνιση του Homo sapiens έως σήμερα. Εφαρμόζοντας στατιστικά μοντέλα, οι επιστήμονες καταλήγουν ότι υπάρχει 95% πιθανότητα ο αριθμός αυτός να αντιστοιχεί σε τουλάχιστον το 5% όλων των ανθρώπων που θα υπάρξουν ποτέ.
Από αυτή την παραδοχή προκύπτει ότι ο συνολικός αριθμός ανθρώπων που θα γεννηθούν συνολικά στην ιστορία του είδους δεν αναμένεται να ξεπεράσει τα 2,34 τρισεκατομμύρια. Εάν οι σημερινοί ρυθμοί γεννήσεων παραμείνουν σταθεροί, οι ερευνητές εκτιμούν ότι θα χρειαστούν περίπου 17.100 χρόνια μέχρι ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που θα έχουν ζήσει ποτέ στη Γη να φτάσει αυτό το όριο των 2,34 τρισεκατομμυρίων.
Η θεωρία, ωστόσο, δεν επιχειρεί να προβλέψει τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να επέλθει το τέλος της ανθρωπότητας. Στο πλαίσιο πιθανών κινδύνων αναφέρονται συχνά η κλιματική αλλαγή, ένας παγκόσμιος πόλεμος, μια πανδημία ή άλλες μεγάλης κλίμακας καταστροφές.
Οι επικριτές της θεωρίας – Τι συμβαίνει με τις τεχνολογικές εξελίξεις
Παρά τη δημοσιότητα που λαμβάνει κατά καιρούς, το «Doomsday Argument» παραμένει ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο και απορρίπτεται από σημαντικό μέρος της επιστημονικής κοινότητας.
Οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι βασίζεται σε υπεραπλουστευμένες υποθέσεις και παραβλέπει κρίσιμους παράγοντες που θα μπορούσαν να αλλάξουν ριζικά την πορεία του ανθρώπινου πολιτισμού. Μεταξύ άλλων, επισημαίνουν ότι τεχνολογικές εξελίξεις, η αποίκιση άλλων πλανητών ή ακόμη και η επέκταση της ανθρωπότητας πέρα από το ηλιακό σύστημα θα μπορούσαν να καταστήσουν άκυρες τις συγκεκριμένες εκτιμήσεις.
Παράλληλα, πρόσφατες μελέτες εξετάζουν και πιο βραχυπρόθεσμα σενάρια για την εξέλιξη του παγκόσμιου πληθυσμού. Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μιλάνου παρουσίασαν υποθετικά μοντέλα σύμφωνα με τα οποία σοβαρές περιβαλλοντικές κρίσεις θα μπορούσαν να μειώσουν σημαντικά τη φέρουσα ικανότητα της Γης.
Σε ένα ακραίο σενάριο, όπου ο πλανήτης θα μπορούσε να υποστηρίξει μόλις 2 δισεκατομμύρια ανθρώπους, ο παγκόσμιος πληθυσμός θα μπορούσε να σημειώσει δραστική μείωση ήδη από τα μέσα του αιώνα.
Οι ίδιοι οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι τα σενάρια αυτά δεν αποτελούν προβλέψεις, αλλά μαθηματικές προσομοιώσεις που δείχνουν πόσο ευάλωτη μπορεί να είναι η δημογραφική εξέλιξη απέναντι σε μεγάλες περιβαλλοντικές ή κοινωνικές αναταράξεις.
Με πληροφορίες από Scientific American