Στη φύση υπάρχουν ρεκόρ που μοιάζουν απίστευτα ακόμη και για τους ίδιους τους επιστήμονες. Ένα από αυτά ανήκει σε ένα μικρό ευρωπαϊκό έντομο, το Platycleis affinis. Ερευνητές ανακοίνωσαν ότι οι όρχεις του αρσενικού αντιπροσωπεύουν το εντυπωσιακό 13,8% του συνολικού σωματικού του βάρους. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αναλογία που είχε καταγραφεί σε γνωστό ζωικό είδος έως τη δημοσίευση της μελέτης.
Η σύγκριση προκαλεί εντύπωση: εάν ένας άνδρας διέθετε την ίδια αναλογία, οι όρχεις του θα ζύγιζαν συνολικά περίπου δέκα κιλά και θα μπορούσαν, μεταφορικά, να συγκριθούν σε μέγεθος με λάστιχο αυτοκινήτου. Δεν μιλάμε, βεβαίως, για απόλυτο μέγεθος στο ζωικό βασίλειο, αλλά για την αναλογία του βάρους των οργάνων προς το βάρος του σώματος.
Το ρεκόρ πίσω από τους αριθμούς
Το Platycleis affinis είναι ένα ορθόπτερο της οικογένειας Tettigoniidae, συγγενικό με τους γρύλους και γνωστό στα αγγλικά ως tuberous bush-cricket. Συναντάται στη νότια Ευρώπη και έχει μήκος μόλις λίγων εκατοστών. Οι τεράστιοι, σε σχέση με το σώμα του, αναπαραγωγικοί αδένες καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος της κοιλιάς του.
Η επιστημονική ομάδα, με επικεφαλής τον Καρίμ Βαχέντ (Karim Vahed) του Πανεπιστημίου του Ντέρμπι, συνέκρινε 21 είδη συγγενικών εντόμων. Στο Platycleis affinis η μέση μάζα ενός όρχεως έφθανε τα 70,1 χιλιοστόγραμμα, ενώ το συνολικό βάρος των δύο όρχεων αντιστοιχούσε στο 13,8% του σώματος.
Στα είδη με τη μικρότερη σχετική αναλογία το ποσοστό έπεφτε περίπου στο 1%. Προηγούμενο σημείο αναφοράς ήταν η μύγα Drosophila bifurca, με αναλογία 10,6%.
Μεγάλοι όρχεις, αλλά όχι περισσότερο σπέρμα
Εδώ βρίσκεται η ουσιαστική επιστημονική έκπληξη.
Η παλαιότερη υπόθεση προέβλεπε ότι τα αρσενικά με μεγαλύτερους όρχεις θα παρήγαγαν περισσότερο σπέρμα σε κάθε ζευγάρωμα.
Οι ερευνητές, ωστόσο, διαπίστωσαν ότι στα είδη που εξέτασαν οι μεγαλύτεροι όρχεις συνδέονταν με μικρότερο όγκο εκσπερμάτισης και όχι με αποδεδειγμένα μεγαλύτερο αριθμό σπερματοζωαρίων ανά ζευγάρωμα.
Η πιθανή εξήγηση είναι διαφορετική: οι μεγάλοι όρχεις ενδέχεται να επιτρέπουν στο αρσενικό να αναπληρώνει τα αποθέματά του και να ζευγαρώνει επανειλημμένα, διαθέτοντας μικρότερη ποσότητα κάθε φορά.
Πρόκειται για ερμηνεία που υποστηρίζεται από τα αποτελέσματα, όχι όμως για οριστικά αποδεδειγμένο μηχανισμό.
Ο ανταγωνισμός για την αναπαραγωγή
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το μέγεθος των όρχεων σχετίζεται με τη λεγόμενη πολυανδρία, δηλαδή το ζευγάρωμα ενός θηλυκού με περισσότερα αρσενικά.
Στο συγκεκριμένο είδος έχει αναφερθεί ότι ένα θηλυκό μπορεί να ζευγαρώσει με έως 23 διαφορετικά αρσενικά μέσα στη δίμηνη ενήλικη ζωή του.
Έτσι, η φυσική επιλογή μπορεί να ευνοεί τα αρσενικά που είναι ικανά για συχνές διαδοχικές συζεύξεις.
Αυτός είναι και ο λόγος που η μελέτη, δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Biology Letters της Βασιλικής Εταιρείας του Λονδίνου, προκάλεσε διεθνές ενδιαφέρον.
Ένα φαινομενικά χιουμοριστικό ρεκόρ οδήγησε σε σοβαρά ερωτήματα για τη σεξουαλική επιλογή, τον ανταγωνισμό του σπέρματος και τη στρατηγική της εξέλιξης.
Το δίδαγμα της φύσης είναι απλό: στο βασίλειο των ζώων, ακόμη και το πιο εντυπωσιακό μέγεθος δεν εξηγεί από μόνο του την αναπαραγωγική επιτυχία.
