Η 25η Οκτωβρίου συνδέει δύο από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της παγκόσμιας μουσικής. Το 1825 γεννήθηκε στη Βιέννη ο Γιόχαν Στράους ο νεότερος, ο άνθρωπος που έκανε το βαλς σύμβολο κομψότητας και γιορτής. Στις 25 Οκτωβρίου 1893, σύμφωνα με το παλαιό ρωσικό ημερολόγιο, πέθανε στην Αγία Πετρούπολη ο Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι. Ο ένας συνδέθηκε με τον «Γαλάζιο Δούναβη» και ο άλλος με τη «Λίμνη των Κύκνων» και τον «Καρυοθραύστη». Δύο διαφορετικές μουσικές διαδρομές με κοινό χαρακτηριστικό τη διαχρονική τους απήχηση.
Γιόχαν Στράους: Ο γιος που ξεπέρασε τον διάσημο πατέρα του
Ο Γιόχαν Στράους ο νεότερος γεννήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 1825 στη Βιέννη. Ο πατέρας του, Γιόχαν Στράους ο πρεσβύτερος, ήταν ήδη διάσημος συνθέτης, αλλά δεν επιθυμούσε ο γιος του να ακολουθήσει μουσική σταδιοδρομία. Ο νεαρός Γιόχαν μάθαινε βιολί κρυφά και, με τη στήριξη της μητέρας του, πραγματοποίησε το 1844 την πρώτη του δημόσια εμφάνιση ως διευθυντής ορχήστρας. Μετά τον θάνατο του πατέρα του, το 1849, ανέλαβε και την ορχήστρα του. Σταδιακά έγινε ο «Βασιλιάς του Βαλς», με εκατοντάδες συνθέσεις και μεγάλη διεθνή επιτυχία.
Ο «Γαλάζιος Δούναβης» και οι μεγαλύτερες επιτυχίες του
Το 1867 παρουσιάστηκε ο περίφημος «Γαλάζιος Δούναβης», αρχικά γραμμένος για ανδρική χορωδία και ορχήστρα. Η ορχηστρική εκδοχή του έγινε ανεπίσημο μουσικό σύμβολο της Αυστρίας. Άλλα σημαντικά βαλς του είναι οι «Ιστορίες από το Δάσος της Βιέννης» (1868), το «Βιεννέζικο Αίμα» (1873), οι «Φωνές της Άνοιξης» (1883) και το «Αυτοκρατορικό Βαλς» (1889). Ξεχωρίζουν επίσης οι οπερέτες «Η Νυχτερίδα» (1874) και «Ο Βαρόνος των Τσιγγάνων» (1885). Η μουσική του παραμένει κεντρική στην Πρωτοχρονιάτικη Συναυλία της Φιλαρμονικής της Βιέννης.
ΒΙΝΤΕΟ
Η προσωπική ζωή και το τέλος του Στράους
Ο Στράους παντρεύτηκε τρεις φορές. Η πρώτη σύζυγός του, η τραγουδίστρια Χενριέτε Τρεφτς, συνέβαλε στην πορεία του προς την οπερέτα. Παρά τη δημόσια λάμψη, αντιμετώπισε προσωπικές δυσκολίες και εξάντληση. Πέθανε στις 3 Ιουνίου 1899 στη Βιέννη, σε ηλικία 73 ετών, από πνευμονία.
Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι: Από το υπουργείο Δικαιοσύνης στην παγκόσμια μουσική δόξα
Ο Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι γεννήθηκε στις 7 Μαΐου 1840 (25 Απριλίου με το παλαιό ημερολόγιο) στο Βότκινσκ της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Σπούδασε νομικά και εργάστηκε στο υπουργείο Δικαιοσύνης, αλλά το πάθος του για τη μουσική επικράτησε. Το 1862 άρχισε σπουδές στο Ωδείο της Αγίας Πετρούπολης και αργότερα δίδαξε στο Ωδείο της Μόσχας. Συνδύασε τη ρωσική παράδοση με τη δυτικοευρωπαϊκή συμφωνική τεχνική, δημιουργώντας έργα μεγάλης μελωδικής και δραματικής δύναμης.
Η «Λίμνη των Κύκνων», ο «Καρυοθραύστης» και η «Ωραία Κοιμωμένη»
Η «Λίμνη των Κύκνων» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1877. Αν και η αρχική παραγωγή δεν σημείωσε μεγάλη επιτυχία, το έργο εξελίχθηκε σε ένα από τα διασημότερα μπαλέτα όλων των εποχών. Η «Ωραία Κοιμωμένη» έκανε πρεμιέρα το 1890 και ο «Καρυοθραύστης» το 1892. Ο τελευταίος συνδέθηκε ιδιαίτερα με τις χριστουγεννιάτικες παραστάσεις σε ολόκληρο τον κόσμο.
ΒΙΝΤΕΟ
Οι συμφωνίες, οι όπερες και το περίφημο κοντσέρτο
Ο Τσαϊκόφσκι συνέθεσε έξι αριθμημένες συμφωνίες, με την Έκτη, γνωστή ως «Παθητική», να παρουσιάζεται λίγες ημέρες πριν από τον θάνατό του. Στα μεγάλα έργα του περιλαμβάνονται το Πρώτο Κοντσέρτο για Πιάνο, το Κοντσέρτο για Βιολί, η εισαγωγή-φαντασία «Ρωμαίος και Ιουλιέτα», η πανηγυρική εισαγωγή «1812» και οι όπερες «Ευγένιος Ονιέγκιν» και «Ντάμα Πίκα». Το 1891 ταξίδεψε στις ΗΠΑ και διηύθυνε συναυλίες κατά τις εγκαινιακές εκδηλώσεις του Carnegie Hall στη Νέα Υόρκη.
1875 – Το περίφημο Πρώτο Κοντσέρτο για Πιάνο του Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα του στη Βοστόνη των Ηνωμένων Πολιτειών, στις 25 Οκτωβρίου, με σολίστ τον πιανίστα Χανς φον Μπύλοφ. Η πρώτη παρουσίαση του έργου πραγματοποιήθηκε μακριά από τη Ρωσία, προτού το κοντσέρτο κατακτήσει τις μεγαλύτερες συναυλιακές αίθουσες του κόσμου.
Η δύσκολη προσωπική ζωή και ο θάνατός του
Ο γάμος του το 1877 με την Αντονίνα Μιλιούκοβα κατέρρευσε ουσιαστικά μέσα σε λίγες εβδομάδες. Καθοριστική για την καλλιτεχνική του πορεία υπήρξε η οικονομική στήριξη της Ναντέζντα φον Μεκ, με την οποία διατηρούσε εκτενή αλληλογραφία. Πέθανε στην Αγία Πετρούπολη στις 6 Νοεμβρίου 1893 (25 Οκτωβρίου με το παλαιό ημερολόγιο), σε ηλικία 53 ετών. Η επίσημη αιτία θανάτου ήταν η χολέρα, αν και έχουν διατυπωθεί αμφισβητούμενες εναλλακτικές θεωρίες.
Δύο δημιουργοί που δεν έπαψαν ποτέ να συγκινούν
Ο Στράους χάρισε στο κοινό τον ρυθμό και τη λάμψη της αυτοκρατορικής Βιέννης. Ο Τσαϊκόφσκι αποτύπωσε τον έρωτα, την αγωνία και τη μελαγχολία με μοναδική ένταση. Περισσότερο από έναν αιώνα μετά, ο «Γαλάζιος Δούναβης» εξακολουθεί να ακούγεται κάθε Πρωτοχρονιά, ενώ η «Λίμνη των Κύκνων» και ο «Καρυοθραύστης» γεμίζουν θέατρα σε όλο τον κόσμο.
