Μπορεί μια χειραψία να μας πει κάτι για το πόσο θα ζήσουμε; Η απάντηση των επιστημόνων είναι πιο ενδιαφέρουσα από όσο ακούγεται. Δεν πρόκειται βεβαίως για την κοινωνική χειραψία ούτε σημαίνει ότι όποιος σφίγγει δυνατά το χέρι του άλλου θα ζήσει περισσότερο. Πρόκειται για τη δύναμη λαβής, ένα απλό αντικειμενικό μέτρο της μυϊκής και γενικότερης φυσικής κατάστασης.
Το 2010, ερευνητές του University College London δημοσίευσαν στο έγκριτο British Medical Journal μια μεγάλη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση, εξετάζοντας εάν απλές μετρήσεις της σωματικής ικανότητας μπορούν να συνδεθούν με τον μελλοντικό κίνδυνο θανάτου.
Και τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. (BMJ)
Τι έδειξαν περισσότεροι από 53.000 άνθρωποι
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη Rachel Cooper και τη συμμετοχή των Diana Kuh και Rebecca Hardy, εξέτασαν τέσσερις βασικούς δείκτες: τη δύναμη της λαβής, την ταχύτητα βάδισης, την ικανότητα να σηκώνεται κάποιος από καρέκλα και την ισορροπία σε όρθια θέση. (PubMed)
Ειδικά για τη δύναμη της λαβής, η ανάλυση 14 μελετών με συνολικά 53.476 συμμετέχοντες έδειξε ότι όσοι βρίσκονταν στο ασθενέστερο 25% είχαν κατά μέσο όρο 67% υψηλότερο σχετικό κίνδυνο θανάτου σε σχέση με εκείνους που βρίσκονταν στο ισχυρότερο 25%, αφού οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη την ηλικία, το φύλο και το σωματικό μέγεθος. (BMJ)
Μια δεύτερη ανάλυση 13 μελετών, με συνολικά 44.636 άτομα, έδειξε επίσης ότι κάθε αύξηση κατά ένα κιλό στη δύναμη λαβής συνδεόταν στατιστικά με χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου. (BMJ)
Δεν είναι όμως «μαντεία» για το προσδόκιμο ζωής
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση. Η μελέτη δεν απέδειξε ότι η δυνατή χειραψία προκαλεί μακροζωία ούτε ότι μπορούμε να υπολογίσουμε πόσα χρόνια θα ζήσει κάποιος σφίγγοντας το χέρι του.
Η δύναμη λαβής φαίνεται περισσότερο να λειτουργεί ως ένας εύκολος δείκτης της συνολικής κατάστασης του οργανισμού. Ένας άνθρωπος με καλή μυϊκή δύναμη είναι πιθανότερο να διαθέτει καλύτερη κινητικότητα και γενικότερη φυσική κατάσταση, ενώ η σταδιακή απώλεια δύναμης μπορεί να αποτελεί ένδειξη γήρανσης, ευπάθειας ή προβλημάτων υγείας.
Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογράμμισαν ότι τέτοιες απλές αντικειμενικές μετρήσεις θα μπορούσαν να αποδειχθούν χρήσιμες για τον εντοπισμό ηλικιωμένων ανθρώπων που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο. (BMJ)
Δεν ήταν μόνο η δύναμη των χεριών
Ακόμη πιο εντυπωσιακό ήταν το εύρημα για το περπάτημα. Σε πέντε μελέτες με 14.692 ανθρώπους, εκείνοι που περπατούσαν πιο αργά εμφάνιζαν σχεδόν 2,9 φορές μεγαλύτερο σχετικό κίνδυνο θανάτου από όσους ανήκαν στην ταχύτερη ομάδα.
Αντίστοιχες συσχετίσεις εντοπίστηκαν στην ικανότητα να σηκώνεται κάποιος από μια καρέκλα και στη διατήρηση της ισορροπίας. (BMJ)
Και σε ανθρώπους κάτω των 60 ετών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε το γεγονός ότι η σχέση μεταξύ δύναμης λαβής και θνησιμότητας δεν περιοριζόταν αποκλειστικά στους πολύ ηλικιωμένους. Πέντε από τις μελέτες που εξετάστηκαν είχαν μέση ηλικία συμμετεχόντων κάτω των 60 ετών και η ίδια γενική συσχέτιση εξακολουθούσε να εμφανίζεται, αν και ήταν ασθενέστερη σε ορισμένες αναλύσεις. (BMJ)
Η έρευνα, λοιπόν, δεν μας λέει ότι πρέπει να αρχίσουμε να σφίγγουμε δυνατότερα τα χέρια των ανθρώπων που συναντάμε.
Μας λέει κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: η μυϊκή δύναμη και η ικανότητά μας να κινούμαστε αποτελούν ένα είδος καθρέφτη της συνολικής υγείας μας.
Και μια απλή μέτρηση με ένα δυναμόμετρο χειρός μπορεί να δώσει στους γιατρούς πολύ περισσότερες πληροφορίες απ’ όσες θα φανταζόμασταν από μια… χειραψία.
Πηγή: Η πρωτογενής δημοσίευση είναι η Cooper R., Kuh D., Hardy R. et al., Objectively measured physical capability levels and mortality: systematic review and meta-analysis, BMJ 2010;341:c4467, DOI 10.1136/bmj.c4467.
