Θέμα επιστροφής από την Ουγγραίαι των 10δισ. ευρώ που είχε λάβει η Ουγγαρία από ευρωπαϊκά κονδύλια που είχαν παγώσει εξαιτίας των προβληματισμών για την πορεία του Κράτους Δικαίου ανοίγει νομικός σύμβουλος του ανωτάτου Δικαστηρίου της ΕΕ ζητώντας ακύρωση σχετικής απόαφασης του 2023.
Σημειώνεται πως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προσέφυγε στη Δικαιοσύνη κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μετά την αποδέσμευση αυτών των κονδυλίων υποστηρίζοντας πως υπέκυψε στις πιέσεις του Ούγγγρου πρωθυπουργού, Βίκτορ Ορμπαν ο οποίος έβαζε εμπόδια στην πολιτική των Βρυξελλών για παροχή στήριξης της Ουκρανίας στον πόλεμο με την Ρωσία. Το δε Ευρωκοινοβούλιο υποστήριζε πως η Ουγγαρία δεν πληρούσε τα κριτήρια Κράτους Δικαίου που είχε θέσει η Επιτροπή για να δικαιολογήσει την αποδέσμευση των κονδυλίων.
Εκφράζοντας τη γνώμη της για το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η γενική εισαγγελέας Ταμάρα Καπέτα συντάχθηκε υπέρ της θέσης του Ευρωκοινοβουλίου υποστηρίζοντας πως το δικαστήριο πρέπει να «ακυρώσει την αμφισβητούμενη απόφαση της Επιτροπής», η οποία ελήφθη «χωρίς καμία εξήγηση».
«Η Επιτροπή δεν μπορεί να εκταμιεύσει κονδύλια της ΕΕ σε ένα κράτος μέλος έως ότου οι απαιτούμενες νομοθετικές μεταρρυθμίσεις τεθούν σε ισχύ και εφαρμόζονται αποτελεσματικά», ανέφερε σε δήλωσή της η δικαστική αρχή.
Τέτοιες γνωμοδοτήσεις δεν είναι δεσμευτικές, αλλά συχνά καθορίζουν το κλίμα της απόφασης του δικαστηρίου, η οποία αναμένεται να εκδοθεί τους επόμενους μήνες και τη στιγμή που η Ουγγαρία οδεύει στις κάλπες τον Απρίλοι με τον εν ενεργεία πρωθυπουργό να φαίνεται πως υστερεί στις δημοσκοπήσεις.
Σε επικοινωνία με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η Επιτροπή δήλωσε ότι «λαμβάνει υπόψη» τη γνώμη, επαναλαμβάνοντας παράλληλα ότι η απόφασή της «βασίστηκε σε ενδελεχή αξιολόγηση» των μεταρρυθμίσεων που πραγματοποίησε η Ουγγαρία.
Δεν ήταν αμέσως σαφές ποιες θα ήταν οι συνέπειες για την Ουγγαρία εάν το δικαστήριο ακολουθήσει την ίδια γραμμή.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Όρμπαν απαντώντας σε ερώτηση του Politico, μετά την άτυπη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ για την ανταγωνιστικότητα, χαρακτήρισε «παράλογο» το ενδεχόμενο να ζητηθεί επιστροφή των χρημάτων, εν μέσω μάλιστα προεκλογικής περιόδου στη χώρα του.
Ωστόσο, ο ευρωβουλευτής των Πρασίνων Ντάνιελ Φρόιντ χαρακτήρισε την ημέρα «καλή για το κράτος δικαίου», προβλέποντας ότι αν το δικαστήριο ακυρώσει την απόφαση, αυτό θα είναι «οικονομική καταστροφή για τον Όρμπαν».
Στην Ουγγαρία, ο σύμβουλος του πρωθυπουργού Μπάλαζ Όρμπαν κατηγόρησε τις Βρυξέλλες ότι «προσπαθούν να εκβιάσουν τη χώρα μας με νομικά μέσα» λόγω της συνεχιζόμενης αντίθεσής της στην ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ανακοινώσει την αποδέσμευση των κονδυλίων την παραμονή μιας κρίσιμης Συνόδου Κορυφής για την απόφαση σχετικά με την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία, την οποία ο Όρμπαν είχε απειλήσει να μπλοκάρει.
Τελικά, ο Όρμπαν επέτρεψε στην ΕΕ να εγκρίνει την έναρξη των συνομιλιών με το Κίεβο.
Η Επιτροπή δήλωσε ότι η απόφασή της οφείλεται στο γεγονός ότι η Βουδαπέστη προχωρά προς την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας των Ούγγρων δικαστών – ένα από τα ζητήματα που αναφέρθηκαν ως παραδείγματα δημοκρατικής οπισθοδρόμησης.
Οι Βρυξέλλες εξακολουθούν να έχουν δεσμεύσει άλλα 18 δισεκατομμύρια ευρώ από τα κονδύλια της ΕΕ που προορίζονται για την Ουγγαρία, μέχρι να επιλυθούν άλλα ζητήματα, όπως η διαφθορά και ο περιορισμός των δικαιωμάτων της LGBTQ κοινότητας.