Μια εκστρατεία για τη διάσωση ενός βιομηχανικού κριτίου-οροσήμο της σοβιετικής εποχής στη Μόσχα από τα σχέδια ανάπλασης έχει συγκεντρώσει χιλιάδες υποστηρικτές, αποτελώντας ένα σπάνιο παράδειγμα διαμαρτυρίας των πολιτών στη Ρωσία.
Με τις προσόψεις από τούβλα και τα πολύχρωμα ψηφιδωτά της, η νεογοτθικού ρυθμού εργοστασιακή μονάδα Elektrozavod δεσπόζει στη γειτονιά της ανατολικής Μόσχας εδώ και πάνω από έναν αιώνα.
Κάποτε στο κτίριο παράγονταν ηλεκτρικές συσκευές για ολόκληρη τη Σοβιετική Ένωση —συμπεριλαμβανομένων των λαμπτήρων για τα κόκκινα αστέρια στην κορυφή του Κρεμλίνου— αλλά παραμένει κενό μετά από πυρκαγιά στις αρχές του 2025.
«Μάθαμε ότι υπήρχε κίνδυνος κατεδάφισης πριν από ενάμιση χρόνο, μετά την πυρκαγιά», δήλωσε η Άλια, μία από τις διοργανώτριες της εκστρατείας για την αποτροπή της ανέγερσης ουρανοξυστών στον χώρο. «Υπάρχει έντονη αγανάκτηση…δεν θέλουμε αυτά τα άχρωμα έργα ανάπτυξης και τους ουρανοξυστες που ξεφυτρώνουν παντού», είπε η ίδια.
Δύο διαδικτυακά ψηφίσματα για την προστασία του Elektrozavod έχουν συγκεντρώσει συνολικά πάνω από 21.000 υπογραφές, μια αξιοσημείωτη ένδειξη υποστήριξης σε μια εποχή που η δημόσια αντίθεση σε επίσημες αποφάσεις —συμπεριλαμβανομένης της δράσης για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς— ενέχει ολοένα και μεγαλύτερους κινδύνους.
Μια γυναίκα κρατήθηκε προσωρινά στις 24 Ιουλίου κατά τη διάρκεια ατομικής διαμαρτυρίας για ένα νέο νομοσχέδιο που θα επέτρεπε στις ρωσικές περιφέρειες να αφαιρούν το επίσημο καθεστώς προστασίας από μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς, σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Ostorozhno Novosti.
Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα την είδηση.
Τόσο η Άλια όσο και η Γκαλίνα —επίσης ακτιβίστρια και δημιουργός ενός εκ των ψηφισμάτων για το Elektrozavod— ζήτησαν να αναφερθούν μόνο με τα μικρά τους ονόματα.
Η εταιρεία ακινήτων και κατασκευών Etalon Group δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων TASS τον περασμένο μήνα ότι σχεδιάζει να διατηρήσει τις προσόψεις και τα ιστορικά στοιχεία του Elektrozavod, «ενσωματώνοντάς τα σε ένα σύγχρονο αστικό περιβάλλον», ωστόσο οι ακτιβιστές παραμένουν επιφυλακτικοί.
«Παραμένει ασαφές ποιες είναι οι προθέσεις τους», δήλωσε η Ίνα Κρίλοβα, ιστορικός και ειδικός στη βιομηχανική αρχιτεκτονική, η οποία τόνισε τη σημασία της προστασίας της κληρονομιάς του εργοστασίου.
«Εδώ εργάζονταν πάρα πολλοί άνθρωποι, 23.000 εργάτες. Ήταν μια πόλη από μόνο του».
Ο αγώνας για τη διάσωση του εμβληματικού αυτού κτιρίου εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια προστασίας των ιστορικών μνημείων της πρωτεύουσας, τα οποία απειλούνται μετά από μια ακόμη τροποποίηση της νομοθεσίας για την πολιτιστική κληρονομιά το 2024, σύμφωνα με την οργάνωση πολιτών Archnadzor.
«Με την ισχύουσα νομοθεσία, έχουμε όλο και λιγότερες ευκαιρίες να οικοδομήσουμε έναν διάλογο με άλλους κατασκευαστές στο μέλλον», δήλωσε η Κρίλοβα.
