Στο Ιράν, ακόμη και η πρόσβαση στο διαδίκτυο μπορεί να μετατραπεί σε θανατική καταδίκη. Ο 40χρονος Χεσάμ Αλαεντίν, πατέρας δύο παιδιών, φέρεται να πέθανε μετά από άγριο ξυλοδαρμό από δυνάμεις ασφαλείας, επειδή κατηγορήθηκε ότι κατείχε εξοπλισμό Starlink για να παρακάμψει το ψηφιακό μπλακάουτ. Η ιστορία του δεν είναι απλώς ακόμη μία είδηση φρίκης από το Ιράν. Είναι υπενθύμιση ενός καθεστώτος που αντιμετωπίζει την πληροφόρηση, τη διαμαρτυρία και την ίδια την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ως απειλές που πρέπει να συντριβούν.
Ο Χεσάμ Αλαεντίν, 40 ετών, πατέρας δύο παιδιών, φέρεται να συνελήφθη στην Τεχεράνη με την κατηγορία ότι χρησιμοποιούσε ή κατείχε εξοπλισμό Starlink, δηλαδή δορυφορικό ίντερνετ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ιρανικές αρχές επιχειρούν να ελέγξουν ασφυκτικά τη ροή της πληροφορίας. Σύμφωνα με το IranWire, ο άνδρας ξυλοκοπήθηκε τόσο άγρια από δυνάμεις ασφαλείας κατά τη διάρκεια έρευνας στο σπίτι του, ώστε πέθανε επί τόπου. Η σορός του, σύμφωνα με την ίδια πηγή, παραδόθηκε στην οικογένεια ημέρες αργότερα, αφού πρώτα επιβλήθηκαν αυστηροί περιορισμοί στη δημοσιοποίηση της υπόθεσης.
Το Iran International μετέδωσε ότι ο Αλαεντίν είχε αρχικά μεταβεί σε νοσοκομείο για να ενημερωθεί για την κατάσταση του αδελφού του, ο οποίος είχε τραυματιστεί σε διαδηλώσεις. Εκεί φέρεται να κατασχέθηκαν ηλεκτρονικές συσκευές του. Όταν επέστρεψε για να τις αναζητήσει, συνελήφθη και μεταφέρθηκε στο σπίτι του για ανάκριση και έρευνα. Σύμφωνα με την πηγή που επικαλείται το μέσο, ξυλοκοπήθηκε με διάφορα αντικείμενα και οι αρχές απέκρυψαν τον θάνατό του, παρουσιάζοντάς τον για ένα διάστημα σαν να ήταν ακόμη κρατούμενος.
Η υπόθεση αυτή δεν μπορεί να διαβαστεί έξω από το ευρύτερο πλαίσιο καταστολής στο Ιράν. Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, δήλωσε ότι από την έναρξη του πρόσφατου πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, το Ιράν έχει εκτελέσει τουλάχιστον 21 ανθρώπους και έχει συλλάβει πάνω από 4.000 με κατηγορίες σχετικές με την εθνική ασφάλεια. Ο ίδιος έκανε λόγο για βασανιστήρια, εξαναγκαστικές ομολογίες, εικονικές εκτελέσεις και εξαφανίσεις κρατουμένων.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: στο Ιράν η βαρβαρότητα δεν εμφανίζεται ως παρέκκλιση. Εμφανίζεται ως μηχανισμός. Το σώμα του πολίτη γίνεται πεδίο παραδειγματισμού. Το διαδίκτυο βαφτίζεται απειλή. Η διαδήλωση βαφτίζεται «ανταρσία». Η διαφωνία βαφτίζεται «εχθρότητα προς τον Θεό». Και η εξουσία, αντί να απαντά πολιτικά, απαντά με κελιά, κρεμάλες, σιωπή και φόβο.
Αξίζει να θυμηθούμε ότι το ίδιο μοτίβο είχε φανεί με τραγική καθαρότητα μετά τον θάνατο της 22χρονης Μαχσά / Ζίνα Αμινί τον Σεπτέμβριο του 2022. Η νεαρή Κούρδισσα είχε συλληφθεί από την «αστυνομία ηθών» επειδή, σύμφωνα με τις αρχές, δεν τηρούσε σωστά τον υποχρεωτικό ενδυματολογικό κώδικα. Η Amnesty International είχε ζητήσει ανεξάρτητη έρευνα για τον θάνατό της υπό κράτηση, κάνοντας λόγο για αξιόπιστες αναφορές βασανιστηρίων και κακομεταχείρισης.
Από εκείνη τη στιγμή, το σύνθημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» έγινε κραυγή μιας ολόκληρης γενιάς. Η απάντηση του καθεστώτος ήταν αιματηρή: μαζικές συλλήψεις, ξυλοδαρμοί, δίκες-εξπρές και εκτελέσεις. Ο Μοχσέν Σεκαρί, 23 ετών, εκτελέστηκε τον Δεκέμβριο του 2022 μόλις 75 ημέρες μετά τη σύλληψή του. Ο Ματζιντρεζά Ραχναβάρντ, επίσης 23 ετών, απαγχονίστηκε δημόσια μόλις 23 ημέρες μετά τη σύλληψή του. Σύμφωνα με έκθεση της Iran Human Rights, και στις δύο περιπτώσεις υπήρχαν αναφορές για εξαναγκασμένες ομολογίες.
Στην ίδια έκθεση καταγράφονται και άλλες υποθέσεις που έχουν γίνει σύμβολα της κρατικής αγριότητας: ο Μοχαμάντ Μεχντί Καραμί και ο Σεγέδ Μοχαμάντ Χοσεϊνί, οι οποίοι εκτελέστηκαν τον Ιανουάριο του 2023 μετά από διαδικασίες που οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν χαρακτηρίσει βαθιά προβληματικές και «μολυσμένες» από βασανιστήρια. Ο Ματζίντ Καζεμί, ο Σαλέχ Μιρχασεμί και ο Σαΐντ Γιαγκουμπί εκτελέστηκαν τον Μάιο του 2023 στην Ισφαχάν, σε μια υπόθεση που επίσης συνδέθηκε με τις διαδηλώσεις.
Η βαρβαρότητα δεν σταμάτησε στους ενήλικες. Η ίδια έκθεση αναφέρεται στην υπόθεση του Μοτζαχέντ Κουρκούρ, ο οποίος κατηγορήθηκε για τον θάνατο του 10χρονου Κιάν Πιρφαλάκ, παρότι η οικογένεια του παιδιού έχει υποστηρίξει ότι ο Κιάν σκοτώθηκε από κρατικές δυνάμεις. Η υπόθεση αυτή συμπυκνώνει την πιο σκοτεινή διάσταση του ιρανικού μηχανισμού καταστολής: όχι μόνο τιμωρεί, αλλά συχνά επιχειρεί να ξαναγράψει την ίδια την πραγματικότητα.
Το 2026, οι καταγγελίες για πολιτικές εκτελέσεις δείχνουν ότι η μηχανή δεν έχει σταματήσει. Το Center for Human Rights in Iran ανέφερε ότι τουλάχιστον 22 πολιτικοί κρατούμενοι εκτελέστηκαν μέσα σε έξι εβδομάδες, από τις 17 Μαρτίου έως τις 27 Απριλίου 2026, σε διαδικασίες που, σύμφωνα με την οργάνωση, χαρακτηρίστηκαν από μυστικότητα, βασανιστήρια, εξαναγκασμένες ομολογίες και απουσία δίκαιης δίκης.
Η υπόθεση του Χεσάμ Αλαεντίν, λοιπόν, δεν είναι απλώς η ιστορία ενός ανθρώπου που φέρεται να πλήρωσε με τη ζωή του την πρόσβαση στο ίντερνετ. Είναι η εικόνα ενός καθεστώτος που φοβάται την επικοινωνία όσο φοβάται και τη διαμαρτυρία. Γιατί το διαδίκτυο, σε συνθήκες αυταρχισμού, δεν είναι απλώς τεχνολογία. Είναι μνήμη. Είναι μαρτυρία. Είναι απόδειξη. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μια κοινωνία σπάει τη σιωπή που της επιβάλλεται.
Και ίσως γι’ αυτό η βία είναι τόσο ακραία. Όχι μόνο για να τιμωρηθεί ένας άνθρωπος. Αλλά για να τρομοκρατηθούν όλοι οι υπόλοιποι.
Στο Ιράν, η κρατική βαρβαρότητα έχει πολλές μορφές: μια γυναίκα που πεθαίνει μετά τη σύλληψή της από την αστυνομία ηθών. Ένας διαδηλωτής που απαγχονίζεται μετά από δίκη-εξπρές. Ένας πατέρας δύο παιδιών που δεν επιστρέφει ποτέ στο σπίτι του επειδή φέρεται να χρησιμοποίησε δορυφορικό ίντερνετ. Διαφορετικές ιστορίες, ίδιο μήνυμα: η εξουσία θέλει να ελέγχει όχι μόνο το σώμα και τη φωνή, αλλά και την πρόσβαση στην αλήθεια.
