Δήμαρχοι από πόλεις της Ουκρανίας που επισκέφθηκαν την περιοχή τράβηξαν φωτογραφίες μέσα σε μια τεράστια σπηλιά λαξευμένη στο βράχο κάτω από την φινλανδική πρωτεύουσα, θαυμάζοντας το μέγεθος και τις δυνατότητες ενός χώρου που μπορεί να φιλοξενήσει 6.000 άτομα.
Είναι μεταξύ των περίπου 800 ξένων αντιπροσωπειών που επισκέφθηκαν το καταφύγιο Μεριχάκα του Ελσίνκι – το μεγαλύτερο από τα καταφύγια διπλής χρήσης της χώρας και τώρα μια σημαντική «βιτρίνα» για φινλανδικές εταιρείες που επιθυμούν να εξάγουν σε αγοραστές που ανησυχούν για τον πόλεμο στην Ουκρανία και, ολοένα και περισσότερο, για τη σύγκρουση με το Ιράν.
Με 71.000 κυβικά μέτρα, το καταφύγιο έχει περίπου τον όγκο ενός επταώροφου κτιρίου γραφείων. Χτίστηκε το 2003 και διαθέτει αθλητικά γήπεδα, γυμναστήριο και παιδική χαρά 25 μέτρα κάτω από το έδαφος, τα οποία χρησιμοποιούνται καθημερινά. Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, μπορεί να μετατραπεί εντός 72 ωρών με την προσθήκη κουκετών, δεξαμενών νερού και φορητών τουαλετών.
Δυναμική ανάπτυξη
Εκτός από το γεγονός ότι η κατασκευή τέτοιων καταφυγίων αποτελεί απόδειξη της οδυνηρής ιστορίας της Φινλανδίας με τη γειτονική Ρωσία κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, παραμένει υποχρεωτική κάτω από οικιστικά και εμπορικά κτίρια ορισμένου μεγέθους.
Με αυτήν την απαίτηση, οι φινλανδικές εταιρείες είναι εξειδικευμένες στην κατασκευή και τη συντήρησή τους – όπως η τοποθέτηση και συντήρηση θυρών ανθεκτικών στην ακτινοβολία, εξοπλισμού εξαερισμού και παροχής ενέργειας έκτακτης ανάγκης, καθώς και δικτύων επικοινωνιών και αποχέτευσης.
Πολιτικοί, διοικητικοί υπάλληλοι και επιχειρήσεις από το εξωτερικό, όπως ο πετρελαϊκός γίγαντας Saudi Aramco, έχουν ζητήσει πληροφορίες και την δυνατότητα επίσκεψης του καταφυγίου, όπως δήλωσαν οι αρχές και οι εμπλεκόμενες εταιρείες.
Το Resilience Center Finland, ένας οργανισμός εξαγωγών που ιδρύθηκε τον Μάρτιο, δήλωσε ότι οι εξαγωγές ασφάλειας και άμυνας της Φινλανδίας ανήλθαν σε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, με τις πωλήσεις καταφυγίων να ανέρχονται σε περίπου δωδεκάδες εκατομμύρια ευρώ, με σημαντική αναπτυξιακή δυναμική.
«Μέσα σε δύο χρόνια δεν θα χρειάζεται να ανταγωνιζόμαστε σκληρά τους ομολόγους μας για την εξασφάλιση εντός project. Αντίθετα, πολύ σύντομα θα υπάρχει θέμα εξάντληση της χωρητικότητας», δήλωσε η Iλκα Κιβισαάρι, Διευθύνουσα Σύμβουλος του φινλανδο-ελβετικού ομίλου Verona Shelters, επικαλούμενη την υψηλή ζήτηση σε χώρες όπως η Πολωνία και η Γερμανία και το υψηλό ενδιαφέρον από τη Μέση Ανατολή.
Ενδιαφέρον από τις χώρες του Κόλπου
Το Merihaka είναι ένα από τα 48 μεγάλα και 5.500 μικρότερα καταφύγια στο Ελσίνκι – ανάμεσα στα 50.500 που κατασκευάστηκαν σε όλη τη χώρα, ως κληρονομιά μιας σοβιετικής απόπειρας εισβολής κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στην είσοδο ενός άλλου καταφυγίου στην πόλη, το οποίο μπορεί να φιλοξενήσει 3.800 άτομα, ο Τζουα Σιμόλα, Διευθύνων Σύμβουλος του Φινλανδικού Ομίλου Temet, έφτασε κατευθείαν από την Τσεχική Δημοκρατία μετά από ένα ταξίδι προώθησης εξαγωγών με επικεφαλής τον Πρόεδρο της Φινλανδίας.
Έκανε επίδειξη τεχνολογίας καταφυγίων σε επισκέπτες από τη Saudi Aramco, τον κορυφαίο εξαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο, και είπε ότι είχε επίσης ενδιαφέρον από άλλες χώρες του Κόλπου κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν.
«Υπήρξε ένα αρκετά μεγάλο χτύπημα στο Άμπου Ντάμπι και δέχτηκα ένα τηλεφώνημα από εκεί που μου ζητούσαν να έρθουν άμεσα», δήλωσε ο Simola στο Reuters, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Είπε ότι η εταιρεία του κατασκεύαζε ένα εργοστάσιο στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το οποίο, όπως είπε, σχεδίαζε να κατασκευάσει εκατοντάδες καταφύγια.
Η Temet, η οποία δραστηριοποιείται στον κλάδο εδώ και 70 χρόνια, ελπίζει να πραγματοποιήσει το 80% των πωλήσεών της από εξαγωγές τα επόμενα χρόνια, δήλωσε ο Σιμόλα. Ενώ η Temet και η Verona είναι οι μεγαλύτερες εταιρείες της Φινλανδίας που δραστηριοποιούνται σε λύσεις έκτακτης στέγασης, υπάρχουν αρκετές μικρότερες εταιρείες που ειδικεύονται σε συγκεκριμένους τομείς, όπως οι πόρτες με πυροπροστασία και οι επικοινωνίες.
Ονειρεμένο αθλητικό συγκρότημα
Η κατασκευή καταφυγίου είναι υποχρεωτική κάτω από κτίρια που υπερβαίνουν τα 1.200 τετραγωνικά μέτρα, δήλωσε η Παουλίνα Εσκόλα, επικεφαλής του τμήματος διάσωσης του φινλανδικού υπουργείου Εσωτερικών, τονίζοντας την ανάγκη για ρύθμιση και ποιότητα.
Το κόστος ενός καταφυγίου κάτω από μια νέα πολυκατοικία στη Φινλανδία, το οποίο πληρώνεται από τον ιδιοκτήτη του κτιρίου, κυμαίνεται μεταξύ 1,5% και 4% του συνολικού κόστους κατασκευής, δήλωσε ο Kivisaari της Βερόνα.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένκι, ο Πολωνός ομόλογός του Κάρολ Ναουρόσκι όπως και η και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχουν επισκεφθεί όλοι το Μεριχάκα τα τελευταία χρόνια.
«Ήρθαμε για να αποκτήσουμε την εμπειρία που είναι διαθέσιμη εδώ και έχουμε ένα μεγάλο όνειρο να κατασκευάσουμε ένα αθλητικό συγκρότημα σαν αυτό», δήλωσε η Τατιάνα Γκρούνσκα αναπληρώτρια επικεφαλής της Στρατιωτικής Διοίκησης της πόλης Μπαλακλίγια στην Ουκρανία, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης της Λέσχης Δημάρχων Ουκρανίας, μιας οργάνωσης που ενώνει πάνω από 600 νυν και πρώην δημάρχους πόλεων και επικεφαλής τοπικών κοινοτήτων.
Η Πολωνία «χτίζει» από το μηδέν
Η Πολωνία επιδιώκει επίσης να αναδιαμορφώσει τα καταφύγιά της.
Φέτος και πέρυσι, διέθεσε 5,8 δισεκατομμύρια ζλότι (1,59 δισεκατομμύρια δολάρια) για την ανακατασκευή των εγκαταστάσεων συλλογικής άμυνας, δήλωσε το υπουργείο Εσωτερικών της.
«Χτίζουμε από το μηδέν. Η κατάσταση από αυτή την άποψη ήταν πραγματικά τρομερή στην Πολωνία – το τελευταίο καταφύγιο χτίστηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1990, οπότε για 30 χρόνια δεν έγινε τίποτα», δήλωσε ο Ρόμπερτ Κλονόφσκι, αναπληρωτής διευθυντής στο πολωνικό υπουργείο Εσωτερικών.
Η Ουκρανία και η Πολωνία έχουν ήδη εισαγάγει νέα νομοθεσία για να καταστήσουν υποχρεωτικά τα καταφύγια σε ορισμένα νέα κτίρια, αλλά το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Λέσχης Δημάρχων, Γιούλια Τσουφίστοβα, δήλωσε ότι κάτι τέτοιο οδήγησε ιδιώτες επενδυτές να ακυρώσουν έργα στην Ουκρανία.
«Το τίμημα είναι υψηλότερο όταν οι κανόνες είναι πιο αυστηροί, επομένως πρέπει να βρούμε την ισορροπία», είπε.
Η περίπτωση της Ουκρανίας
Πίσω κοντά στην ουκρανική πρώτη γραμμή, στην πόλη καταγωγής της Γκρούνσκα, την Μπαλακλίγια, οι καθημερινές σειρήνες σε έναν πόλεμο που βρίσκεται τώρα στον πέμπτο χρόνο του δείχνουν ποια θα ήταν η αξία τέτοιων εγκαταστάσεων διπλής χρήσης.
Ένα από τα λίγα καταφύγια βομβών της πόλης χτίστηκε τον τελευταίο χρόνο για να λειτουργήσει και ως σχολείο, επιτρέποντας στα παιδιά να επιστρέφουν στις τάξεις τους, αρκετούς ορόφους κάτω από το έδαφος, προστατευμένα από τις ρωσικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους.
Οι συναγερμοί αεροπορικής επιδρομής ηχούν 15 φορές την ημέρα ή και περισσότερο, δήλωσε ο προπονητής πυγμαχίας Βολοντίμρ Μπρος. «Θα ήθελα να υπάρχει και ένα υπόγειο καταφύγιο για αθλητικές δραστηριότητες, όπου θα ήταν δυνατό όχι μόνο να περιμένουμε την ειδοποίηση αεροπορικής επιδρομής, αλλά να πραγματοποιήσουμε μια πλήρη προπόνηση ενώ περιμένουμε», δήλωσε στο Reuters.
