Ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε πίσω στο Ιράν μια νέα, με αυστηρότερους όρους, πρόταση ενώ τις τελευταίες μέρες μια συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου διαφαινόταν να φτάνει στην ολοκλήρωσή της.
Σύμφωνα με τους New York Times, που επικαλούνται αξιωματούχους με γνώση των συνομιλιών, ο πρόεδρος των ΗΠΑ σκλήρυνε ορισμένους από τους όρους της προηγούμενης πρότασης και έστειλε αυτό το νέο σχέδιο στην Τεχεράνη.
Οι NYT δεν μπόρεσαν να προσδιορίσουν τις αλλαγές που έκανε ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος στους όρους μιας συμφωνίας. Ωστόσο, σύμφωνα με το Axios, θέλει να ενισχύσει τη θέση της Ουάσινγκτον σε πολλά ζητήματα που ο ίδιος θεωρεί σημαντικά, όπως η τύχη των πυρηνικών υλικών της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Τεχεράνη δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και απαιτεί την καταστροφή των ιρανικών αποθεμάτων ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού.
Το πυρηνικό ζήτημα είναι ένα από τα κύρια σημεία τριβής στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με την ισραηλινο-αμερικανική επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Μεταξύ άλλων προτεραιοτήτων του προέδρου είναι το άνοιγμα και η αποναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, που το τελευταίο έχει κλείσει επί της ουσίας από την έναρξη του πολέμου.
Οι νέοι όροι του Τραμπ σε αυτή την νέα πρόταση ενδέχεται να παρατείνουν περαιτέρω τις διαπραγματεύσεις.
Αμερικανικές πηγές είπαν στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι ο Τραμπ αποφάσισε να μην υπογράψει την τελευταία πρόταση συμφωνίας που βρισκόταν στο γραφείο του την Παρασκευή μετά από συνάντηση στο Situation Room (σ.σ.: Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου).
Αργότερα το ίδιο βράδυ, ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Τραμπ θα υπογράψει συμφωνία με το Ιράν μόνο σε περίπτωση που τηρηθούν οι «κόκκινες γραμμές» που έχει θέσει.
Αμερικανική πυραυλική επίθεση-Σκληραίνει ο ναυτικός αποκλεισμός
Στο μεταξύ, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν ένα φορτηγό πλοίο, υπό σημαία Γκάμπιας, που επιχειρούσε να προσεγγίσει σε ιρανικό λιμάνι, εκτοξεύοντας έναν πύραυλο στο μηχανοστάσιό του.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Διοίκηση για τη Μέση Ανατολή (Centcom) η επιχείρηση έγινε την Παρασκευή, αφού το πλοίο Lian Star δεν ανταποκρίθηκε στο σήμα να τηρήσει τον αποκλεισμό που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ στα Στενά του Ορμούζ.
«Ένα αμερικανικό αεροσκάφος έθεσε το πλοίο εκτός λειτουργίας, εκτοξεύοντας έναν πυραυλο Hellfire στο μηχανοστάσιό του. Το πλοίο δεν πλέει πλέον προς το Ιράν» αναφέρει η ανακοίνωση.
Δεν έχει διευκρινιστεί προς το παρόν αν υπάρχουν θύματα στο πλοίο Lian Star.
H Centcom υποστηρίζει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις «έθεσαν πέντε εμπορικά πλοία εκτός λειτουργίας» και αναχαίτισαν άλλα 116, εφαρμόζοντας τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων ενώ παραμένει σε ισχύ η κατάπαυση του πυρός με το Ιράν.
Ιράν: Το προσχέδιο συμφωνίας προβλέπει αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων 12 δις δολαρίων
Στο μεταξύ, ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε πως το μνημόνιο συναντίληψης (Memorandum of Understanding / MoU) που συζητείται μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης προβλέπει μεταξύ άλλων την αποδέσμευση εντός 60 ημερών ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων, επικαλούμενη ανεπίσημο αντίγραφο του κειμένου.
Ο Λευκός Οίκος είχε διαψεύσει την Τετάρτη, κάνοντας λόγο για «επινόημα», προηγούμενο ρεπορτάζ του IRIB που ανέφερε σχέδιο συμφωνίας-πλαισίου μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης που φέρεται να προέβλεπε δέσμευση της κυβέρνησης των ΗΠΑ για άρση του ναυτικού αποκλεισμού που έχει επιβάλει στο Ιράν.
Χθες Σάββατο, το IRIB μετέδωσε πως σύμφωνα με το υπό διαπραγμάτευση MoU, η Ουάσινγκτον έχει δεσμευτεί να δώσει στην Τεχεράνη «πλήρη πρόσβαση σε περιουσιακά στοιχεία ύψους 12 δισεκ. δολαρίων εντός 60 ημερών», ώστε αυτά τα κεφάλαια να μπορούν να μεταφερθούν σε τράπεζες στο Ιράν ή σε άλλες χώρες που επιθυμεί η ιρανική ηγεσία, χωρίς περιορισμούς.
Από την πλευρά του, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει την Παρασκευή πως «δεν θα υπάρξει οικονομική συναλλαγή» στην παρούσα φάση.
Το ζήτημα των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που έχουν δεσμευτεί λόγω των αμερικανικών κυρώσεων, είναι ένα από τα αγκάθια στις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA μετέδωσε την Πέμπτη πως η Τεχεράνη επιδιώκει την αποδέσμευση πόρων 24 δισεκ. δολαρίων, «με τα μισά εξ αυτών να γίνονται διαθέσιμα μόλις ανακοινωθεί το μνημόνιο συναντίληψης».
Η Ισλαμική Δημοκρατία αξιώνει επίσης έναν σαφή μηχανισμό για την εγγύηση της αποδέσμευσης άλλων πόρων, σύμφωνα με «καλά πληροφορημένη πηγή» που επικαλέστηκε προ ημερών το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Σε ό,τι αφορά τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έχει αποκλείσει de facto από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, το MoU προβλέπει – σύμφωνα πάντα με το IRIB – πως «το Ιράν έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να καθορίζει τη φύση των πλοίων που διέρχονται και οποιοδήποτε πλοίο του οποίου το φορτίο θεωρείται απειλητικό ή ο φορέας εκμετάλλευσής του είναι εχθρικός προς το Ιράν (…) δεν θα δύναται να χρησιμοποιήσει τους καθορισμένους διαδρόμους (ασφαλείας)».
Η Ουάσινγκτον έχει εκφράσει την αντίθεσή της στο ενδεχόμενο να διατηρήσει το Ιράν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.