Στις 19 Οκτωβρίου 1862 γεννήθηκε στην Μπεζανσόν της Γαλλίας ο Ογκίστ Λιμιέρ. Μαζί με τον μικρότερο αδελφό του Λουί, που γεννήθηκε το 1864, συνέβαλε αποφασιστικά στη γέννηση του κινηματογράφου όπως τον γνωρίζουμε: μιας εικόνας που κινείται μπροστά σε πολλούς θεατές ταυτόχρονα.
Από την οικογενειακή επιχείρηση στη μεγάλη ανακάλυψη
Ο πατέρας τους, Αντουάν Λιμιέρ, ήταν φωτογράφος. Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στη Λυών το 1870 και τα δύο αδέλφια εκπαιδεύτηκαν σε τεχνικές επιστήμες. Ο Λουί ανέπτυξε φωτογραφικές πλάκες που έφεραν οικονομική επιτυχία στην οικογενειακή επιχείρηση, ενώ ο Ογκίστ είχε καθοριστική συμβολή στην οργάνωση και την επιχειρηματική της ανάπτυξη. Οι εξελίξεις στη φωτογραφία και οι συσκευές κινούμενων εικόνων της εποχής, όπως το κινητοσκόπιο του Έντισον, τους ώθησαν να αναζητήσουν μια νέα λύση.
Ο κινηματογράφος: τρεις λειτουργίες σε μία συσκευή
Η συσκευή των Λιμιέρ, ο Cinématographe, μπορούσε να κινηματογραφεί, να συμβάλλει στην παραγωγή αντιγράφων και να προβάλλει ταινίες. Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας κατατέθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 1895. Με χειροκίνητη μανιβέλα και βάρος κάτω από πέντε κιλά, ήταν αρκετά πρακτική ώστε να ταξιδεύει μαζί με τους οπερατέρ. Η σύλληψη του βασικού μηχανισμού αποδίδεται κυρίως στον Λουί, αλλά το εγχείρημα αποτέλεσε κοινή προσπάθεια.
Η πρώτη ταινία και η ιστορική προβολή
Τον Μάρτιο του 1895 κινηματογράφησαν εργάτες να βγαίνουν από το εργοστάσιό τους στη Λυών. Στις 22 Μαρτίου παρουσίασαν την κινούμενη εικόνα σε περιορισμένο κοινό στο Παρίσι. Στις 28 Δεκεμβρίου της ίδιας χρονιάς ακολούθησε η εμβληματική δημόσια προβολή με εισιτήριο, στο Salon Indien του Grand Café, στη λεωφόρο των Καπουτσίνων στο Παρίσι. Το πρόγραμμα περιλάμβανε δέκα σύντομες ταινίες, ανάμεσά τους την «Έξοδο από το εργοστάσιο Λιμιέρ», σκηνές οικογενειακής ζωής και καθημερινής εργασίας.
Ο μύθος του τρένου και η αληθινή επανάσταση
Η ταινία με την άφιξη ενός τρένου στον σταθμό της Λα Σιοτά συνδέθηκε αργότερα με την ιστορία ότι οι θεατές τρόμαξαν και έτρεξαν να φύγουν. Η δραματική αυτή αφήγηση δεν τεκμηριώνεται ως γεγονός της πρώτης προβολής του Δεκεμβρίου 1895. Η πραγματική επανάσταση ήταν διαφορετική: το κοινό μπορούσε πλέον να παρακολουθεί μαζί πραγματικά στιγμιότυπα, καταγεγραμμένα σε άλλη στιγμή και σε άλλο τόπο.
Από τις ταινίες του ενός λεπτού στη βιομηχανία του θεάματος
Οι Λιμιέρ έστειλαν οπερατέρ σε διάφορες χώρες, καταγράφοντας πόλεις, ανθρώπους και γεγονότα. Το Ινστιτούτο Λιμιέρ αναφέρει 1.408 διασωζόμενες κινηματογραφικές «όψεις». Η συμβολή τους ήταν τεχνική αλλά και πολιτιστική: έδωσαν στις κινούμενες εικόνες μορφή δημόσιου θεάματος, ανοίγοντας τον δρόμο για την κινηματογραφική αφήγηση, την τεκμηρίωση και αργότερα τη μαζική ψυχαγωγία.
Δύο ζωές, μια τεράστια κληρονομιά
Ο Λουί πέθανε το 1948 και ο Ογκίστ στις 10 Απριλίου 1954, σε ηλικία 91 ετών. Οι δύο αδελφοί δεν υπήρξαν οι μοναδικοί εφευρέτες της κινούμενης εικόνας· άλλοι πρωτοπόροι εργάζονταν παράλληλα σε Ευρώπη και Αμερική. Ωστόσο η επιτυχία της δικής τους συσκευής και των προβολών τους έκανε το όνομα Λιμιέρ συνώνυμο με τη γέννηση του κινηματογράφου.
Πηγές
https://www.institut-lumiere.org/le-cinematographe-lumiere
https://www.institut-lumiere.org/lhistoire-de-la-famille-lumiere
