Πέθανε σε ηλικία 74 ετών ο πρώην εμίρης του Κατάρ, σεΐχης Χαμάντ μπιν Χαλίφα αλ Θάνι, μία από τις σημαντικότερες και πλέον επιδραστικές πολιτικές προσωπικότητες στην ιστορία του μικρού, αλλά εξαιρετικά πλούσιου κράτους του Περσικού Κόλπου.
Την είδηση του θανάτου του μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Κατάρ, χωρίς να ανακοινώσει τα αίτια. Ο Χαμάντ μπιν Χαλίφα κυβέρνησε τη χώρα επί 18 χρόνια, από το 1995 έως το 2013, και θεωρείται ο βασικός αρχιτέκτονας της θεαματικής οικονομικής και γεωπολιτικής ανόδου της.
Κατά τη διάρκεια της ηγεσίας του, το Κατάρ μεταμορφώθηκε από ένα σχετικά άγνωστο κράτος της Αραβικής Χερσονήσου σε παγκόσμιο ενεργειακό κέντρο, ισχυρό διεθνή επενδυτή και δραστήριο μεσολαβητή στις κρίσεις της Μέσης Ανατολής.
Ο άνθρωπος που άλλαξε το Κατάρ
Ο σεΐχης Χαμάντ γεννήθηκε τον Ιανουάριο του 1952 στην Ντόχα. Σπούδασε στη Βασιλική Στρατιωτική Ακαδημία του Σάντχερστ στη Βρετανία και, μετά την αποφοίτησή του το 1971, εντάχθηκε στις Ένοπλες Δυνάμεις του Κατάρ, φτάνοντας στον βαθμό του υποστρατήγου.
Το 1977 ορίστηκε διάδοχος του θρόνου και υπουργός Άμυνας, ενώ το 1989 ανέλαβε πρόεδρος του Ανώτατου Συμβουλίου Σχεδιασμού, του οργάνου που καθόριζε τις βασικές κοινωνικές και οικονομικές πολιτικές της χώρας. Στις 27 Ιουνίου 1995 ανέλαβε την εξουσία, ανατρέποντας χωρίς αιματοχυσία τον πατέρα του, σεΐχη Χαλίφα μπιν Χαμάντ αλ Θάνι. (Διυάν 정부)
Το μεγάλο του στοίχημα ήταν η αξιοποίηση του τεράστιου κοιτάσματος φυσικού αερίου North Field. Οι εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου άρχισαν το 1996 και, μία δεκαετία αργότερα, το Κατάρ είχε αναδειχθεί στον μεγαλύτερο εξαγωγέα LNG στον κόσμο. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του εμιράτου, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του το ΑΕΠ της χώρας αυξήθηκε περισσότερο από 24 φορές.
Al Jazeera, επενδύσεις και διπλωματία
Στη δική του περίοδο ιδρύθηκε, το 1996, το τηλεοπτικό δίκτυο Al Jazeera, το οποίο άλλαξε δραστικά το αραβικό μιντιακό τοπίο και εξελίχθηκε σε ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία «ήπιας ισχύος» του Κατάρ.
Παράλληλα, τα έσοδα από το φυσικό αέριο διοχετεύθηκαν σε επενδύσεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Το Κατάρ απέκτησε μερίδια ή περιουσιακά στοιχεία σε τράπεζες, ξενοδοχεία, ακίνητα, αθλητικούς συλλόγους και εμβληματικές επιχειρήσεις, όπως τα πολυκαταστήματα Harrods του Λονδίνου.
Υπό την ηγεσία του, η Ντόχα ακολούθησε μία ανεξάρτητη και συχνά αμφιλεγόμενη εξωτερική πολιτική, διατηρώντας ταυτόχρονα στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και διαφορετικές πολιτικές ή ένοπλες οργανώσεις της περιοχής. Αυτή η στρατηγική επέτρεψε στο Κατάρ να εμφανίζεται ως μεσολαβητής σε πολέμους και περιφερειακές συγκρούσεις, προκάλεσε όμως και έντονες αντιδράσεις από γειτονικά αραβικά κράτη.
Στα χρόνια του τέθηκαν επίσης οι βάσεις για τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου του 2022, που αποτέλεσε την κορυφαία στιγμή της διεθνούς προβολής του Κατάρ.
Η σπάνια οικειοθελής παράδοση της εξουσίας
Τον Ιούνιο του 2013, σε μία ασυνήθιστη κίνηση για τις μοναρχίες του Κόλπου, ο Χαμάντ μπιν Χαλίφα παραιτήθηκε οικειοθελώς και παρέδωσε την εξουσία στον γιο του, τον σημερινό εμίρη Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι.
Έκτοτε έφερε τον τιμητικό τίτλο του «Πατέρα Εμίρη» και, μολονότι είχε αποσυρθεί από την καθημερινή διακυβέρνηση, παρέμενε μία ιδιαίτερα σεβαστή μορφή στο εσωτερικό της χώρας.
Ο θάνατός του κλείνει ένα καθοριστικό κεφάλαιο για το Κατάρ. Ήταν ο ηγέτης που μετέτρεψε τον ενεργειακό πλούτο σε πολιτική επιρροή και έβαλε στον παγκόσμιο χάρτη μία χώρα η οποία, πριν από τρεις δεκαετίες, βρισκόταν στη σκιά των ισχυρότερων κρατών της Μέσης Ανατολής.
