Στις 5 Οκτωβρίου 1918, λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, σκοτώνεται σε αερομαχία ο Ρολάν Γκαρός. Ήταν μόλις 29 ετών. Την επομένη θα γινόταν 30.
Περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, το όνομά του ακούγεται κάθε άνοιξη σε ολόκληρο τον κόσμο. Όχι όμως για την αεροπορία, αλλά για το τένις.
Κι εδώ βρίσκεται μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ιστορίες του παγκόσμιου αθλητισμού: ο Ρολάν Γκαρός δεν υπήρξε ποτέ πρωταθλητής του τένις. Ήταν πρωτοπόρος αεροπόρος και ήρωας του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Από τη Ρεϊνιόν στους αιθέρες
Ο Eugène Adrien Roland Georges Garros γεννήθηκε στις 6 Οκτωβρίου 1888 στο Σεν Ντενί της νήσου Ρεϊνιόν. Σπούδασε στην περίφημη HEC στο Παρίσι και αρχικά ασχολήθηκε με το αυτοκίνητο και τη μηχανική.
Το 1909 παρακολούθησε μία μεγάλη αεροπορική επίδειξη και η ζωή του άλλαξε. Αγόρασε ένα μικρό αεροσκάφος Demoiselle του Santos-Dumont και άρχισε να πετά. Σύντομα συμμετείχε σε αγώνες και αεροπορικές επιδείξεις σε Ευρώπη και Αμερική. Το 1911 πέτυχε ρεκόρ ύψους, φθάνοντας τα 3.910 μέτρα, ενώ συνδέθηκε με τη Morane-Saulnier, μία από τις πρωτοπόρες αεροπορικές εταιρείες της εποχής.
Η ιστορική πτήση πάνω από τη Μεσόγειο
Το μεγαλύτερο ειρηνικό κατόρθωμά του πραγματοποιήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 1913. Ο Γκαρός απογειώθηκε από τη νότια Γαλλία και πέρασε με αεροπλάνο τη Μεσόγειο, φθάνοντας στην Μπιζέρτα της Τυνησίας.
Ήταν η πρώτη επιτυχής αεροπορική διάσχιση της Μεσογείου, ένα εξαιρετικά επικίνδυνο εγχείρημα για τα αεροσκάφη εκείνης της εποχής. Η πτήση τον έκανε διάσημο και τον καθιέρωσε ανάμεσα στους σημαντικότερους πρωτοπόρους της αεροπορίας.
Ο πόλεμος και το πολυβόλο πίσω από την έλικα
Με το ξέσπασμα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου κατατάχθηκε ως πιλότος. Η πολεμική αεροπορία βρισκόταν ακόμη στα πρώτα της βήματα και ένα από τα μεγάλα τεχνικά προβλήματα ήταν πώς θα μπορούσε ο πιλότος να πυροβολεί προς τα εμπρός χωρίς οι σφαίρες να καταστρέφουν την περιστρεφόμενη έλικα.
Ο Γκαρός συνεργάστηκε με τον Raymond Saulnier στην ανάπτυξη σχετικής λύσης. Στο αεροσκάφος του τοποθετήθηκαν προστατευτικές μεταλλικές πλάκες στα σημεία της έλικας που μπορούσαν να χτυπηθούν από τις βολίδες. Το σύστημα επέτρεπε τη χρήση εμπρόσθιου πολυβόλου και αποτέλεσε σημαντικό βήμα στην εξέλιξη του μαχητικού αεροσκάφους.
Τρία χρόνια αιχμάλωτος και η μεγάλη απόδραση
Στις 18 Απριλίου 1915 το αεροσκάφος του αναγκάστηκε να προσγειωθεί πίσω από τις γερμανικές γραμμές. Ο Γκαρός αιχμαλωτίστηκε και παρέμεινε κρατούμενος περίπου τρία χρόνια.
Το 1918 κατάφερε να αποδράσει μεταμφιεσμένος σε Γερμανό αξιωματικό. Παρά την επιβαρυμένη υγεία του, επέμενε να επιστρέψει στην ενεργό υπηρεσία και στα μαχητικά αεροσκάφη.
Ο τελευταίος αγώνας μία ημέρα πριν από τα γενέθλιά του
Στις 5 Οκτωβρίου 1918 πετούσε με ένα SPAD XIII πάνω από τις Αρδέννες. Κατά τη διάρκεια αερομαχίας το αεροσκάφος του καταρρίφθηκε κοντά στο Vouziers και ο Γκαρός σκοτώθηκε.
Ήταν 29 ετών. Την επόμενη ημέρα, 6 Οκτωβρίου, θα συμπλήρωνε τα 30. Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 11 Νοεμβρίου, θα υπογραφόταν η ανακωχή που τερμάτισε τις εχθροπραξίες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Γιατί ένα γήπεδο τένις πήρε το όνομα ενός αεροπόρου
Η σύνδεση του Ρολάν Γκαρός με το τένις έγινε δέκα χρόνια μετά τον θάνατό του. Το 1927 οι περίφημοι «Τέσσερις Σωματοφύλακες» του γαλλικού τένις — René Lacoste, Henri Cochet, Jean Borotra και Jacques Brugnon — κατέκτησαν το Davis Cup. Η Γαλλία χρειαζόταν ένα μεγάλο στάδιο για να φιλοξενήσει την επόμενη διοργάνωση.
Το Stade Français παραχώρησε έκταση στην Porte d’Auteuil. Ο πρόεδρός του, Émile Lesieur, έθεσε ως όρο το νέο στάδιο να πάρει το όνομα του παλιού του φίλου και συμφοιτητή στην HEC, Ρολάν Γκαρός. Το στάδιο εγκαινιάστηκε το 1928.
Από το στάδιο στο Grand Slam
Με τα χρόνια το όνομα του σταδίου ταυτίστηκε με το ίδιο το τουρνουά. Τα γαλλικά πρωταθλήματα είχαν αρχίσει ήδη από το 1891 και άνοιξαν σε ξένους αθλητές το 1925. Από το 1928 εγκαταστάθηκαν μόνιμα στο νέο στάδιο Roland-Garros.
Σήμερα το Roland-Garros είναι ένα από τα τέσσερα Grand Slam μαζί με το Australian Open, το Wimbledon και το US Open και είναι το μοναδικό από τα τέσσερα που διεξάγεται σε χωμάτινη επιφάνεια.
Κάθε φορά λοιπόν που εκατομμύρια φίλαθλοι ακούν «Roland-Garros», στην πραγματικότητα επαναλαμβάνουν το όνομα ενός ανθρώπου που δεν έγινε θρύλος κρατώντας ρακέτα. Έγινε θρύλος κρατώντας το χειριστήριο ενός αεροπλάνου.
