Ο Πάπας Λέων έκανε μια ύστατη προσπάθεια να πείσει μια ομάδα υπερσυντηρητικών Καθολικών να εγκαταλείψουν τα σχέδιά τους να χειροτονήσουν τους δικούς τους επισκόπους χωρίς την έγκριση του Βατικανού, αποκαλώντας μια τέτοια απόφαση ως «σχισματική πράξη» και «αμαρτία εξαιρετικής σοβαρότητας».
Η Εταιρεία του Αγίου Πίου Ι΄ (SSPX), που ιδρύθηκε στο ελβετικό χωριό Εκόν το 1970 για να αντιταχθεί στις φιλελευθεροποιητικές μεταρρυθμίσεις στην Καθολική εκκλησία, σχεδιάζει να χειροτονήσει τέσσερις νέους επισκόπους σήμερα.
Το τάγμα, το οποίο έχει αποκτήσει σημαντικό αριθμό πιστών στις ΗΠΑ, όπου διαθέτει και μεγάλη βάση επιχειρήσεων στο Κάνσας, καθώς και στη Γαλλία, την Αργεντινή και άλλες χώρες, έχει σχεδόν 1.500 ιερείς, θεολογικούς ιερείς και άλλα μέλη με θρησκευτική πίστη.
Η τελετή της 1ης Ιουλίου κινδυνεύει να επιδεινώσει περαιτέρω την ταραγμένη σχέση της εκκλησίας με τους δεξιούς και παραδοσιακούς Καθολικούς και θα μπορούσε να είναι η πρώτη σημαντική κρίση για τον ποντίφικα, ο οποίος από την εκλογή του τον Μάιο του περασμένου έτους έχει δώσει προτεραιότητα στην ενότητα εντός της Καθολικής εκκλησίας.
Το τάγμα απορρίπτει βασικές μεταρρυθμίσεις που προέκυψαν από τη Δεύτερη Βατικανή Σύνοδο – μια συνάντηση ορόσημο καρδιναλίων, πατριαρχών, επισκόπων, θεολόγων και άλλων στο Βατικανό μεταξύ 1962 και 1965 – συμπεριλαμβανομένης της άδειας τέλεσης της λειτουργίας στις τοπικές γλώσσες. Μέχρι τότε, τελούνταν μόνο στα λατινικά.
Η Εταιρεία του Αγίου Πίου, έχει κατηγορήσει τη σύγχρονη εκκλησία ότι είναι γεμάτη αιρέσεις και λάθη, λέγοντας ότι οι χειροτονίες προέρχονται από πρακτική αναγκαιότητα και «δεν προκύπτουν από καμία επιθυμία διεκδίκησης εξουσίας δικαιοδοσίας ή εγκαθίδρυσης παράλληλης εξουσίας εντός της εκκλησίας».
Ωστόσο, ο εκκλησιαστικός νόμος, όπως αναφέρει ο Guardian, ορίζει ότι τέτοιες χειροτονίες αποτελούν πράξη που θα μπορούσε να προκαλέσει σχίσμα – μια σκόπιμη ρήξη της ενότητας της εκκλησίας – και θα μπορούσε να οδηγήσει στον αυτόματο αφορισμό των νεοχειροτονημένων επισκόπων και του επισκόπου που εκτελεί τις χειροτονίες.
«Σας παρακαλώ και σας ζητώ με όλη μου την καρδιά: παρακαλώ επιστρέψτε!», έγραψε ο Πάπας σε επιστολή προς τον Αιδεσιμότατο Νταβίντε Παλιαράνι, τον γενικό ανώτερο της Εταιρείας του Αγίου Πίου Ι. «Σας προτρέπω να σκεφτείτε προσεκτικά το πνευματικό καλό των πιστών, επειδή η σχισματική πράξη που πρόκειται να αναλάβετε θα τους στερήσει τη νόμιμη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και την έγκυρη λήψη των μυστηρίων, τα οποία αγαπούν και αναζητούν για τον αγιασμό τους». Ο Ποντίφικας πρόσθεσε: «Προσεύχομαι για εσάς, επειδή το να σκίσετε το άψογο ένδυμα του Χριστού είναι μια αμαρτία εξαιρετικής σοβαρότητας».
Απαντώντας, ο Μαρκ-Αντρέ Μαμπιγιάρ, διευθυντής μέσων ενημέρωσης της Εταιρείας, δήλωσε στο Associated Press, ότι η Εταιρεία δεν αλλάζει «απολύτως τίποτα» στα σχέδιά της, εκφράζοντας «μεγάλη θλίψη που δεν γίνεται κατανοητή η πράξη από τον ηγέτη μας».
Ο Μάριμπαλντ πρόσθεσε: «Δεν το φοβόμαστε. Μας πονάει πάρα πολύ, αλλά πιστεύουμε ότι το καλό που επιδιώκουμε είναι μεγαλύτερο από τον πόνο που θα μας επιβληθεί».
Ο Πάπας είχε προηγουμένως απευθύνει έκκληση στο Τάγμα να μην προχωρήσει με τις χειροτονίες και την περασμένη εβδομάδα δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι εάν η αδελφότητα έκανε την «επιλογή» να συνεχίσει στην τροχιά του σχίσματος, τότε «λυπάμαι, αλλά πρέπει να προχωρήσουμε».
Ο Κρίστοφερ Γουάιτ, συγγραφέας του βιβλίου «Πάπας Λέων ΙΔ΄: Μέσα στο Κονκλάβιο και η Αυγή ενός Νέου Παπισμού», και ανώτερος συνεργάτης στο Πανεπιστήμιο Τζωρτζτάουν στην Ουάσιγκτον, δήλωσε: «Το γεγονός ότι έχει καταστήσει σαφές ότι θα υπάρξουν συνέπειες, δηλαδή αφορισμός, μαρτυρά τη σοβαρότητα της κατάστασης – και ότι δεν είναι διατεθειμένος να κλείσει τα μάτια σε αθέμιτη, σχισματική συμπεριφορά απλώς και μόνο για χάρη της διατήρησης μιας ψεύτικης ενότητας».
Το 1988, ο Αρχιεπίσκοπος Μαρσέλ Λεφέβρ, ο εκλιπών ιδρυτής της Εταιρείας του Αγίτου Πίου Ι, και τέσσερις επίσκοποι που είχε χειροτονήσει χωρίς την άδεια του τότε Πάπα Ιωάννη Παύλου Β’, αφορίστηκαν, συμπεριλαμβανομένου ενός Βρετανού επισκόπου, του Ρίτσαρντ Γουίλιαμσον.
Το 2009, ο συντηρητικός Πάπας Βενέδικτος ήρε τους αφορισμούς. Νωρίτερα, ο Γουίλιαμσον είχε προκαλέσει μεγάλη αναταραχή αρνούμενος το Ολοκαύτωμα κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.