Στην εποχή των ελέγχων μπαίνει πλέον η αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η οποία τα τελευταία χρόνια μεγάλωσε με ρυθμούς που άλλαξαν ολόκληρες γειτονιές, ιδιαίτερα στο κέντρο της Αθήνας και στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς. Το υπουργείο Τουρισμού ενεργοποιεί το πρώτο οργανωμένο κύμα ελέγχων σε 1.500 ακίνητα που έχουν επιλεγεί από τα μητρώα της ΑΑΔΕ, ενώ οι ιδιοκτήτες έχουν ήδη αρχίσει να λαμβάνουν σχετικά ενημερωτικά e-mail.
Η διαδικασία δεν ξεκινά κατ’ ανάγκην με αιφνιδιαστική επίσκεψη στην πόρτα του διαμερίσματος. Οι ιδιοκτήτες ή οι διαχειριστές ενημερώνονται ηλεκτρονικά, τουλάχιστον δέκα ημέρες πριν από τον έλεγχο, και καλούνται να αποστείλουν τον απαιτούμενο φάκελο με τα δικαιολογητικά. Αν όλα είναι πλήρη και δεν υπάρχουν ενδείξεις παραβάσεων, ο έλεγχος μπορεί να κλείσει διοικητικά. Αν όμως υπάρχουν κενά, ασάφειες ή υποψίες μη συμμόρφωσης, τότε ακολουθεί αυτοψία από τις Περιφερειακές Υπηρεσίες Τουρισμού ή μεικτό κλιμάκιο με συμμετοχή της ΑΑΔΕ.
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν πλέον στοιχεία που μέχρι πριν από λίγα χρόνια ελάχιστοι συνέδεαν με ένα απλό «Airbnb»: ασφάλιση αστικής ευθύνης, υπεύθυνη δήλωση ηλεκτρολόγου, πυροσβεστήρες, ανιχνευτές καπνού, ρελέ διαρροής, σήμανση διαφυγής, πιστοποιητικά μυοκτονίας και απεντόμωσης, φαρμακείο πρώτων βοηθειών και οδηγός με χρήσιμα τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης. Το ακίνητο πρέπει επίσης να είναι χώρος κύριας χρήσης, με φυσικό φωτισμό, επαρκή αερισμό και κλιματισμό.
Τα πρόστιμα δεν είναι αμελητέα. Για μη συμμόρφωση, άρνηση ελέγχου ή αδυναμία προσκόμισης των απαραίτητων δικαιολογητικών, το διοικητικό πρόστιμο ξεκινά από τις 5.000 ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής μέσα σε έναν χρόνο διπλασιάζεται στις 10.000 ευρώ, ενώ σε νέα επανάληψη μπορεί να φτάσει τις 20.000 ευρώ.
Η παρέμβαση δεν είναι τυχαία. Η βραχυχρόνια μίσθωση έχει μετατραπεί σε τεράστια παράλληλη αγορά φιλοξενίας. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί από το ΙΝΣΕΤΕ, τα διαθέσιμα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης στην Ελλάδα έφτασαν το 2025 σε επίπεδα ρεκόρ, με περίπου 247.000 καταλύματα τον Αύγουστο και πάνω από 1 εκατομμύριο διαθέσιμες κλίνες. Δηλαδή μιλάμε πια για μέγεθος που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως περιθωριακή ή συμπληρωματική δραστηριότητα.
Στην Αθήνα, η εικόνα είναι εξίσου χαρακτηριστική. Τα στοιχεία της AirDNA για τον Ιούνιο του 2026 καταγράφουν περίπου 19.100 ενεργές καταχωρήσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης στην πόλη, με μέση ετήσια πληρότητα γύρω στο 60%. Αυτό εξηγεί γιατί η πρωτεύουσα βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης: από τη μία πλευρά υπάρχουν ιδιοκτήτες που βρήκαν σημαντικό εισόδημα, από την άλλη όμως υπάρχουν μόνιμοι κάτοικοι, εργαζόμενοι, φοιτητές και δημόσιοι υπάλληλοι που δυσκολεύονται να βρουν σπίτι σε λογική τιμή.
Και βέβαια, όταν λέμε «Airbnb», μιλάμε πια για έναν γενικό όρο. Οι κρατήσεις γίνονται κυρίως μέσω Airbnb, Booking.com και Vrbo του ομίλου Expedia, ενώ στην αγορά λειτουργούν και άλλα κανάλια, όπως Expedia, Agoda, HomeToGo, Holidu ή απευθείας ιστοσελίδες διαχειριστών. Πολλά ακίνητα εμφανίζονται ταυτόχρονα σε περισσότερες από μία πλατφόρμες, μέσω channel managers, γι’ αυτό και οι πραγματικοί αριθμοί πρέπει να διαβάζονται με προσοχή.
Το μήνυμα, πάντως, είναι σαφές: η βραχυχρόνια μίσθωση δεν τελειώνει, αλλά η εποχή της πλήρους ασυδοσίας τελειώνει. Όποιος λειτουργεί σωστά, δηλώνει τα εισοδήματά του και διαθέτει ασφαλές κατάλυμα, δεν έχει λόγο να φοβάται. Όποιος όμως μπήκε στην αγορά θεωρώντας ότι ένα διαμέρισμα μπορεί να δουλεύει σαν τουριστικό κατάλυμα χωρίς κανόνες, πλέον θα πρέπει να προετοιμαστεί για ελέγχους, φακέλους, διασταυρώσεις και, αν χρειαστεί, βαριά πρόστιμα.
