Μία εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη-παρέμβαση για τα ακίνητα, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, τη φορολογία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση έκανε στη HuffPost ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), Στράτος Παραδιάς, μιλώντας στον Τέρενς Κουίκ. Με αιχμηρή γλώσσα, χαρακτήρισε «απαράδεκτη» τη διάταξη που, όπως υποστηρίζει, οδηγεί σε διαγραφή από το μητρώο βραχυχρόνιας μίσθωσης όταν ένα ακίνητο μεταβιβάζεται με γονική παροχή, ενώ προειδοποίησε ότι τέτοια μέτρα δεν λύνουν το στεγαστικό πρόβλημα.
Ο Στράτος Παραδιάς δεν συνηθίζει να μιλά με υπεκφυγές όταν η συζήτηση αφορά την ιδιοκτησία, τη φορολογία και τις σχέσεις κράτους – πολιτών. Στη συνέντευξή του στη HuffPost και στον Τέρενς Κουίκ, ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ άνοιξε όλο το φάσμα των θεμάτων που απασχολούν σήμερα τους ιδιοκτήτες ακινήτων: από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και τους περιορισμούς σε νέες άδειες, μέχρι τα τέλη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τη φορολογική μεταχείριση των κενών κατοικιών.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε το νέο νομοσχέδιο που, σύμφωνα με τον κ. Παραδιά, επεκτείνει την απαγόρευση έκδοσης νέων αριθμών μητρώου για βραχυχρόνιες μισθώσεις και στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Όμως το σημείο που προκάλεσε την πιο έντονη αντίδρασή του δεν ήταν μόνο η επέκταση των περιορισμών. Ήταν, όπως είπε, η πρόβλεψη που συνδέεται με τη μεταβίβαση τέτοιων ακινήτων.
«Μπήκε μέσα και μια απαγόρευση μεταβίβασης αυτών των περιουσιακών στοιχείων», ανέφερε, εξηγώντας ότι αρχικά η διάταξη εμφανιζόταν να αφορά όχι μόνο την πώληση, αλλά και τη γονική παροχή και την κληρονομιά.
Κατά τον πρόεδρο της ΠΟΜΙΔΑ, αυτό θα συνιστούσε «μαχαιριά στην ελληνική οικογένεια και στην περιουσία της».
Οι κληρονόμοι «γλίτωσαν», αλλά η γονική παροχή μένει πρόβλημα
Ο Στράτος Παραδιάς σημείωσε ότι μετά τις έντονες αντιδράσεις της ΠΟΜΙΔΑ, η τελική μορφή του νομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή φαίνεται να μην περιλαμβάνει πλέον την κληρονομιά στη ρύθμιση που οδηγεί σε απώλεια του δικαιώματος βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Με απλά λόγια, όπως το περιέγραψε, οι κληρονόμοι δεν θα βλέπουν πλέον την περιουσία τους να απαξιώνεται αυτομάτως όταν πεθαίνει ο γονιός τους.
Όμως το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, παραμένει στη γονική παροχή. Δηλαδή, στην περίπτωση που ένας γονιός αποφασίσει εν ζωή να μεταβιβάσει στο παιδί του ένα ακίνητο που είναι ήδη ενταγμένο στο μητρώο βραχυχρόνιας μίσθωσης.
«Παραμένει η διαγραφή από το μητρώο σε περίπτωση που ο γονιός αποφασίσει να δώσει το κατάλυμα στο παιδί του», είπε χαρακτηριστικά. «Όχι μόνο για να το πουλήσει, αλλά να το δώσει στο ίδιο το παιδί του. Απαράδεκτη διάταξη».
Η ένσταση της ΠΟΜΙΔΑ είναι σαφής: ένα ακίνητο που αποδίδει εισόδημα σε μια οικογένεια δεν μπορεί, όπως υποστηρίζει, να χάνει αυτή τη δυνατότητα απλώς και μόνο επειδή μεταβιβάζεται από τον γονιό στο παιδί.
Ο κ. Παραδιάς το έθεσε ευθέως: το παιδί θα μπορεί να πάρει το ακίνητο, αλλά θα το παίρνει «απαξιωμένο», αφού η δραστηριότητα που απέφερε στην οικογένεια κάποιο εισόδημα δεν θα μπορεί να συνεχιστεί με τον ίδιο τρόπο.
«Δεν είναι αυτό το μέτρο που θα βγάλει σπίτια στην αγορά»
Στο ερώτημα αν ο πραγματικός στόχος τέτοιων ρυθμίσεων είναι να μειωθούν τα ακίνητα που λειτουργούν ως βραχυχρόνιες μισθώσεις, ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ ήταν σαφής: ναι, το νομοσχέδιο επιχειρεί να τα λιγοστέψει. Όμως, όπως υπογράμμισε, αυτό δεν σημαίνει ότι θα αυξηθεί ουσιαστικά η προσφορά κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση.
«Δεν είναι όμως αυτό μέτρο το οποίο θα βγάλει σπίτια στην αγορά», τόνισε.
Κατά τον ίδιο, το πρόβλημα της προσφοράς κατοικιών δεν λύνεται με τιμωρητικές ή περιοριστικές διατάξεις, αλλά με μέτρα που δημιουργούν εμπιστοσύνη, κίνητρα και πραγματική δυνατότητα αξιοποίησης των ακινήτων.
Πρώτο και βασικό, όπως είπε, είναι το πιστοποιητικό φερεγγυότητας του ενοικιαστή. Ένα εργαλείο που θα επιτρέπει σε κάθε αξιόπιστο υποψήφιο μισθωτή να αποδεικνύει άμεσα, χωρίς κόστος, ότι μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.
Ο λόγος, κατά τον κ. Παραδιά, είναι απλός: σήμερα ο ιδιοκτήτης καλείται να εμπιστευτεί την περιουσία του σε έναν άγνωστο άνθρωπο, χωρίς να έχει έναν θεσμικό και αξιόπιστο τρόπο να γνωρίζει αν αυτός είναι συνεπής.
«Αν δεν πάψει η δυσπιστία των ιδιοκτητών μπροστά σε όποιον άγνωστο εμφανίζεται και ζητάει να του εμπιστευτεί την περιουσία του, δεν θα καταρτίζονται εύκολα μισθώσεις», ήταν το νόημα της παρέμβασής του.
Ανακαινίσεις, ενεργειακή αναβάθμιση και φορολογικά κίνητρα
Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ στάθηκε επίσης στην ανάγκη ουσιαστικών μέτρων για την ανακαίνιση και λειτουργική αναβάθμιση παλαιών ακινήτων.
Όπως είπε, στην Ελλάδα υπάρχουν σπίτια που δεν βγαίνουν στην αγορά όχι επειδή οι ιδιοκτήτες τους δεν θέλουν να τα νοικιάσουν, αλλά επειδή χρειάζονται σοβαρές παρεμβάσεις για να γίνουν κατοικήσιμα, λειτουργικά ή ενεργειακά αξιοπρεπή.
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε και στη φορολογική απαλλαγή για ακίνητα που ήταν κενά επί τριετία, καθώς και για ακίνητα που μεταφέρονται από τη βραχυχρόνια στη μακροχρόνια μίσθωση. Η ΠΟΜΙΔΑ, όπως είπε, είχε εισηγηθεί το μέτρο, το οποίο πέρασε, αλλά θεωρεί ότι χρειάζεται διεύρυνση.
Η πρότασή του είναι η απαλλαγή να ανοίξει για κάθε σπίτι που είναι ξενοίκιαστο, ανεξαρτήτως λόγου.
«Αν δεν το ανοίξουμε αυτό για κάθε σπίτι που είναι ξενοίκιαστο, για οποιονδήποτε λόγο, τότε δεν θα δούμε εύκολα να αλλάζει η κατάσταση», είπε.
Το κεντρικό μήνυμα είναι ότι το πρόβλημα της στέγης, κατά τον πρόεδρο της ΠΟΜΙΔΑ, είναι πρωτίστως πρόβλημα προσφοράς. Και η προσφορά δεν αυξάνεται με διαγραφές από μητρώα, αλλά με εμπιστοσύνη, κίνητρα, φορολογική λογική και δυνατότητα επιστροφής ακινήτων στην αγορά χωρίς υπέρμετρο ρίσκο για τον ιδιοκτήτη.
Τα νέα τέλη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η μεγάλη αντίδραση
Το δεύτερο μεγάλο θέμα της συνέντευξης αφορούσε τα τέλη και τους φόρους που συνδέονται με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τα ακίνητα.
Ο Στράτος Παραδιάς αναφέρθηκε στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος συγκεντρώνει ρυθμίσεις για την τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, στο πλαίσιο αυτό επιχειρήθηκε αρχικά να ενισχυθούν τα έσοδα της Αυτοδιοίκησης μέσω ενός νέου τέλους επί των ακινήτων.
Όπως εξήγησε, η αρχική πρόβλεψη έφτανε στο 1 τοις χιλίοις, ποσοστό που, όπως υπενθύμισε, παρέπεμπε στο ύψος που είχε παλαιότερα ο ΕΝΦΙΑ.
Η ΠΟΜΙΔΑ αντέδρασε έντονα. Στη συνέχεια, όπως είπε ο πρόεδρός της, το σχετικό ποσοστό περιορίστηκε στο 0,70 τοις χιλίοις για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Όμως τότε, κατά την περιγραφή του, μπήκε στο τραπέζι και η Περιφερειακή Αυτοδιοίκηση, ζητώντας και εκείνη τη δυνατότητα επιβολής τέλους μέσω των λογαριασμών ενέργειας, έως 0,35 τοις χιλίοις. Με αποτέλεσμα, όπως είπε, το συνολικό βάρος να φτάνει στο 1,05 τοις χιλίοις.
Η αντίδραση της ΠΟΜΙΔΑ ήταν ξανά οξύτατη.
«Δεν μπορεί μια κυβέρνηση η οποία σεμνύνεται ότι μόνο βγάζει φόρους να βάλει έναν καινούργιο φόρο», είπε ο κ. Παραδιάς, περιγράφοντας τη θέση που παρουσίασε η Ομοσπονδία.
Η σύσκεψη της 29ης Μαΐου και οι αλλαγές που ήρθαν
Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ αναφέρθηκε σε καθοριστική σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στις 29 Μαΐου με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών.
Εκεί, όπως είπε, η Ομοσπονδία εξήγησε αναλυτικά τις θέσεις της και ζήτησε να αποσυρθούν οι επιβαρυντικές ρυθμίσεις.
Κατά τον κ. Παραδιά, το νομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή δεν περιλαμβάνει πλέον τα επίμαχα πρόσθετα τέλη με τον τρόπο που είχαν αρχικά τεθεί. Παραμένει, όπως ανέφερε, το έως 0,70 τοις χιλίοις για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, αλλά αποσύρονται άλλες δυσμενείς ρυθμίσεις που αφορούσαν τις μισθώσεις ακινήτων από την πλευρά των δήμων.
Η σημαντικότερη αλλαγή, σύμφωνα με τον ίδιο, αφορά τα κενά και μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα.
Μέχρι σήμερα, όπως εξήγησε, ένας ιδιοκτήτης έπρεπε να κάνει υπεύθυνη δήλωση στον δήμο για να δηλώσει ότι ένα ακίνητο είναι κενό και μη ηλεκτροδοτούμενο, ώστε να μην επιβαρύνεται κανονικά με δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού.
Πλέον, όπως είπε, θα αρκεί η διακοπή του ρεύματος για να ενεργοποιείται αυτομάτως η μειωμένη χρέωση.
Κενά ακίνητα: Αυτόματη μείωση δημοτικών τελών στο 10%
Ιδιαίτερα σημαντική χαρακτήρισε ο Στράτος Παραδιάς τη ρύθμιση με την οποία τα δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού για κενά, μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα θα περιορίζονται στο 10%.
Το ίδιο θα ισχύει, όπως ανέφερε, και για ακίνητα χωρίς ηλεκτρολογική εγκατάσταση ή για ακίνητα που έχουν ρεύμα μόνο για ανάγκες ασφαλείας, όπως ένας συναγερμός ή ένα ηλεκτρικό ρολό.
Η λογική πίσω από τη ρύθμιση είναι ότι ένα ακίνητο που δεν κατοικείται και δεν χρησιμοποιείται δεν μπορεί να επιβαρύνεται σαν να παράγει απορρίμματα ή σαν να κάνει πλήρη χρήση των δημοτικών υπηρεσιών.
Ο κ. Παραδιάς χαρακτήρισε αυτές τις αλλαγές «πολύ σημαντικές ρυθμίσεις», υπογραμμίζοντας ότι επιτεύχθηκαν ύστερα από «πάρα πολύ αγώνα», αλλά και μέσα από συνεργασία με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών.
«Οι πολιτικοί ξεχωρίζουν από το αν ακούν αυτούς που ξέρουν»
Η συζήτηση έκλεισε με μια πιο πολιτική, αλλά και ανθρώπινη παρατήρηση του προέδρου της ΠΟΜΙΔΑ για το πώς αξιολογεί τους πολιτικούς με τους οποίους συνεργάζεται.
Απαντώντας στον Τέρενς Κουίκ, ο Στράτος Παραδιάς είπε ότι ύστερα από πολλά χρόνια στον δημόσιο βίο έχει μάθει να διακρίνει τους πολιτικούς σε δύο κατηγορίες.
Στην πρώτη ανήκουν εκείνοι που έχουν, όπως είπε, την εξυπνάδα να αξιοποιούν την εμπειρία των φορέων που γνωρίζουν σε βάθος τα θέματα. Στη δεύτερη ανήκουν εκείνοι που θεωρούν ότι τα ξέρουν όλα μόνοι τους.
Η διάκριση, όπως είπε, δεν είναι δεξιά ή αριστερά. Δεν είναι κομματική. Είναι ζήτημα λογικής, θεσμικής ωριμότητας και ικανότητας να ακούει κανείς όσους έχουν γνώση και εμπειρία.
«Σε νοιάζει αν έχει λογική ή αν δεν έχει λογική», ήταν το συμπέρασμα που προέκυψε από την απάντησή του.
Και πρόσθεσε ότι σημασία έχει ένας πολιτικός να καταλαβαίνει πότε μια πρόταση δεν υπηρετεί ένα στενό ιδιοτελές συμφέρον, αλλά έχει άμεσο αντίκτυπο στο κοινωνικό συμφέρον.
Η συνέντευξη του Στράτου Παραδιά στη HuffPost ανέδειξε, για ακόμη μία φορά, ότι η συζήτηση για τα ακίνητα δεν είναι μόνο τεχνική ή φορολογική. Είναι βαθιά κοινωνική. Αφορά την οικογένεια, τη μεταβίβαση περιουσίας από γενιά σε γενιά, την εμπιστοσύνη στις μισθώσεις, την πραγματική δυνατότητα αύξησης της προσφοράς κατοικιών και το όριο μέχρι το οποίο το κράτος και η Αυτοδιοίκηση μπορούν να επιβαρύνουν την ακίνητη περιουσία. Και, όπως φάνηκε από τα λόγια του προέδρου της ΠΟΜΙΔΑ, η μάχη για τα ακίνητα δεν δίνεται μόνο στους αριθμούς. Δίνεται και στη λογική.
