Χιλιάδες επιχειρήσεις κέρδισαν μια σκληρή μάχη όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάσισε να ακυρώσει τους έκτακτους δασμούς του Λευκού Οίκου. Η διαδικασία επιστροφής των χρημάτων μόλις ξεκίνησε.
Σε μια απόφαση που θα μπορούσε να έχει αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία για χρόνια, το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν είχε το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τον Νόμο περί Διεθνών Έκτακτων Οικονομικών Εξουσιών του 1977 για να επιβάλει ευρείς δασμούς στις εισαγωγές.
Ο επιχειρηματικός κόσμος έχει περάσει μήνες προσαρμοζόμενος στην συχνά μεταβαλλόμενη εμπορική πολιτική του Τραμπ και στη χρήση των δασμών ως κεντρικό μέσο για την προώθηση της ατζέντας του, όχι μόνο για την αντιμετώπιση εμπορικών ζητημάτων, αλλά και ως μέσο πίεσης κατά των πολιτικών και των ενεργειών άλλων κυβερνήσεων.
Τώρα, χιλιάδες επιχειρήσεις – και όχι μόνο εκείνες που μήνυσαν την κυβέρνηση – θα αποφασίσουν αν θα ζητήσουν επιστροφές, καθώς αυτό σημαίνει ότι περισσότερα από 175 δισεκατομμύρια δολάρια σε δασμούς που εισπράχθηκαν στις ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιστραφούν, ανέφεραν την Παρασκευή οι οικονομολόγοι του Penn-Wharton Budget Model.
Οι χρηματιστηριακές αγορές σημείωσαν άνοδο στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, με πρωτοστάτες τις μετοχές των επηρεαζόμενων εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών πολυτελών εμπορικών σημάτων από την LVMH LVMH.PA έως την Hermes HRMS.PA και τον ιταλικό όμιλο πολυτελών ενδυμάτων Moncler MONC.MI, οι οποίες σημείωσαν άνοδο μετά την απόφαση.
Ανοδική ώθηση στην Wall Street με φόντο το δικαστικό «πλήγμα» στους δασμούς Τραμπ
Ανακάμπτουν, μετά τις αρχικές πτωτικές πιέσεις, οι βασικοί δείκτες της Wall Street, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ για τους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία επισκιάζει τα τελευταία στοιχεία που ήλθαν στη δημοσιότητα και υποδεικνύουν ασθενή ανάπτυξη και άκαμπτο πληθωρισμό.
Ειδικότερα, ο βιομηχανικός δείκτης Dow Jones ενισχύεται κατά σχεδόν 170 μονάδες ή 0,34% στις 49.563,50 μονάδες, ενώ ο S&P 500 σημειώνει κέρδη 0,40% στις 6.889,61 μονάδες, με τον τεχνολογικό Nasdaq να καταγράφει άνοδο 0,56% στις 22.810,276 μονάδες.
Οι δείκτες γύρισαν θετικά, μετά το “χτύπημα” του Ανώτατου Δικαστηρίου για τους αμερικανικούς δασμούς, καθώς αποφάσισε να τους ακυρώσει, απορρίπτοντας έναν από τους βασικούς πυλώνες της εμπορικής πολιτικής του Τραμπ.
Παράλληλα, σήμερα οι επενδυτές βρέθηκαν ενώπιον απαισιόδοξων σημάτων για την αμερικανική οικονομία, η οποία αναπτύχθηκε κατά 1,4% το δ’ τρίμηνο του 2025, ήτοι αρκετά χαμηλότερα από το 2,5% που ανέμεναν οι οικονομολόγοι. Το γ’ τρίμηνο η οικονομία των ΗΠΑ “έτρεξε” με ρυθμούς 4,4%, ξεπερνώντας κατά πολύ τις εκτιμήσεις. Παράλληλα, το shutdown – ρεκόρ της ομοσπονδιακής κυβέρνησης “στοίχισε” στην ανάπτυξη περίπου 1 ποσοστιαία μονάδα.
«Δεν έχουμε το 100% των στοιχείων, αλλά το περιμέναμε αυτό, όπως και πολλοί άλλοι, οπότε είναι σίγουρα μια καλή μέρα», δήλωσε ο Michael Wieder, συνιδρυτής της αμερικανικής εταιρείας premium προϊόντων για μωρά Lalo, η οποία σχεδιάζει να ζητήσει επιστροφές ύψους περίπου 2 εκατομμυρίων δολαρίων. Η διαδικασία αυτή αναμένεται να είναι αργή.
Χιλιάδες αγωγές
Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους τομείς των καταναλωτικών αγαθών, της αυτοκινητοβιομηχανίας, της μεταποίησης και της ένδυσης έχουν πληγεί ιδιαίτερα, καθώς εξαρτώνται από τη χαμηλού κόστους παραγωγή στην Κίνα, το Βιετνάμ, την Ινδία και άλλα κέντρα προμήθειας. Οι δασμοί του Τραμπ αυξάνουν το κόστος εισαγωγής τελικών προϊόντων και εξαρτημάτων, συμπιέζοντας τα περιθώρια κέρδους και διαταράσσοντας τις προσεκτικά ρυθμισμένες παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Από τον Απρίλιο, έχουν κατατεθεί περισσότερες από 1.800 αγωγές σχετικές με δασμούς στο Αμερικανικό Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου, το οποίο έχει δικαιοδοσία σε θέματα δασμών και τελωνείων, σε σύγκριση με λιγότερες από δύο δωδεκάδες τέτοιες υποθέσεις σε όλο το 2024.
Μεταξύ των σημαντικότερων ενάγοντων συγκαταλέγονται θυγατρικές του ιαπωνικού ομίλου Toyota, η αμερικανική αλυσίδα καταστημάτων Costco COST.O, ο κατασκευαστής ελαστικών Goodyear Tire & Rubber GT.O, η εταιρεία αλουμινίου Alcoa AA.N, ο ιαπωνικός κατασκευαστής μοτοσικλετών Kawasaki Motors και ο γίγαντας των γυαλιών οράσεως EssilorLuxottica ESLX.PA, ο οποίος είναι εισηγμένος στο χρηματιστήριο του Παρισιού.
Αρκετοί δικηγόροι δήλωσαν ότι πολλές άλλες εταιρείες σε όλο τον κόσμο είναι πιθανό να συμμετέχουν στις αγωγές, έχοντας περιμένει μέχρι την έκδοση της απόφασης για να μην προσελκύσουν την ανεπιθύμητη προσοχή του Λευκού Οίκου. Ενδέχεται πάντως να περιμένουν μήνες ή και χρόνια για να ανακτήσουν τα δισεκατομμύρια δολάρια σε εισαγωγικούς δασμούς.
«Οι εταιρείες αντιμετωπίζουν την πρόκληση της συλλογής λεπτομερών δεδομένων εισαγωγών για τον υπολογισμό των δασμών που καταβλήθηκαν στο πλαίσιο διαφόρων καθεστώτων, τα οποία εφαρμόστηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Ακόμη και οι πολυεθνικές εταιρείες ενδέχεται να μην έχουν όλα τα δεδομένα τους τακτοποιημένα», δήλωσε ο Nabeel Yousef, εταίρος της δικηγορικής εταιρείας Freshfields. Ακόμη και με την απόφαση της Παρασκευής, μην περιμένετε «τη Δευτέρα οι εταιρείες να αρχίσουν να λαμβάνουν επιταγές μέσω ταχυδρομείου», είπε.
Το 90% των δασμών του Tραμπ βαρύνουν τους Αμερικανούς καταναλωτές και εταιρείες
Οι υψηλοί δασμοί έχουν επιβαρύνει με κόστη τους καταναλωτές, οι οποίοι είναι ήδη κουρασμένοι από την πολυετή πληθωριστική περίοδο μετά την πανδημία COVID. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι το 90% των δασμών του Tραμπ βαρύνουν τους Αμερικανούς καταναλωτές και εταιρείες, αντικρούοντας το επιχείρημα του Λευκού Οίκου ότι οι δασμοί καταβάλλονται από ξένους.
Τον Νοέμβριο, ο πραγματικός δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ ήταν 11,7%, σε σύγκριση με μέσο όρο 2,7% μεταξύ 2022 και 2024, σύμφωνα με το Yale Budget Lab.
Η αβεβαιότητα παραμένει
Η λογιστική των επιστροφών θα κριθεί πιθανότατα από το Διεθνές Εμπορικό Δικαστήριο των ΗΠΑ, πράγμα που σημαίνει ότι οι αιτήσεις θα είναι πιθανότατα διοικητικά πολύπλοκες, δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου John Denton, προσθέτοντας ότι η απόφαση ήταν «ανησυχητικά σιωπηλή» σχετικά μ’ αυτό το θέμα.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν δηλώσει ότι θα χρησιμοποιήσουν άλλες εξουσίες για την επιβολή δασμών, συμπεριλαμβανομένων νόμων που επιτρέπουν στις Ηνωμένες Πολιτείες να προστατεύονται από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές ή να προστατεύουν τομείς ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια. Αρκετές εταιρείες, επιχειρηματικές ενώσεις και δικηγόροι δήλωσαν ότι αυτό θα δημιουργήσει μεγαλύτερη αβεβαιότητα τους επόμενους μήνες.
«Οι πιθανότητες να επανεμφανιστούν οι δασμοί σε αναθεωρημένη μορφή παραμένουν σημαντικές. Προσθέστε σε αυτό τις πιθανές επιστροφές δασμών και δημιουργείτε ένα χαοτικό λειτουργικό και νομικό κενό που ενισχύει την οικονομική αβεβαιότητα», δήλωσε ο Olu Sonola, επικεφαλής της Fitch Ratings για την οικονομία των ΗΠΑ.
Η γερμανική VDMA, που εκπροσωπεί εταιρείες μηχανημάτων μηχανικής που έχουν πληγεί από τους δασμούς, προειδοποίησε ότι η απόφαση δεν θα μειώσει σε καμία περίπτωση την αβεβαιότητα και ότι ο Τραμπ έχει πολλές άλλες νομικές επιλογές για την επιβολή δασμών.
Επιπλέον, ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει σημαντικούς δασμούς που δεν επιβλήθηκαν στο πλαίσιο του IEEPA. Για παράδειγμα, πέρυσι επιβλήθηκαν εισαγωγικοί δασμοί 25% στα οχήματα που διακινούνται από το Μεξικό και τον Καναδά, για λόγους εθνικής ασφάλειας.
Ωστόσο, οι δικηγόροι αναφέρουν ότι πιθανώς χιλιάδες ανταλλακτικά αυτοκινήτων που εισάγονται στις ΗΠΑ από χώρες που υπόκεινται στους αμοιβαίους δασμούς του Τραμπ επιβαρύνονται με τους φόρους, αυξάνοντας τα έξοδα τόσο για τους προμηθευτές ανταλλακτικών όσο και για τους κατασκευαστές αυτοκινήτων.
Ορισμένες αμερικανικές εταιρείες, προβλέποντας μια αργή διαδικασία επιστροφής, επέλεξαν να πουλήσουν τα δικαιώματά τους για την είσπραξη αυτών των επιστροφών σε εξωτερικούς επενδυτές. Αυτό συνεπάγεται την καταβολή ενός μικρού ποσού εκ των προτέρων – περίπου 25 έως 30 σεντς ανά δολάριο – και τη συμφωνία να παραχωρηθεί το υπόλοιπο στους επενδυτές σε περίπτωση που οι δασμοί ακυρωθούν, σύμφωνα με δημοσίευμα του Reuters τον Δεκέμβριο.
Η γερμανική εταιρεία logistics DHL δήλωσε ότι θα χρησιμοποιήσει την τεχνολογία της για να διασφαλίσει ότι οι πελάτες της θα λάβουν τις επιστροφές «με ακρίβεια και αποτελεσματικότητα», εάν αυτές εγκριθούν.
Δεν είναι επίσης σαφές εάν οι εταιρείες θα μειώσουν τις τιμές για να κατευνάσουν τους καταναλωτές μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος στις ΗΠΑ, οι οποίοι έχουν περιορίσει τις δαπάνες τους ως απάντηση στην αύξηση του κόστους.
«Σίγουρα θα υποβάλουμε αίτηση για επιστροφή, όπως φαντάζομαι ότι θα κάνουν και όλοι οι άλλοι εισαγωγείς. Αμφιβάλλω όμως ότι οι τιμές θα μειωθούν. Αυτό συμβαίνει σπάνια», δήλωσε ο Jason Cheung, διευθύνων σύμβουλος της μικρής εταιρείας κατασκευής παιχνιδιών Huntar Co, η οποία είναι μία από τις ενάγουσες.
