Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε περίοδο παρατεταμένης οικονομικής πίεσης, με την Κομισιόν να προειδοποιεί για «στασιμοπληθωριστικό σοκ» χαμηλή ανάπτυξη και επίμονο πληθωρισμό, παρά την εύθραυστη εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν όπως προκύπτει από τις προειδοποιήσεις του Επιτρόπου για την Οικονομία της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις. Ο ίδιος σε συνέντευξή του στους Financial Times φαίνεται ότι απορρίπτει προς το παρόν το ενδεχόμενο ενεργοποίησης της ρήτρας διαφυγής, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε νέο γύρο ανεξέλεγκτων δημοσιονομικών δαπανών, αλλά σε αυστηρά προσωρινά και στοχευμένα μέτρα.
Στη συνέντευξή του ο Ντομπρόβσκις, δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να μειώσει την πρόβλεψη για την ανάπτυξη, καθώς οι επιπτώσεις από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες.
«Είναι σίγουρα ένα ευπρόσδεκτο βήμα προς την αποκλιμάκωση και αναμένεται επίσης να φέρει ανακούφιση όσον αφορά την ενεργειακή κρίση», δήλωσε ο Ντομπρόβσκις αναφερόμενος στην εκεχειρία, ωστόσο προειδοποίησε ότι «ο οικονομικός αντίκτυπος του πολέμου στο Ιράν, φυσικά, εξακολουθεί να υπόκειται σε υψηλή αβεβαιότητα» και ότι «είναι σαφές πως αντιμετωπίζουμε ένα στασιμοπληθωριστικό σοκ».
Οι FT υπενθυμίζουν ότι η Επιτροπή θα επικαιροποιήσει την επίσημη πρόβλεψη για το ΑΕΠ τον Μάιο και σημειώνει ότι πριν από τη σύγκρουση, είχε προβλέψει ότι η ανάπτυξη στην ΕΕ θα παραμείνει στο 1,4% φέτος και στο 1,5% το 2027, με τον πληθωρισμό ελαφρώς πάνω από το 2% φέτος και τον επόμενο χρόνο.
Ωστόσο, πάντα σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, πρόσφατα οικονομικά σενάρια της Επιτροπής εκτιμούν ότι η ανάπτυξη θα μπορούσε να επιβραδυνθεί έως και κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες φέτος, εάν οι τιμές ενέργειας επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα έως το τέλος του 2026.
Η ανάπτυξη θα μπορούσε να μειωθεί κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες τόσο φέτος όσο και τον επόμενο χρόνο, εάν οι τιμές ενέργειας χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να επανέλθουν στα προπολεμικά επίπεδα, σύμφωνα με την ανάλυση που μοιράστηκε με τους FT.
Ο πληθωρισμός αναμένεται επίσης να αυξηθεί έως και κατά μία ποσοστιαία μονάδα φέτος στο πρώτο σενάριο της Επιτροπής και έως κατά 1,5 ποσοστιαίες μονάδες τόσο φέτος όσο και το 2027 στο δεύτερο σενάριο.
Οι επενδυτές έχουν προειδοποιήσει ότι μια διαρκής πτώση στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα εξαρτηθεί από το αν η Τεχεράνη θα χαλαρώσει τον έλεγχό της στο κρίσιμο δρομολόγιο εξαγωγών μέσω των Στενών του Ορμούζ πέραν της δίμηνης εκεχειρίας.
Όσον αφορά στα μέτρα που διάφορα κράτη μέλη έχουν εισαγάγει προκειμένου να αντιμετωπίσουν την ενεργειακή κρίση ο Ντομπρόβσκις επανέλαβε ότι δεν θα πρέπει να μετατρέψουν την ενεργειακή κρίση σε δημοσιονομική κρίση μέσω υπερβολικών δαπανών.
«Έχουμε πιο περιορισμένο δημοσιονομικό περιθώριο ελιγμών απ’ ό,τι είχαμε στο παρελθόν» και ως εκ τούτου «πρέπει να έχουμε μέτρα που είναι σαφώς προσωρινά και στοχευμένα, με περιορισμένο δημοσιονομικό αντίκτυπο», δήλωσε.
Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τον Ιούνιο εάν άλλες χώρες βρίσκονται σε πορεία επίτευξης των στόχων τους για μείωση ελλείμματος και χρέους και αν θα ενεργοποιήσει τις λεγόμενες «διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος» κατά χωρών που δεν έχουν μειώσει τα ελλείμματά τους στα συμφωνημένα επίπεδα.
Αναφορικά με την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής την οποία διάφορα κράτη μέλη ζητούν από τις Βρυξέλλες, όπως είχε γίνει κατά τη διάρκεια της πανδημίας ώστε να επιτραπεί στις κυβερνήσεις να δαπανήσουν για να εξέλθουν από την κρίση, ο Ντομπρόβσκις φαίνεται αρνητικό δηλώνοντας ότι η «γενική ρήτρα διαφυγής υπάρχει για να αντιμετωπίσει μια σοβαρή οικονομική ύφεση στην ΕΕ ή στη ζώνη του ευρώ … επί του παρόντος δεν βρισκόμαστε σε αυτό το σενάριο».
