Παρά την εύθραυστη εκεχειρία στη Μέση Ανατολή οι ελπίδες για τερματισμό της ενεργιακής κρίσης, που απειλεί να παραλύσει την παγκόσμια οικονομία, αναπτερώθηκαν οριακά.
Ακόμη όμως και στο θετικό σενάριο υπάρχουν αστερίσκοι καθώς ειδικοί στη ναυτιλία ξεκαθαρίζουν ότι η αποκατάσταση της κυκλοφορία μέσα από τα Στενά του ορμούζ θέλει πολύ χρόνο για να ομαλοποιηθεί.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι η εκεχειρία εξαρτάται από το «πλήρες, άμεσο και ασφαλές άνοιγμα» του Πορθμού, το οποίο συνήθως μεταφέρει περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Την ίδια δήλωση επανέλαβε και ο αντιπρόεδρος Βανς λέγοντας ότι η ιρανική ηγεσία συμφώνησε να ανοίξει το Πορθμό του Ορμούζ.
Το Ιράν, όμως έχει καταστήσει σαφές ότι το άνοιγμα θα είναι υπό όρους, όπως ότι θα ελέγχεται από τους Φρουρούς της Επανάστασης, θα υπάρχουν «διόδια» και φυσικά να σταματήσουν οι επιθέσεις στο Λίβανο.
Ισχνή η διέλευση από τα Στενά
Σύμφωνα με την S&P Global Market Intelligence, η κυκλοφορία μέσω του Πορθμού Ορμούζ δεν έχει ακόμη δει μια ουσιαστική ανάκαμψη παρότι τις τελευταίες 4 ημέρες καταγράφονται κάποιες διελέυσεις. «Τα πλοία φαίνεται να εξακολουθούν να χρησιμοποιούν την τροποποιημένη διαδρομή διέλευσης προς τα δυτικά κατά μήκος του νησιού Λαράκ», αναφέρει σε έγγραφο της το CNBC.
Περισσότερα από 400 δεξαμενόπλοια φορτωμένα με πετρέλαιο και δεκάδες πλοία μεταφοράς LNG ή LPG παραμένουν αγκυροβολημένα έξω από τον Κόλπο, περιμένοντας σήματα για διέλευση, σύμφωνα με την MarineTraffic, μια πλατφόρμα παρακολούθησης πλοίων που χρησιμοποιεί ραδιοφωνικό AIS ή σύστημα αυτόματης αναγνώρισης.
Οι πραγματικοί όγκοι διέλευσης μπορεί να είναι υψηλότεροι από ό,τι υποδηλώνουν τα δεδομένα, καθώς πολλά δεξαμενόπλοια απενεργοποιούν τους αναμεταδότες τους για να αποφύγουν πιθανή στόχευση από το Ιράν, αλλά παραμένουν σε ένα κλάσμα των προπολεμικών επιπέδων.
Οι συνθήκες διέλευσης, οι ρυθμίσεις διοδίων και το νομικό πλαίσιο για τη διέλευση παραμένουν απροσδιόριστοι, αποτρέποντας τους πλοιοκτήτες από το να διέλθουν από την πλωτή οδό, σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών ερευνών Windward.
«Το αν το Ιράν θα διατηρήσει τον έλεγχο του Ορμούζ κατά τη διάρκεια των συνομιλιών είναι ασαφές, αλλά όλα τα σημάδια δείχνουν ότι η Ισλαμική Δημοκρατία αρνείται να εγκαταλείψει την μόχλευσή της κατά τη διάρκεια της περιόδου των δύο εβδομάδων», ανέφερε η Windward σε σημείωμα την Τετάρτη.
Οι πρώτες 48 ώρες της εκεχειρίας θα είναι κρίσιμες για την προθυμία των πλοιοκτητών να εισέλθουν στο Στενό, πρόσθεσε η Windward.
«Η επιστροφή στην κανονικότητα για τη βιομηχανία μας απέχει εβδομάδες», δήλωσε τηλεφωνικά στο CNBC ο Nils Haupt της Hapag-Lloyd, μιας από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες στον κόσμο. Η εταιρεία «προς το παρόν απέχει» από τη διέλευση από το Στενό, βάσει της τελευταίας αξιολόγησης κινδύνου.
«Το ζήτημα δεν έχει λυθεί… [μέχρι] να έχουν εγκαταλείψει όλα τα πλοία το Στενό του Ορμούζ, επειδή υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες εμπορευματοκιβώτια σε λιμάνια της Ινδίας, του Ομάν και του Πακιστάν, τα οποία πρέπει να μεταφερθούν στον Περσικό Κόλπο.
«Θα χρειαστούν εβδομάδες, αν όχι μήνες, για να επαναφέρουμε τα αρχικά χρονοδιαγράμματα ναυτιλίας που είχαμε πριν από την έναρξη του πολέμου».
Η Maersk ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι, ενώ η κατάπαυση του πυρός μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες διέλευσης, δεν παρέχει ακόμη πλήρη ναυτική βεβαιότητα και «πρέπει να κατανοήσει όλες τις πιθανές συνθήκες που συνδέονται».
Οι αναλυτές δήλωσαν στο CNBC ότι η διατάραξη της Ερυθράς Θάλασσας από τους Χούθι στην Υεμένη πέρυσι παρέχει ένα σημείο αναφοράς για το πόσο γρήγορα θα μπορούσε να ανακάμψει η κυκλοφορία μετά από μια πιθανή κατάπαυση του πυρός.
«Στην Ερυθρά Θάλασσα με τους Χούθι, η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός ήταν τον περασμένο Ιανουάριο και η κυκλοφορία δεν έχει αποκατασταθεί», δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNBC ο Νίκος Πετρακάκος, διευθύνων σύμβουλος της ναυτιλιακής διαχείρισης επενδύσεων Tufton. «Όσο υπάρχει απειλή επίθεσης, αυτό είναι αρκετό». Δεν χρειάζεστε στην πραγματικότητα την επίθεση.
Μια διαφορά μεταξύ των σεναρίων της Ερυθράς Θάλασσας και του Πορθμού είναι η διαθεσιμότητα εναλλακτικών διαδρομών, δήλωσε ο Παναγιώτης Κροντηράς, αναλυτής εμπορευματικών μεταφορών δεξαμενόπλοιων στην Kpler.
«Στο πρώτο, οι θαλάσσιες ροές μπορούν να αναδρομολογηθούν μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, ενώ στο δεύτερο, οι επιλογές αναδρομολόγησης είναι πολύ πιο περιορισμένες και περιορίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εκτροπές αγωγών», πρόσθεσε. «Ως εκ τούτου, η δυναμική της αγοράς είναι πιθανό να ενθαρρύνει μια ταχύτερη ανάκαμψη της κυκλοφορίας στο Πορθμό του Ορμούζ.»
Τόσο οι τιμές του αμερικανικού αργού πετρελαίου WTI όσο και του Brent έχουν υποχωρήσει σε περίπου 97 δολάρια ανά βαρέλι, από σχεδόν 110 δολάρια ανά βαρέλι πριν από την ανακοίνωση της εκεχειρίας την Τρίτη, αλλά παραμένουν σημαντικά πάνω από το προπολεμικό τους επίπεδο των περίπου 70 δολαρίων.
Οι αναλυτές αναμένουν ότι το πετρέλαιο θα συνεχίσει να διαπραγματεύεται με premium σε σχέση με την προπολεμική του τιμή για κάποιο χρονικό διάστημα, καθώς η διακοπή της προσφοράς συνεχίζεται.
«Οι φυσικές και υλικοτεχνικές διαταραχές δεν πρόκειται να εξαφανιστούν από τη μια μέρα στην άλλη», δήλωσε ο Ray Sharma-Ong, αναπληρωτής παγκόσμιος επικεφαλής λύσεων πολλαπλών περιουσιακών στοιχείων στην Aberdeen Investments, προσθέτοντας ότι οι πλοιοκτήτες αντιμετωπίζουν επίσης υψηλότερο κόστος ναυτιλίας, ασφάλιση κινδύνου πολέμου και προληπτική αποθήκευση σε παγκόσμιο επίπεδο.
«Δεν είναι καθαρά οικονομικό ζήτημα», πρόσθεσε ο Πετρακάκος, με τους καπετάνιους των πλοίων να έχουν την ευθύνη να αποφασίσουν εάν θα αναλάβουν το ρίσκο της διέλευσης από το Στενό.
«Προς το παρόν, οι περισσότεροι από αυτούς [τους καπετάνιους] δικαίως σκέφτονται ότι τα οικονομικά οφέλη και τα μπόνους που δίνουν οι ναυτιλιακές, δεν αξίζουν για να ρισκάρουν τη ζωή τους» καταλήγει.
