Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις μπορεί να παραμένουν ο κεντρικός δρόμος εισαγωγής στα δημόσια πανεπιστήμια, όμως τα στοιχεία της προηγούμενης χρονιάς επαναφέρουν με ένταση ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο δίκαιο και πόσο λειτουργικό είναι ένα σύστημα που αφήνει χιλιάδες θέσεις κενές, την ώρα που χιλιάδες οικογένειες πληρώνουν ακριβά για φροντιστήρια και ιδιαίτερα;
Στις Πανελλαδικές του 2025, περισσότερες από 10.000 θέσεις στα ΑΕΙ έμειναν αδιάθετες. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των κενών συνδέεται με την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής, την περίφημη ΕΒΕ, η οποία θεσπίστηκε με στόχο να διασφαλίσει ένα ελάχιστο επίπεδο ακαδημαϊκής ετοιμότητας. Στην πράξη, όμως, όπως δείχνουν τα στοιχεία, λειτουργεί σε πολλές περιπτώσεις και ως φίλτρο αποκλεισμού.
Η περιφέρεια πληρώνει το τίμημα
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο σχολές χαμηλής ζήτησης. Αγγίζει ιδιαίτερα περιφερειακά πανεπιστημιακά τμήματα, τα οποία βλέπουν θέσεις να μένουν κενές, όχι απαραίτητα επειδή δεν υπάρχουν υποψήφιοι που θα ήθελαν να σπουδάσουν εκεί, αλλά επειδή η ΕΒΕ δεν τους επιτρέπει καν να διεκδικήσουν την εισαγωγή τους.
Έτσι δημιουργείται μια διπλή στρέβλωση: από τη μία τα δημόσια ΑΕΙ χάνουν φοιτητές και ιδίως η περιφέρεια χάνει νέους ανθρώπους. Από την άλλη, οικογένειες που έχουν ήδη δαπανήσει χιλιάδες ευρώ στην παραπαιδεία, βρίσκονται μπροστά σε ένα νέο οικονομικό δίλημμα: ιδιωτικό πανεπιστήμιο στην Ελλάδα, σπουδές στο εξωτερικό ή εγκατάλειψη του ονείρου.
Η παρέμβαση του Νότη Μαριά
Η HuffPost μίλησε με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Κρήτης και πρώην βουλευτή και ευρωβουλευτή Νότη Μαριά, ο οποίος εκτιμά ότι και φέτος, όπως και πέρυσι, αλλά και προηγούμενες χρονιές, πολλές θέσεις θα μείνουν τελικά κενές.
Κατά τον ίδιο, το αποτέλεσμα είναι να σπρώχνονται αρκετοί νέοι προς τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, όσοι βεβαίως μπορούν να αντέξουν οικονομικά. Γιατί το ζήτημα δεν είναι μόνο εκπαιδευτικό. Είναι βαθιά κοινωνικό και οικονομικό.
Ο κ. Μαριάς υπενθυμίζει την πρότασή του για κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων και ελεύθερη πρόσβαση στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Με αυτόν τον τρόπο, όπως υποστηρίζει, θα σταματήσει η αιμορραγία των οικογενειών προς τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα μαθήματα, που για πολλά νοικοκυριά καταπίνει τεράστιο μέρος του εισοδήματός τους.
Αξιολόγηση μέσα στο πανεπιστήμιο
Σύμφωνα με την πρότασή του, η πραγματική αξιολόγηση των φοιτητών δεν θα γίνεται σε μια εξεταστική μάχη λίγων ημερών, αλλά κατά τη διάρκεια των σπουδών, μέσα από ετήσιες κρίσεις και εξετάσεις. Δηλαδή, η είσοδος να είναι ελεύθερη, αλλά η συνέχιση και ολοκλήρωση των σπουδών να εξαρτάται από την ουσιαστική ακαδημαϊκή επίδοση.
Παράλληλα, όπως σημειώνει, ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να περιορίσει και τη μετανάστευση Ελλήνων φοιτητών στο εξωτερικό, που αποτελεί μια ακόμη μεγάλη οικονομική αιμορραγία για την ελληνική οικογένεια.
Το βέβαιο είναι ότι τα στοιχεία των κενών θέσεων δεν μπορούν να περάσουν απαρατήρητα. Όταν δημόσια πανεπιστήμια έχουν διαθέσιμες θέσεις, όταν γονείς εξαντλούνται οικονομικά στην προετοιμασία των παιδιών τους και όταν νέοι άνθρωποι οδηγούνται σε ακριβότερες λύσεις, τότε η συζήτηση για τις Πανελλαδικές και την ΕΒΕ δεν είναι απλώς εκπαιδευτική. Είναι θέμα κοινωνικής δικαιοσύνης.
