Σε αυξημένη εγρήγορση βρίσκονται οι υγειονομικές αρχές για τον ιό του Δυτικού Νείλου, καθώς η φετινή περίοδος μετάδοσης εμφανίζει ήδη ιδιαίτερα έντονη δραστηριότητα και, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, «τα δύσκολα είναι μπροστά μας».
Μέχρι τις 12 Αυγούστου 2026 είχαν καταγραφεί στην Ελλάδα 110 κρούσματα, από τα οποία τα 81 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και τα 29 ηπιότερες εκδηλώσεις. Περιστατικά έχουν εντοπιστεί σε 39 Δήμους, σε 14 Περιφερειακές Ενότητες των Περιφερειών Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου. Ιδιαίτερα έντονη είναι φέτος η κυκλοφορία του ιού σε περιοχές της Αττικής.
Ο ΕΟΔΥ εκτιμά ότι, εφόσον συνεχιστεί ο σημερινός ρυθμός εμφάνισης περιστατικών, το 2026 μπορεί να αποτελέσει μία από τις δυσκολότερες χρονιές ως προς τον αριθμό των κρουσμάτων. Η κορύφωση, βάσει της εμπειρίας προηγούμενων ετών, αναμένεται συνήθως από το δεύτερο μισό του Αυγούστου έως τις αρχές ή τα μέσα Σεπτεμβρίου.
Γιατί είναι τόσο δύσκολη η φετινή χρονιά
Δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής επιστημονικές ενδείξεις ότι ο ιός έχει μεταλλαχθεί ώστε να μεταδίδεται ευκολότερα. Η ένταση της φετινής έξαρσης συνδέεται με ένα σύνολο περιβαλλοντικών και κλιματικών παραγόντων που ευνοούν τα κουνούπια.
Χαρακτηριστικό είναι ότι ο χειμώνας 2025-2026 στην Αττική ήταν ο δεύτερος θερμότερος των τελευταίων 150 ετών, γεγονός που πιθανόν συνέβαλε στη σημερινή επιδημιολογική εικόνα. Θερμοκρασίες και βροχοπτώσεις επηρεάζουν τόσο τους πληθυσμούς των κουνουπιών όσο και την ικανότητά τους να μεταδίδουν τον ιό.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Ο ιός μεταδίδεται στον άνθρωπο κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού. Το σημαντικό είναι ότι περίπου 8 στους 10 ανθρώπους που μολύνονται δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα.
Περίπου το 20% μπορεί να παρουσιάσει πυρετό, πονοκέφαλο, έντονη κόπωση, μυαλγίες και πόνους στις αρθρώσεις, ναυτία ή εμετούς, διάρροια και σε ορισμένες περιπτώσεις δερματικό εξάνθημα. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε 2 έως 14 ημέρες από το μολυσμένο τσίμπημα. (Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων)
Σε λιγότερο από 1% των μολυσμένων μπορεί να εκδηλωθεί σοβαρή νευρολογική νόσος, όπως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα. Υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, δυσκαμψία του αυχένα, αποπροσανατολισμός ή σύγχυση, τρόμος, σπασμοί, μυϊκή αδυναμία, μούδιασμα ή παράλυση αποτελούν συμπτώματα που απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης αντιμετωπίζουν κυρίως οι ηλικιωμένοι, οι ανοσοκατεσταλμένοι και άνθρωποι με ορισμένα χρόνια νοσήματα. Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι η ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για βαριά νόσηση και ακόμη και θανατηφόρες επιπλοκές.
Υπάρχει θεραπεία;
Δεν υπάρχει ειδικό αντιικό φάρμακο ούτε εγκεκριμένο εμβόλιο για ανθρώπους κατά του ιού του Δυτικού Νείλου. Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική. Στις ήπιες περιπτώσεις συνιστώνται ξεκούραση, επαρκής ενυδάτωση και κατάλληλη συμπτωματική αγωγή για πυρετό και πόνο, κατόπιν ιατρικής ή φαρμακευτικής καθοδήγησης. (Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων)
Στις σοβαρές νευρολογικές μορφές απαιτείται νοσηλεία και στενή παρακολούθηση, με ενδοφλέβια υγρά και υποστηρικτική θεραπεία ανάλογα με τις επιπλοκές.
Η καλύτερη «θεραπεία» παραμένει η πρόληψη
Ο ΕΟΔΥ ζητά από τους πολίτες να χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, σήτες και κουνουπιέρες, καθώς και ανεμιστήρες ή κλιματιστικά, ενώ συστήνει –ιδιαίτερα από το σούρουπο και μετά– ρούχα που καλύπτουν όσο γίνεται περισσότερο το σώμα.
Εξίσου σημαντική είναι η εξάλειψη κάθε εστίας στάσιμου νερού σε αυλές, μπαλκόνια, κήπους και ταράτσες. Πιατάκια από γλάστρες, κουβάδες και άλλα δοχεία που συγκρατούν νερό μπορούν να μετατραπούν σε εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών. Ο ΕΟΔΥ συστήνει επίσης τακτικό καθαρισμό σε υδρορροές, φρεάτια και λούκια.
Το μήνυμα των ειδικών δεν είναι πανικός αλλά εγρήγορση. Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες και η προστασία από τα τσιμπήματα των κουνουπιών αποτελεί το σημαντικότερο όπλο απέναντι σε έναν ιό που έχει πλέον εγκατασταθεί στην Ελλάδα και επανεμφανίζεται σχεδόν κάθε καλοκαίρι.
