Ήταν ένας αποχαιρετισμός όπως άξιζε στον αγαπημένο μου φίλο Νάσο. Χθες, στον Ιερό Ναό Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στα Άνω Βριλήσσια, ο Νάσος Αθανασίου έφυγε όπως ακριβώς έζησε: απλά, βουβά, χωρίς πολλά πολλά. Με εκείνη τη σιωπή που καμιά φορά λέει περισσότερα από τους μεγάλους λόγους. Με πρόσωπα σκυμμένα, με μάτια υγρά, με αγκαλιές που δεν χρειάζονταν εξηγήσεις. Γιατί ο Νάσος άφησε πίσω του ένα αποτύπωμα που πολλοί θα ζήλευαν.
Το αποτύπωμα ενός δημοσιογράφου που τίμησε το επάγγελμά του. Και το αποτύπωμα ενός πολιτικού που δεν συμβιβάστηκε ποτέ με τις σκέψεις του, μήπως και ενοχλήσει κάποιον. Αντιθέτως, έλεγε πάντοτε αυτό που πίστευε. Καθαρά. Ήρεμα. Χωρίς θόρυβο, αλλά με δύναμη.
Αυτό ήταν ίσως το πιο χαρακτηριστικό του. Δεν χρειαζόταν να φωνάξει για να ακουστεί. Δεν χρειαζόταν να επιβληθεί για να μείνει. Ήταν από εκείνους τους ανθρώπους που περνούν από τη ζωή αφήνοντας πίσω τους όχι απλώς βιογραφικό, αλλά παράδειγμα.
Στον ναό ήταν σαν να βρεθήκαμε απόλυτα τελευταίοι μιας γενιάς δημοσιογράφων. Και επιτρέψτε μου να γράψω: όχι μόνο των εφημερίδων, αλλά κυρίως της τηλεόρασης. Της τηλεόρασης εκείνης που, κακά τα ψέματα, άφησε ιστορία. Με εκπομπές, με πρόσωπα, με ρεπορτάζ, με συγκρούσεις, με μια ενημέρωση που είχε ακόμη ως κέντρο τον πολίτη.
Ήταν εκεί ο Γιώργος Λιάνης και ο Γιάννης Δημαράς. Η Φωτεινή Πιπιλή δεν μπόρεσε να έρθει, γιατί εκείνη την ώρα έκανε εκπομπή στο ραδιόφωνο. Ήταν όμως παρούσα η Έλενα Ακρίτα, ένα τσακ πιο μικρή από εμάς. Ήταν και ο Γιάννης Θεοδωρακόπουλος. Η Σεμίνα έλειπε.
Και δεν θα ξεχάσω τη μεγάλη αγκαλιά με τον Παύλο Αλέπη. Χρόνια μαζί στην ΕΡΤ. Χρόνια σε διπλανά γραφεία, εκεί με τον Νάσο. Ο Παύλος ήταν πραγματικά μέχρι το τέλος δίπλα στον φίλο μας.
Σφιχτή αγκαλιά με την Εύη, τη σύζυγό του. Τη μητέρα, τη σύντροφο σε κάθε βήμα του Νάσου, δίπλα στην αδελφή του. Σφιχτή αγκαλιά και με την κόρη του, ένα πλάσμα με υπέροχη φωνή, σοπράνο, που σταμάτησε μια υποσχόμενη καριέρα για να σταθεί κοντά στον πατέρα της στα πολύ δύσκολα τελευταία χρόνια. Μια μεγάλη αγκαλιά, με την ευχή μέσα μου να τη δω σύντομα εκεί ψηλά που της αξίζει.
Και ύστερα ήταν ο γιος του. Συγκλονιστικός. Όχι γιατί είπε πολλά. Αλλά γιατί μέσα σε λίγα λεπτά είπε όλα όσα μπορούσε να αντέξει μια ψυχή εκείνη την ώρα. Στάθηκε εκεί, με την κόρη του, την εγγονή του Νάσου, κοντά του. Και μίλησε για τον πατέρα του όχι με στόμφο, αλλά με αγάπη. Με εκείνη την αγάπη που δεν χρειάζεται επίθετα για να γίνει μεγάλη.
«Ήσουν πάντοτε πλάι μου σαν ένας πυρσός αγάπης», είπε.
Και μέσα σε αυτή τη φράση ήταν όλος ο Νάσος. Ένας άνθρωπος που φώτιζε χωρίς να καίει. Που στεκόταν δίπλα χωρίς να κάνει επίδειξη παρουσίας. Που έδινε κατεύθυνση, όχι διαταγές. Που μπορούσε να γίνει για τους δικούς του ανθρώπους δάδα, φως, σημείο αναφοράς.
Ο γιος του μίλησε για όσα γνώρισε κάτω από αυτό το φως. Για όσα του παραδόθηκαν ως μνήμη, ως στάση ζωής, ως ηθική συνέχεια. Και ήταν σαν να ακουγόταν, μέσα στον ναό, όχι μόνο ο αποχαιρετισμός ενός παιδιού προς τον πατέρα του, αλλά και η υπόσχεση ότι αυτό που άφησε ο Νάσος δεν τελειώνει εκεί. Ότι το φως του συνεχίζεται. Ότι η σκυτάλη δεν πέφτει. Ότι η αγάπη, όταν είναι αληθινή, γίνεται λαμπαδηδρομία.
Και όταν στο τέλος είπε «σ’ αγαπώ, σ’ ευχαριστώ», ήταν σαν να πάγωσε για λίγο ο χρόνος. Γιατί αυτά είναι τελικά τα μεγάλα λόγια της ζωής. Όχι οι τίτλοι, όχι οι αξιώσεις, όχι τα δημόσια αξιώματα. Το «σ’ αγαπώ». Το «σ’ ευχαριστώ». Και εκείνη η τελευταία φράση που σε διαλύει και σε σηκώνει μαζί: «Σε ευχαριστώ που ήσουν πατέρας μου».
Δεν κρύβω ότι με εντυπωσίασε και η ουσιαστική συμμετοχή εν ενεργεία και πρώην βουλευτών από τον χώρο της Αριστεράς. Του ΣΥΡΙΖΑ, με τον οποίο πορεύτηκε ο Νάσος, αλλά πάντοτε με τη δική του καθαρή σκέψη. Το να πω ότι οι περισσότεροι ήταν οι πολιτικοί παρά οι δημοσιογράφοι, ίσως να μην απέχει πολύ από την αίσθηση της στιγμής. Ο Αλέξης Τσίπρας, ο Σωκράτης Φάμελλος, ο Νίκος Βούτσης έδωσαν ηχηρό παρών. Είδα χειραψίες, είδα αγκαλιές, είδα πρόσωπα που είχαν περπατήσει μαζί του πολιτικά και ανθρώπινα. Είδα τον Γιάννη Σκουρλέρη με τον Νίκο Φίλη, είδα και τον Χρήστο Σπίρτζη. Σε άλλη ονοματολογία δεν θα μπω.
Ναι, ήταν εκεί και η ηγεσία της ΕΣΗΕΑ και του ΕΔΟΕΑΠ. Υπήρξε και το ενδιαφέρον των καναλιών και των ιστοσελίδων. Όχι όλων, αλλά των περισσότερων. Ίσως γιατί ο Νάσος δεν ήταν απλώς ένας πρώην βουλευτής ή ένας παλιός δημοσιογράφος. Ήταν ένα κομμάτι μιας εποχής. Και για κάποιους από εμάς, ένα κομμάτι της ίδιας μας της διαδρομής.
Για να μην λέω πολλά λόγια και πάντα απλά και ήρεμα, όπως θα τα ήθελε ο Νάσος, δεν κρύβω ότι από χθες, όπως και τώρα, γυρίζω τις μνήμες μου πίσω.
Σκέφτομαι αυτά που έζησα μαζί του. Τις στιγμές στην ΕΡΤ. Τις βάρδιες. Τις κουβέντες. Τις φορές που, όποτε χρειάστηκε να μου καλύψει κάποια βάρδια για προσωπικούς λόγους, το έκανε πάντοτε. Χωρίς δεύτερη κουβέντα. Έτσι ήταν ο Νάσος. Συνάδελφος με την ουσιαστική έννοια της λέξης. Φίλος με την αθόρυβη γενναιοδωρία που δεν ζητά ανταπόδοση.
Ο Νάσος Αθανασίου ανήκε σε μια γενιά που υπηρέτησε τη δημοσιογραφία για τον πολίτη. Όχι για την κλειδαρότρυπα. Όχι για το αίμα και το σπέρμα. Όχι για τον θόρυβο χωρίς περιεχόμενο. Υπηρέτησε μια ενημέρωση που κοιτούσε τις ανάγκες του πολίτη και ασκούσε κριτική στην εξουσία, θετική ή αρνητική, ανάλογα με τα γεγονότα. Μια δημοσιογραφία που δεν φοβόταν να ενοχλήσει, γιατί ήξερε ότι αυτή είναι η δουλειά της.
Ναι, άλλαξαν τα πράγματα. Αλλά δεν άλλαξε αυτό που μετράει: η μνήμη όσων υπηρέτησαν τη δημοσιογραφία με ήθος. Και ο Νάσος υπηρέτησε τη δημοσιογραφία με ήθος. Με συνέπεια. Με καθαρό βλέμμα. Με την πεποίθηση ότι ο δημοσιογράφος δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο της εξουσίας, αλλά οφείλει να στέκεται απέναντί της όταν πρέπει.
Εκεί ψηλά που πήγες, παλιέ μου φίλε, θα βρεις φίλους δημοσιογράφους που σίγουρα ξεχωρίζουν από την πολύ τελευταία σημερινή εικόνα του επαγγέλματος. Και είμαι βέβαιος πως, αν μας άκουγες χθες, θα μας φώναζες με τον δικό σου τρόπο να μη μεγαλοστομούμε. Να μη λέμε πολλά. Να κρατήσουμε την ουσία.
Και η ουσία είναι αυτή:
Ήσουν φίλος. Ήσουν συνάδελφος. Ήσουν πατέρας, σύζυγος, σύντροφος, παππούς. Ήσουν ένας άνθρωπος που άφησε φως.
Παλιέ μου, καλέ μου φίλε, δεν έχει σημασία το πότε. Δεν βάζω χρονοδιαγράμματα. Σίγουρα θα τα ξαναπούμε.
Καλοτάξιδος να είσαι.
