Όλες αυτές τις τελευταίες εβδομάδες βλέπουμε δεκάδες χιλιάδες αγρότες και κτηνοτρόφους να είναι στο δρόμο, στα μπλόκα ζητώντας να είναι το κράτος δίπλα τους, για να μπορούν να θρέψουν την Ελλάδα, αν είναι δυνατόν χωρίς εισαγόμενα. Μιλάμε για την Ελλάδα που έχει αποδώσει βραβευμένους αγρότες και κτηνοτρόφους. Δεν είναι celebrities με την κλασική έννοια. Είναι οι άνθρωποι που, μέσα από ένα κοπάδι, ένα χωράφι ή μια φάρμα, κατάφεραν να βάλουν στην ίδια πρόταση την παραγωγή με την καινοτομία, την παράδοση με την τεχνολογία, και την επιβίωση με την αξιοπρέπεια. Και κάπως έτσι έγιναν «εμβληματικοί» είτε επειδή βραβεύτηκαν, είτε επειδή άλλαξαν τον τρόπο που μιλάμε για την τροφή.
Παρακάτω, μια επιλογή από πρόσωπα στην Ελλάδα, αλλά,και στο εξωτερικό που ξεχωρίζουν ακριβώς γι’ αυτό. Γιατί η διαδρομή τους λέει κάτι μεγαλύτερο από το βιογραφικό τους.
Ελλάδα: όταν το χωράφι γίνεται “case study”
Κωνσταντίνος Κωστούλης – «Αγρότης της Χρονιάς 2026»
Ο Κωνσταντίνος Κωστούλης, από τη Χάλκη Λάρισας, 26 ετών, αναδείχθηκε «Αγρότης της Χρονιάς 2026» στον θεσμό της Agrenda. Η βράβευσή του «κουμπώνει» πάνω σε μια πραγματικότητα που πιέζει: ακραία καιρικά φαινόμενα, κόστος παραγωγής, νέοι που παλεύουν να μείνουν στον πρωτογενή.
Θεόφιλος Καρακατσάνης – «Κτηνοτρόφος της Χρονιάς 2026»
Από την Αετόπετρα Κόνιτσας, ο Θεόφιλος Καρακατσάνης βραβεύτηκε ως «Κτηνοτρόφος της Χρονιάς 2026», σε μια ιστορία που δείχνει πώς η κτηνοτροφία στην περιφέρεια μπορεί να «παντρέψει» εξοπλισμό, γενετική βελτίωση και σχέδιο ανάπτυξης.
Μιχάλης Κυριακίδης – «Κτηνοτρόφος της Χρονιάς 2023»
Ο Μιχάλης Κυριακίδης από τον Πετεινό Ξάνθης έγινε σημείο αναφοράς ως βραβευμένος κτηνοτρόφος, με έμφαση σε σύγχρονη μονάδα, τεχνολογική αναβάθμιση και στόχο ενεργειακής αυτονομίας — το νέο «λεξιλόγιο» της ελληνικής κτηνοτροφίας.
Κώστας Ζήγκας – «Κτηνοτρόφος της Χρονιάς 2022»
Ο Κώστας Ζήγκας αναδείχθηκε «Κτηνοτρόφος της Χρονιάς 2022» από την Agrenda, σε μια αφήγηση που ακουμπά την επόμενη μέρα της γαλακτοπαραγωγής: μεγάλα κοπάδια, ιδιοπαραγωγή ζωοτροφών, και μοντέλα που ζητούν κλίμακα για να βγουν.
Θωμάς Μόσχος – ο καλύτερος άνδρας βιοκαλλιεργητής της Ευρώπης (EU Organic Awards 2023)
Ο Θωμάς Μόσχος, από την Ελλάδα, βραβεύτηκε ως «Best Organic Farmer (Male)» στα EU Organic Awards 2023, με βάση μια πορεία που συνδέει τη βιολογική κτηνοτροφία/αιγοπροβατοτροφία με την ευρωπαϊκή ατζέντα για το organic.
Βασίλης Παπαδόπουλος & Ελένη Αβραμίδου – Kerkini Farm (νεροβούβαλος, κάθετη μονάδα)
Δεν είναι μόνο «παραγωγοί», αλλά και αφηγητές ενός προϊόντος-ταυτότητας: ελληνικός νεροβούβαλος, τοπικότητα, μεταποίηση, και μια κάθετη μονάδα που βραβεύτηκε στα Βραβεία Ποιότητας του Γαστρονόμου.
Ιωάννης Λαζαρίδης – «Farmer of the Year» (ελληνικό παράδειγμα αναγνώρισης)
Παλιότερα, ο Ιωάννης Λαζαρίδης είχε λάβει τον τίτλο «Farmer of the Year» σε ελληνικό πλαίσιο βράβευσης, δείχνοντας ότι η «αναγνώριση» στον πρωτογενή τομέα έχει ιστορία — απλώς δεν είχε πάντα προβολή.
Χρήστος Παναγιωτίδης – «Καλύτερος Νέος Αγρότης» (εθνική διάκριση με ευρωπαϊκή προοπτική)
Ο Χρήστος Παναγιωτίδης είχε αναδειχθεί «Καλύτερος Νέος Αγρότης» σε εθνικό επίπεδο, με συμμετοχή/διεκδίκηση σε πανευρωπαϊκό διαγωνισμό που σχετιζόταν με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο — μια υπενθύμιση ότι οι «νέοι» στην αγροτική οικονομία δεν είναι “trend”, είναι στοίχημα.
Εξωτερικό: οι παραγωγοί που έγιναν «σχολή»
Joel Salatin (ΗΠΑ) – ο άνθρωπος που έκανε τη φάρμα… δημόσια συζήτηση
Ο Joel Salatin, στο Polyface Farm, έγινε διεθνές σύμβολο για τα ολοκληρωμένα συστήματα εκτροφής (περιστροφική βόσκηση, συνέργειες ειδών κ.ά.) και για το μοντέλο της άμεσης διάθεσης. Δεν αρέσει σε όλους — αλλά ελάχιστοι αμφισβητούν ότι επηρέασε το πώς μιλάμε για “alternative farming”.
Masanobu Fukuoka (Ιαπωνία) – ο «ποιητής» της φυσικής καλλιέργειας
Ο Masanobu Fukuoka, συγγραφέας του The One-Straw Revolution, έγινε εμβληματικός επειδή πρότεινε κάτι σχεδόν αιρετικό για τη βιομηχανική γεωργία: λιγότερη παρέμβαση, περισσότερη παρατήρηση. Το αποτύπωμά του ξεπερνά τις τεχνικές· είναι φιλοσοφία.
Allan Savory (Ζιμπάμπουε/διεθνώς) – η «μάχη» για τα βοσκοτόπια
Ο Allan Savory συνδέθηκε με το holistic management και την ιδέα ότι η σωστή διαχείριση της βόσκησης μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση οικοσυστημάτων. Οι προσεγγίσεις του έχουν υποστηρικτές αλλά και κριτική — πάντως άλλαξε το παγκόσμιο debate γύρω από τα grasslands.
Gabe Brown (ΗΠΑ) – «soil health» ως στρατηγική επιβίωσης
Ο Gabe Brown, στη Βόρεια Ντακότα, έγινε κεντρικό πρόσωπο του regenerative χώρου, με πρακτικές όπως no-till, cover crops, ποικιλία καλλιεργειών και ενσωμάτωση ζώων. Είναι ο τύπος του αγρότη που μιλά σαν να κάνει… επιχειρησιακό σχέδιο για το έδαφος.
Will Harris (ΗΠΑ) – White Oak Pastures και το μοντέλο «ολόκληρης αλυσίδας»
Ο Will Harris, τέταρτης γενιάς κτηνοτρόφος, είναι από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα μετάβασης από βιομηχανικές πρακτικές σε ένα πιο ολιστικό, πολυειδικό μοντέλο εκτροφής. Το White Oak Pastures συζητιέται διεθνώς ακριβώς γιατί “μεγάλωσε” χωρίς να χάσει τη λογική του οικοσυστήματος.
Helen Browning (Ηνωμένο Βασίλειο) – η φωνή της οργανικής κτηνοτροφίας στο mainstream
Η Helen Browning είναι οργανική αγρότισσα/κτηνοτρόφος και ηγείται του Soil Association, με δημόσια παρουσία που γεφυρώνει παραγωγή, πολιτική τροφίμων και κοινωνική ατζέντα. Εμβληματική όχι επειδή «φωνάζει» — αλλά επειδή επιμένει με θεσμικό βάρος.
Τι έχουν κοινό όλοι αυτοί;
Ότι, με διαφορετικούς τρόπους, κάνουν το ίδιο πράγμα. Μετατρέπουν την αγροτική δουλειά σε αφήγηση αλλαγής. Για το κλίμα, την οικονομία της υπαίθρου, την ευζωία των ζώων, την ποιότητα του εδάφους, το δικαίωμα του παραγωγού να ζήσει από τη δουλειά του.
