Κάθε χρόνο στις 8 Οκτωβρίου γιορτάζεται η Διεθνής Ημέρα Ποδιατρικής (International Podiatry Day), γνωστή και ως Διεθνής Ημέρα Ποδολογίας. Καθιερώθηκε από τη Διεθνή Ομοσπονδία Ποδιάτρων με στόχο να θυμίσει κάτι που συνήθως θεωρούμε αυτονόητο: τα πόδια μας δέχονται καθημερινά τεράστια καταπόνηση και η καλή κατάστασή τους είναι απαραίτητη για την αυτονομία και την κινητικότητά μας.
Αρκεί να σκεφτούμε ότι ένας άνθρωπος μπορεί στη διάρκεια της ζωής του να διανύσει με τα πόδια απόσταση ίση με πέντε έως έξι φορές την περιφέρεια της Γης.
Από έναν κάλο μέχρι ένα σοβαρό πρόβλημα
Τα προβλήματα των ποδιών δεν περιορίζονται στον πόνο ύστερα από πολύωρη ορθοστασία. Κάλοι και σκληρύνσεις, εισφρύσεις νυχιών, μυκητιάσεις, πελματιαία απονευρωσίτιδα, παραμορφώσεις των δακτύλων και του άκρου ποδός, προβλήματα βάδισης αλλά και αγγειακές ή νευρολογικές παθήσεις μπορεί να χρειάζονται αξιολόγηση.
Ένα πρόβλημα στο πέλμα μπορεί επίσης να αλλάξει τον τρόπο που πατάμε και βαδίζουμε. Η λανθασμένη κατανομή του βάρους μπορεί να επηρεάσει τη στάση του σώματος και να συνδεθεί με ενοχλήσεις σε γόνατα, ισχία ή μέση.
Γι’ αυτό ένας επίμονος πόνος, μια πληγή που δεν κλείνει, αλλαγή στο χρώμα του δέρματος, πρήξιμο, μούδιασμα ή απώλεια αισθητικότητας δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως κάτι ασήμαντο.
Ποδιατρική και ποδολογία – Τι είναι
Η ποδιατρική ασχολείται με τη διάγνωση, την πρόληψη και την αντιμετώπιση προβλημάτων του άκρου ποδός, του αστραγάλου και, ανάλογα με το σύστημα υγείας κάθε χώρας, ευρύτερα των κάτω άκρων. Σε αρκετές χώρες αποτελεί αναγνωρισμένο και θεσμοθετημένο επάγγελμα υγείας.
Στην Ελλάδα χρησιμοποιούνται συχνά οι όροι «ποδίατρος» και «ποδολόγος», όμως το θεσμικό και επαγγελματικό πλαίσιο δεν είναι ταυτόσημο με εκείνο χωρών όπου η podiatry αποτελεί αυτοτελή ρυθμιζόμενη ειδικότητα.
Το μεγάλο καμπανάκι είναι το διαβητικό πόδι
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι άνθρωποι με σακχαρώδη διαβήτη.
Το λεγόμενο «διαβητικό πόδι» αποτελεί μία από τις σοβαρότερες χρόνιες επιπλοκές της νόσου. Η διαβητική νευροπάθεια μπορεί να μειώσει την αισθητικότητα, ενώ η αρτηριοπάθεια περιορίζει την αιμάτωση. Έτσι, ένας μικρός τραυματισμός ή μια φουσκάλα μπορεί να μην γίνει αντιληπτή εγκαίρως και παράλληλα να δυσκολεύεται να επουλωθεί.
Μια πληγή μπορεί να εξελιχθεί σε έλκος, να μολυνθεί και, στις βαρύτερες περιπτώσεις, να απειλήσει ακόμη και το άκρο.
Παλαιότερα επίσημα στοιχεία του ελληνικού υπουργείου Υγείας ανέφεραν 2.500 έως 3.500 ακρωτηριασμούς ετησίως στη χώρα λόγω διαβητικού ποδιού. Πρόκειται για παλαιότερη εκτίμηση και δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως σημερινός ετήσιος αριθμός, καθώς δεν υπάρχουν επαρκή σύγχρονα επιδημιολογικά δεδομένα για ακριβή αποτύπωση.
Τι πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα οι διαβητικοί
Η πρόληψη μπορεί να αρχίζει από κάτι εξαιρετικά απλό: τον καθημερινό έλεγχο των ποδιών.
Οι άνθρωποι με διαβήτη πρέπει να παρατηρούν εάν υπάρχουν κοψίματα, φουσκάλες, κάλοι, κοκκινίλες ή πληγές, να χρησιμοποιούν κατάλληλα και άνετα παπούτσια και να φροντίζουν σωστά τα νύχια τους. Ακόμη και ένας τύλος ή μια φουσκάλα μπορεί σε ασθενείς υψηλού κινδύνου να εξελιχθεί σε σοβαρότερη βλάβη.
Ιδιαίτερα αν υπάρχει μούδιασμα ή μειωμένη αισθητικότητα, ο άνθρωπος μπορεί να τραυματιστεί χωρίς να το καταλάβει.
Τα παπούτσια δεν είναι μόνο θέμα εμφάνισης
Ένα παπούτσι που πιέζει, είναι πολύ στενό ή δεν στηρίζει σωστά το πόδι μπορεί να προκαλεί επαναλαμβανόμενους μικροτραυματισμούς.
Ακόμη μεγαλύτερη σημασία αποκτά η επιλογή υποδήματος σε ηλικιωμένους, ανθρώπους που στέκονται πολλές ώρες όρθιοι, αθλητές και κυρίως σε ασθενείς με διαβήτη, αγγειοπάθεια ή μειωμένη αισθητικότητα.
Τα πόδια άλλωστε αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία στηρίζεται ολόκληρο το σώμα.
Πότε χρειάζεται γιατρός
Επίμονος πόνος, ξαφνικό πρήξιμο, πληγή που δεν επουλώνεται, αλλαγή χρώματος ή θερμοκρασίας του ποδιού, μούδιασμα, απώλεια αισθητικότητας και σημάδια λοίμωξης χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.
Ανάλογα με το πρόβλημα μπορεί να απαιτείται ορθοπεδικός, αγγειοχειρουργός, δερματολόγος, διαβητολόγος ή άλλος κατάλληλα εκπαιδευμένος επαγγελματίας υγείας.
Η Διεθνής Ημέρα Ποδιατρικής, που καθιερώθηκε το 2018 από τη Διεθνή Ομοσπονδία Ποδιάτρων, έχει τελικά ένα πολύ απλό μήνυμα: κοιτάζουμε τα πόδια μας πριν μας αναγκάσουν εκείνα να ασχοληθούμε μαζί τους.
Γιατί δύο πόδια καλούνται να μας στηρίξουν για μία ολόκληρη ζωή.
