Στο corporate περιβάλλον όλοι δηλώνουν υπέρ της διαφάνειας. Όλοι μιλούν για κουλτούρα feedback, για ανοιχτή επικοινωνία, για «ασφαλή χώρο» όπου οι απόψεις ακούγονται. Στην πράξη όμως, η αλήθεια συχνά ταξιδεύει από άλλες διαδρομές. Περνάει από πηγαδάκια, από ιδιωτικά μηνύματα, από “τυχαίες” συζητήσεις μετά το meeting. Κι εκεί διαμορφώνονται οι πραγματικές αποφάσεις.
Αν δεν μιλάς ευθέως, μιλάς υπόγεια. Δεν υπάρχει ουδέτερη ζώνη.
Κάθε φορά που επιλέγεις να μη διαφωνήσεις μπροστά σε όλους, αλλά να σχολιάσεις μετά με άλλους δύο, έχεις ήδη πάρει θέση. Κάθε φορά που λες «ναι, συμφωνώ» για να μη φανείς δύσκολος και μετά αποδομείς την ιδέα αλλού, δεν προστατεύεις την ομάδα προστατεύεις την εικόνα σου. Και αυτή η επιλογή έχει κόστος.
Το κουτσομπολιό στο corporate δεν είναι αθώο. Είναι μηχανισμός ελέγχου. Δημιουργεί αφηγήσεις που σπάνια ελέγχονται. «Δεν είναι τόσο καλός όσο φαίνεται». «Δεν είναι team player». «Κάτι δεν μου κάθεται». Φράσεις αόριστες, χωρίς στοιχεία, αλλά με τεράστια δύναμη. Γιατί οι οργανισμοί λειτουργούν με αντιλήψεις όσο και με δεδομένα. Και η αντίληψη, όταν επαναλαμβάνεται, γίνεται αλήθεια.
Η διπροσωπία δεν χρειάζεται ένταση. Χρειάζεται απλώς έλλειψη θάρρους. Είναι πιο εύκολο να κρατήσεις καλές σχέσεις επιφανειακά παρά να ρισκάρεις μια καθαρή τοποθέτηση. Είναι πιο ασφαλές να παίζεις σε δύο ταμπλό παρά να σταθείς ξεκάθαρα κάπου. Όμως κάθε φορά που επιλέγεις την ασφάλεια της σιωπής, ενισχύεις ένα περιβάλλον καχυποψίας.
Και η καχυποψία σκοτώνει την απόδοση.
Όταν οι άνθρωποι νιώθουν ότι κρίνονται πίσω από κλειστές πόρτες, δεν επενδύουν πλήρως. Φιλτράρουν όσα λένε. Μετράνε τις λέξεις τους. Μοιράζονται μόνο ό,τι είναι απολύτως απαραίτητο. Το ρίσκο μειώνεται, η δημιουργικότητα περιορίζεται, η συνεργασία γίνεται τυπική. Μπορεί τα νούμερα να βγαίνουν, αλλά η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται.
Και χωρίς εμπιστοσύνη, δεν υπάρχει πραγματική ηγεσία. Υπάρχει μόνο διαχείριση ισορροπιών.
Η ωριμότητα σε ένα corporate περιβάλλον δεν φαίνεται από το πόσο διπλωματικά μιλάς. Φαίνεται από το αν μπορείς να πεις μια δύσκολη αλήθεια με σεβασμό και να τη στηρίξεις δημόσια. Φαίνεται από το αν υπερασπίζεσαι τον απόντα ή αν εκμεταλλεύεσαι την απουσία του. Φαίνεται από το αν η στάση σου είναι ίδια μπροστά σε όλους και όχι προσαρμοσμένη στο ακροατήριο.
Το «έτσι λειτουργεί το σύστημα» δεν είναι δικαιολογία. Το σύστημα είμαστε εμείς. Κάθε μικρή υποχώρηση από την ευθύτητα χτίζει ένα περιβάλλον όπου η εικόνα υπερισχύει της ουσίας. Και όταν η εικόνα γίνεται πιο σημαντική από την αλήθεια, η αξιοπιστία διαλύεται αθόρυβα.
Δεν χρειάζεται να είσαι συγκρουσιακός για να είσαι ευθύς. Χρειάζεται να είσαι συνεπής. Να λες τα ίδια λόγια μπροστά και πίσω από την πόρτα. Να μην επενδύεις σε υπόγειες συμμαχίες, αλλά σε καθαρές σχέσεις. Να προτιμάς μια δύσκολη συζήτηση σήμερα από μια τοξική κουλτούρα αύριο.
Γιατί στο τέλος, οι τίτλοι αλλάζουν. Οι ρόλοι αναδιαμορφώνονται. Οι εταιρείες προχωρούν.
Η φήμη σου όμως σε ακολουθεί.
Και αυτή δεν χτίζεται στα πηγαδάκια. Χτίζεται όταν έχεις το θάρρος να μιλήσεις εκεί που πρέπει, όπως πρέπει, μπροστά σε όλους.
Αν δεν μιλάς ευθέως, μιλάς υπόγεια.
Και κάποια στιγμή, αυτό επιστρέφει.
