Οι περισσότεροι από εμάς μεγαλώσαμε με κανόνες που θεωρούσαμε αυτονόητους. Οι γονείς μας μπoρεί να θεωρούσαν ότι μας προστάτευαν, αλλά ταυτόχρονα όμως διαμόρφωναν σιωπηλά τον τρόπο που βλέπουμε τον εαυτό μας, τις σχέσεις και την αγάπη.
Όταν οι κανόνες αυτοί προέρχονται από συναισθηματικά ανώριμους γονείς, δεν λειτουργούν ως καθοδήγηση αλλά ως μηχανισμοί ελέγχου και επιβίωσης. Σήμερα, αναγνωρίζοντας αυτά τα μοτίβα, μπορούμε να καταλάβουμε τι μας επηρέασε, γιατί μας ακολουθεί ακόμη και το σημαντικότερο πώς αρχίζουμε να τα αφήνουμε πίσω μας.
Συναισθηματική ρύθμιση και δυσκολίες σχέσεων
Το ontariotherapists.com αναφέρει πώς, η συναισθηματική ανωριμότητα των γονιών δεν επηρεάζει μόνο την αυτοεικόνα και τις σχέσεις, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε ρόλους όπου τα παιδιά αναλαμβάνουν «συναισθηματικές ευθύνες» για τους γονείς τους.
Αυτό σημαίνει ότι πολλές φορές τα παιδιά αναγκάζονται να προβλέπουν ή να διαχειρίζονται τα συναισθήματα των γονιών τους, αντί να λαμβάνουν στήριξη. Ως ενήλικες, αυτό συχνά μεταφράζεται σε περιορισμένη ικανότητα για ανεξάρτητη ρύθμιση συναισθημάτων και ανατροφοδότηση από άλλου.
Παράλληλα, το charliehealth.com σημειώνει πώς οι ερευνητές επισημαίνουν ότι όταν οι γονείς αρνούνται να ελέγξουν τις δικές τους αντιδράσεις ή να αναλάβουν την ευθύνη για τα λάθη τους, τα παιδιά συχνά μεταφέρουν αυτές τις δυσκολίες στη δική τους ενήλικη ζωή. Συνηθίζουν να αποφεύγουν τη σύγκρουση, να αναβάλλουν συναισθηματική επεξεργασία ή να αναζητούν άμεση επιβεβαίωση αντί για μακρόπνοη αυτογνωσία και σταθερότητα.
Φράσεις που συχνά λένε οι συναισθηματικά ανώριμοι γονείς
«Μην εμπιστεύεσαι κανέναν εκτός οικογένειας»
Σε άρθρο του parade.com αναφέρεται ότι σε πολλές οικογένειες, οι γονείς υπονομεύουν φίλους, δασκάλους ή συγγενείς, καλλιεργώντας την ιδέα ότι μόνο το σπίτι είναι ασφαλές. Αυτό δημιουργεί απομόνωση και συναισθηματική εξάρτηση από τον γονέα. Ως ενήλικες, μπορεί να δυσκολευόμαστε να χτίσουμε σχέσεις εμπιστοσύνης ή να ζητήσουμε βοήθεια.
«Μην αμφισβητείς ποτέ τους γονείς σου»
Στο ίδιο άρθρο αναφέρεται ότι υο «επειδή έτσι είπα» λειτουργεί ως απόλυτος κανόνας. Δεν αφήνεται χώρος για διάλογο ή σκέψη, μόνο για υπακοή. Στην ενήλικη ζωή, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε φόβο απέναντι στην εξουσία ή αμφιβολία για την προσωπική μας κρίση.
«Είσαι δραματικός ή υπερευαίσθητος»
Σύμφωνα με το άρθρο vegoutmag.com υπάρχουν εκφράσεις που διδάσκουν στα παιδιά να καταπιέζουν τα συναισθήματά τους επειδή θεωρούνται «υπερβολικά» ή «όχι σημαντικά». Για παράδειγμα, ο χαρακτηρισμός ότι κάποιος είναι “δραματικός” ή “υπερευαίσθητος” μεταφέρει το μήνυμα ότι τα πραγματικά συναισθήματα είναι υπερβολικά και δεν αξίζουν προσοχή κάτι που οδηγεί σε εσωτερική αμφιβολία και κάτω από αυτό αναστροφή της αυτοεκτίμησης.
«Μην μου αντιμιλάς»
Μια ακόμη πολύ συνήθης έκφραση είναι το «μη μου αντιμιλάς» δηλαδή όταν ένα παιδί προσπαθεί να εκφράσει διαφορετική άποψη, η απάντηση είναι να το σιγήσουν, με αποτέλεσμα να μαθαίνει να αναστέλλει την επικοινωνία και να καταστρέφεται η ικανότητά του να υπερασπίζεται τον εαυτό του.
« Έπρεπε να μου το είχες πει!»
Η συγγραφέας και ψυχοθεραπεύτρια Λίντσεϊ Σ. Γκίμπσον τονίζει σεν άρθρο του quotefancy.com ότι οι συναισθηματικά ανώριμοι γονείς συχνά αποφεύγουν να κατανοήσουν τα συναισθήματα των άλλων, ακόμη και των παιδιών τους. Όταν τους επισημαίνεται ότι είναι απαθείς ή αδιάφοροι, μπορεί να αντιδράσουν λέγοντας, για παράδειγμα, κάτι σαν «Λοιπόν έπρεπε να μου το είχες πει!» ή “Δεν είμαι τηλεπαθητικός”, με σκοπό να μεταφέρουν την ευθύνη πίσω στο παιδί αντί να αναλάβουν την δική τους.
Η ίδια αναφέρει ότι οι γονείς αυτοί φοβούνται τη βαθιά συναισθηματική επαφή και αποφεύγουν όχι μόνο να εμβαθύνουν σε δύσκολα συναισθήματα αλλά και να αναλάβουν ευθύνη ή να ζητήσουν συγγνώμη όταν κάνουν λάθος κάτι που μεταδίδει στα παιδιά ότι η ευθύνη των σχέσεων είναι μονόπλευρη και όχι αμοιβαία.
Πώς το αφήνουμε πίσω μας
Όπως αναφέρει το quotefancy.com η διαδικασία να αφήσουμε πίσω μας αυτά τα μοτίβα ξεκινά όταν αναγνωρίζουμε ποιες συμπεριφορές και φράσεις μας επηρεάζουν ακόμη και αποδεχόμαστε ότι δεν ήταν δικό μας λάθος.
Στη συνέχεια, μπορούμε να μάθουμε να ορίζουμε υγιή όρια, να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας χωρίς ενοχές και να επιλέγουμε σχέσεις που μας σέβονται και μας στηρίζουν. Η ενσυνειδητότητα, η αυτο-επιβεβαίωση και η υποστήριξη από ψυχολόγο ή θεραπευτή μπορεί να μας βοηθήσουν να διαχωρίσουμε τα παλιά πρότυπα από την πραγματική μας ανάγκη για συναισθηματική ασφάλεια.
Με πληροφορίες από ontariotherapists.com, charliehealth.com, vegoutmag.com, parade.com και quotefancy.com
