Επιστημονική ανασκόπηση υποδεικνύει ότι η ομάδα αίματος μπορεί να σχετίζεται με τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2. Συγκεκριμένα, άτομα με ομάδα αίματος Β, είτε θετικό είτε αρνητικό Rhesus, φαίνεται να παρουσιάζουν κατά μέσο όρο 28% υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου σε σύγκριση με άτομα που ανήκουν σε άλλες ομάδες αίματος. Αν και η αύξηση αυτή δεν θεωρείται ιδιαίτερα μεγάλη, ενδέχεται να αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν συνυπάρχουν και άλλοι παράγοντες κινδύνου.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητική ομάδα με επικεφαλής την επιδημιολόγο Fang-Hua Liu του Νοσοκομείου Shengjing του China Medical University. Οι ερευνητές επεδίωξαν να εξετάσουν συνολικά τις υπάρχουσες επιστημονικές ενδείξεις σχετικά με τη σχέση των ομάδων αίματος ABO και του παράγοντα Rhesus με διάφορες παθήσεις και καταστάσεις υγείας. Μέχρι σήμερα έχουν δημοσιευθεί πολλές συστηματικές ανασκοπήσεις και μετα-αναλύσεις για το θέμα, ωστόσο τα συμπεράσματα συχνά ήταν αμφιλεγόμενα ή αντικρουόμενα.
Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν μια «umbrella review» (ομπρελοειδή ανασκόπηση), δηλαδή μια ανώτερου επιπέδου σύνθεση που συγκεντρώνει και αξιολογεί τα αποτελέσματα πολλών συστηματικών ανασκοπήσεων και μετα-αναλύσεων. Η συγκεκριμένη έρευνα περιέλαβε 51 συστηματικές ανασκοπήσεις με μετα-αναλύσεις και εξέτασε συνολικά 270 πιθανές συσχετίσεις μεταξύ ομάδων αίματος και προβλημάτων υγείας.
Οι ομάδες αίματος καθορίζονται από την παρουσία ή την απουσία συγκεκριμένων σακχάρων και πρωτεϊνών στην επιφάνεια των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Οι ομάδες Α, Β και ΑΒ χαρακτηρίζονται από διαφορετικά αντιγόνα, ενώ η ομάδα Ο δεν διαθέτει ούτε αντιγόνα Α ούτε Β. Επιπλέον, ο παράγοντας Rhesus (Rh) προσδιορίζει αν το αίμα είναι θετικό ή αρνητικό. Προηγούμενες έρευνες είχαν υποδείξει ότι αυτές οι βιολογικές διαφορές μπορεί να επηρεάζουν την ευαισθησία του οργανισμού σε ορισμένες ασθένειες.
Οι ερευνητές αναζήτησαν δεδομένα σε μεγάλες διεθνείς βάσεις επιστημονικών δημοσιεύσεων, όπως οι PubMed, Web of Science, Embase, Scopus και Cochrane Library, συλλέγοντας όλες τις σχετικές μελέτες που είχαν δημοσιευθεί έως τις 16 Φεβρουαρίου 2024. Στη συνέχεια υπέβαλαν κάθε μία από τις 270 συσχετίσεις σε αυστηρούς στατιστικούς ελέγχους προκειμένου να αξιολογήσουν την αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.
Οι έλεγχοι αυτοί εξέτασαν τη δύναμη των αποδείξεων, τη συνέπεια των αποτελεσμάτων μεταξύ διαφορετικών μελετών, το μέγεθος των δειγμάτων και την πιθανότητα ύπαρξης μεροληψίας ή στατιστικών σφαλμάτων. Επιπλέον, οι επιστήμονες αξιολόγησαν κατά πόσο τα ευρήματα θα μπορούσαν να επιβεβαιωθούν από μελλοντικές έρευνες. Οι περισσότερες από τις προτεινόμενες συσχετίσεις δεν πληρούσαν τα απαιτούμενα κριτήρια αξιοπιστίας.
Τελικά, μόνο μία σχέση ανταποκρίθηκε στο υψηλότερο επίπεδο επιστημονικής τεκμηρίωσης: η σύνδεση μεταξύ της ομάδας αίματος Β και του αυξημένου κινδύνου εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Παρότι η συσχέτιση θεωρείται πραγματική, το μέγεθος της επίδρασής της παραμένει σχετικά μικρό σε σύγκριση με άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου. Για παράδειγμα, η καθημερινή κατανάλωση 50 γραμμαρίων επεξεργασμένου κρέατος αυξάνει τον κίνδυνο κατά 37%, η καθιστική ζωή κατά 112%, ενώ η παχυσαρκία αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους παράγοντες κινδύνου για τη νόσο.
Η έρευνα δεν διερεύνησε τους βιολογικούς μηχανισμούς που ενδέχεται να εξηγούν τη συγκεκριμένη σύνδεση. Ωστόσο, νεότερες μελέτες υποδεικνύουν ότι το μικροβίωμα του εντέρου ίσως διαδραματίζει κάποιον ρόλο, χωρίς όμως να υπάρχουν ακόμη οριστικά συμπεράσματα. Συνολικά, τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η ομάδα αίματος μπορεί να επηρεάζει τον κίνδυνο ανάπτυξης διαβήτη τύπου 2, ενώ παράλληλα αναδεικνύουν την ανάγκη για πιο αυστηρά σχεδιασμένες μελέτες προκειμένου να κατανοηθεί καλύτερα η σχέση μεταξύ ομάδας αίματος και ανθρώπινης υγείας.
Με πληροφορίες πό sciencealert.com, BMC Medicine , elifesciences.org
