Με την «Ασπίδα του Αχιλλέα» και τον «αναθεωρητισμό» στην Ανατολική Μεσόγειο, το Αιγαίο και τη Θράκη προσέρχεται ο Νίκος Δένδιας στην άτυπη Σύνοδο των υπουργών Άμυνας της ΕΕ στο Γουίκλοου της Ιρλανδίας, την ώρα που εντείνονται, σύμφωνα με διεθνή μέσα, οι πιέσεις προς Αθήνα και Μαδρίτη για την παραχώρηση αναχαιτιστικών Patriot στην Ουκρανία.
Προσερχόμενος στη συνάντηση και χωρίς να αναφερθεί ευθέως στα σχετικά αιτήματα, ο Έλληνας υπουργός προανήγγειλε ότι θα θέσει στους Ευρωπαίους ομολόγους του «την πρόκληση που συνιστά ο αναθεωρητισμός» στην Ανατολική Μεσόγειο, το Αιγαίο και τη Θράκη, συνδέοντάς την με την ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια και, εμμέσως, υπενθυμίζοντας τις ιδιαίτερες αμυντικές ανάγκες της Ελλάδας.
«Έχω επίσης την πρόθεση να συζητήσω με τους συναδέλφους, να εξηγήσω την πρόκληση που συνιστά ο αναθεωρητισμός στην Ανατολική Μεσόγειο, στο Αιγαίο, στη Θράκη, για τον ευρωπαϊκό χώρο, για την ευρωπαϊκή άμυνα, για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, για την ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών», δήλωσε.
Ο Νίκος Δένδιας έβαλε στο ίδιο πλαίσιο και τις νέες απειλές που καλείται να αντιμετωπίσει η Ευρώπη. «Σήμερα, στο πλαίσιο του Άτυπου Συμβουλίου της ΕΕ θα συζητήσουμε, εκτός από τη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, τις προκλήσεις που συνιστά για την ευρωπαϊκή Άμυνα και Ασφάλεια μια διάσταση του Διαστήματος, ο Κυβερνοχώρος, οι βαλλιστικοί πύραυλοι, τα drones», ανέφερε.
«Η Ελλάδα έχει να προσφέρει σε αυτόν τον διάλογο», πρόσθεσε, χαρακτηρίζοντας την «Ατζέντα 2030» και την «Ασπίδα του Αχιλλέα» «την πρώτη ευρωπαϊκή ολιστική προσπάθεια αντιμετώπισης όλων αυτών των απειλών».
Αναφερόμενος στη χθεσινή υπογραφή της σύμβασης για τον νέο αντιαεροπορικό, anti-drone και αντιβαλλιστικό θόλο, τόνισε ότι «η Ελλάδα δημιουργεί σε ευρωπαϊκό έδαφος παραγωγική βάση και δυνατότητα ακριβώς για να αντιμετωπιστούν αυτές οι νέες απειλές».
Πιέσεις σε Ελλάδα και Ισπανία για Patriot
Η ελληνική τοποθέτηση γίνεται σε μια στιγμή κατά την οποία αυξάνονται οι πιέσεις προς Αθήνα και Μαδρίτη για ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας.
Σύμφωνα με το Bloomberg, ΝΑΤΟ και ΕΕ έχουν ζητήσει από τις δύο χώρες την παραχώρηση αναχαιτιστικών Patriot, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται ειδικά σε πυραύλους PAC-2. Μέρος των αποθεμάτων αυτών, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, πλησιάζει στο τέλος της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής του.
Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται Politico και Euronews. Το Politico αναφέρει ότι Ελλάδα και Ισπανία αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο των εκκλήσεων για μεγαλύτερη συνεισφορά, σημειώνοντας ότι η Μαδρίτη έχει δεσμευθεί να διαθέσει πέντε πυραύλους Patriot, ενώ η Αθήνα δεν έχει παραχωρήσει αναχαιτιστικούς του συγκεκριμένου συστήματος. «Δεν είναι δίκαιο κάποιες χώρες να σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης στο Politico.
Η ελληνική θέση παραμένει ότι οι Patriot είναι κρίσιμοι για την εθνική άμυνα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σημειώνει το Politico είχε δηλώσει το 2024 ότι η Αθήνα «αντιστάθηκε» σε πιέσεις για παραχώρησή τους στην Ουκρανία, επικαλούμενος την ανάγκη προστασίας του ελληνικού εναέριου χώρου.
Το επιχείρημα αποκτά νέα επικαιρότητα καθώς ελληνικές δυνατότητες Patriot είναι ήδη δεσμευμένες σε διαφορετικά μέτωπα. Συστοιχία έχει αναπτυχθεί στην Κρήτη για την προστασία κρίσιμων υποδομών στην περιοχή της Σούδας, ενώ άλλη καλύπτει από τη βόρεια Ελλάδα μεγάλο μέρος της Βουλγαρίας από βαλλιστικές απειλές, κατόπιν αιτήματος της Σόφιας, ενισχύοντας τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, ελληνική πυροβολαρχία παραμένει στη Σαουδική Αραβία για την προστασία κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων. Τον Μάρτιο αναχαίτισε δύο βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν σε διυλιστήρια.
Κάλας: «Τους λείπουν αναχαιτιστικοί»
Το ζήτημα της ουκρανικής αεράμυνας έθεσε με ιδιαίτερη έμφαση και η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας, προσερχόμενη στη Σύνοδο.
«Ο Ιούλιος και ο Αύγουστος ήταν οι πιο θανατηφόροι μήνες για τους αμάχους στην Ουκρανία», δήλωσε, κατηγορώντας τη Ρωσία ότι κλιμακώνει τις επιθέσεις της για να πλήξει τον ουκρανικό πληθυσμό και «να τον λυγίσει».
«Το βασικό ζήτημα είναι η αεράμυνα. Τους λείπουν αναχαιτιστικοί πύραυλοι», τόνισε.
Η Κάλας κάλεσε ειδικά τις χώρες που διαθέτουν αναχαιτιστικούς οι οποίοι πλησιάζουν στο τέλος της διάρκειας ζωής τους να τους παραδώσουν στην Ουκρανία, ώστε να χρησιμοποιηθούν για την προστασία του πληθυσμού. Πρόσθεσε ότι η ΕΕ αναζητεί διαθέσιμα αποθέματα ακόμη και σε χώρες εκτός Ένωσης.
Το Politico επισημαίνει παράλληλα ότι ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σιμπίχα αναμένεται να πιέσει τους συμμάχους όχι μόνο για περισσότερα μέσα αεράμυνας αλλά και για την κάλυψη χρηματοδοτικού κενού περίπου 27 δισ. δολαρίων στο ουκρανικό υπουργείο Άμυνας.
Λειψία και ρωσικές «προκλήσεις»
Στη Σύνοδο αναμένεται επίσης ενημέρωση από τη Γερμανία για την απόπειρα σαμποτάζ στο αεροδρόμιο Leipzig/Halle στις 4 Αυγούστου, όπου drone με εκρηκτικά εντοπίστηκε κοντά σε ουκρανικό μεταγωγικό Antonov που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Βερολίνο αναμένεται να παρουσιάσει στους εταίρους του τα στοιχεία της έρευνας, με τη Μόσχα να αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή.
Η Κάλας απέφυγε να προκαταλάβει τις γερμανικές ανακοινώσεις, σημείωσε όμως ότι «οι Ρώσοι προκαλούν όλο και περισσότερο».
«Το ερώτημα για εμάς είναι τι κάνουμε γι’ αυτό, ώστε να τους αποτρέψουμε από το να προχωρήσουν ακόμη περισσότερο», ανέφερε, συνδέοντας την αποτελεσματικότερη αποτροπή με την ανάγκη κάλυψης των ευρωπαϊκών κενών σε κρίσιμες αμυντικές δυνατότητες.
Χορμούζ, υποθαλάσσιες υποδομές και Διάστημα
Στη θαλάσσια ασφάλεια, η Κάλας έθεσε στο επίκεντρο τα Στενά του Χορμούζ, τονίζοντας ότι «η ελευθερία της ναυσιπλοΐας πρέπει να γίνεται σεβαστή». Οι διπλωματικές προσπάθειες, είπε, συνεχίζονται χωρίς μέχρι στιγμής αποτέλεσμα, υπογραμμίζοντας ότι για την ΕΕ είναι σημαντικό να μην επιβληθούν «διόδια ή τέλη» σε θαλάσσιες οδούς που έως τώρα παρέμεναν ανοικτές.
Οι υπουργοί θα συζητήσουν επίσης την προστασία κρίσιμων υποθαλάσσιων υποδομών και το τι περισσότερο μπορεί να γίνει από κοινού, ενώ ξεχωριστή συνεδρία είναι αφιερωμένη στο Διάστημα, το οποίο η Κάλας χαρακτήρισε «βασικό παράγοντα για την άμυνα».
Στην ατζέντα βρίσκεται τέλος και η κατάσταση στον Λίβανο, με τους υπουργούς να εξετάζουν το ενδεχόμενο ευρωπαϊκής αποστολής για τη στήριξη των λιβανικών ενόπλων δυνάμεων.
