Το πολιτικό σκηνικό μοιάζει να εισέρχεται σε φάση επιτάχυνσης. Η προαναγγελία της Μαρίας Καρυστιανού για τη δημιουργία κόμματος ήρθε να επιταχύνει εξελίξεις που ήδη κυοφορούνταν στον χώρο της αντιπολίτευσης. Με τον Αλέξη Τσίπρα να ετοιμάζεται για τις επόμενες κινήσεις του – και με το βλέμμα στραμμένο στην εκδήλωση στη Θεσσαλονίκη για το βιβλίο του «Ιθάκη», όπου εκτός από το πολιτικό του στίγμα αναμένεται με ενδιαφέρον αν θα δώσει… στίγμα για την αποκρυπτογράφηση του πιθανού τάιμινγκ της παρουσίασης του νέου κόμματος. Με το ΠΑΣΟΚ να βαδίζει προς το συνέδριο του στα τέλη Μαρτίου, ενώ προς αυτή την κατεύθυνση συνεδριάζει την προσεχή Τρίτη υπό τον Νίκο Ανδρουλάκη η Πολιτική Γραμματεία της Κεντρικής Οργανωτικής Επιτροπής Συνεδρίου έτσι ώστε να καθορισθούν οι ημερομηνίες για την κορυφαία κομματική διαδικασία της Χαριλάου Τρικούπη.
Η ένδειξη «προσδεθείτε» αναβοσβήνει
Στο φόντο αυτό, το πολιτικό σκηνικό δείχνει να εισέρχεται σε μια φάση διαρκών και έντονων αναταράξεων. Η προοπτική δημιουργίας νέων πολιτικών σχηματισμών, όπως σκιαγραφείται την τελευταία περίοδο, εντείνει τον κατακερματισμό στον χώρο της αντιπολίτευσης και τροφοδοτεί ένα κλίμα συγκρούσεων χωρίς σαφή όρια. Η κινητικότητα που καταγράφεται δεν λειτουργεί εξισορροπητικά. Αντίθετα, φαίνεται να πολλαπλασιάζει τα ρήγματα και να οξύνει τους ανταγωνισμούς.
Η Μαρία Καρυστιανού, η οποία έχει προαναγγείλει τη δημιουργία κόμματος, δεν περιορίστηκε στην στάση της σκληρής επίθεσης απέναντι στο πολιτικό σύστημα. Επέλεξε, πριν από λίγες ημέρες, να στοχοποιήσει ονομαστικά τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος, από την πλευρά του, δείχνει, να βαδίζει, επίσης, προς τη συγκρότηση ενός αυτόνομου πολιτικού φορέα. Η σύγκρουση αυτή προστίθεται σε ένα ήδη φορτισμένο πεδίο, όπου ο πρώην πρωθυπουργός διατηρεί μια σχέση αμοιβαίας πολιτικής αντιπαλότητας με το ΠΑΣΟΚ, το οποίο επιδιώκει να κατοχυρώσει το προβάδισμα στον χώρο της Κεντροαριστεράς.
Για τον Αλέξη Τσίπρα, ωστόσο, το διακύβευμα δεν περιορίζεται στη σύγκριση με τον Νίκο Ανδρουλάκη. Ο στόχος του πρώην πρωθυπουργού δείχνει να είναι ευρύτερος. Η ανάδειξη σε κεντρικό πόλο απέναντι στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, χωρίς να εγκλωβιστεί σε έναν ρόλο απλής εσωτερικής αντιπολίτευσης. Σε αυτή τη συγκυρία, η είσοδος της Μαρίας Καρυστιανού στην πολιτική σκακιέρα, δείχνει να λειτουργεί ως παράγοντας ανατροπής, καθώς οι μέχρι τώρα δημοσκοπικές ενδείξεις την φέρνουν να κινείται, έστω και οριακά, μπροστά από τον πρώην πρωθυπουργό.
Η εικόνα, πάντως, αν και παραμένει ρευστή αποτυπώνει πως η δυναμική των νέων σχηματισμών δεν προστίθεται απλώς στο υπάρχον πολιτικό τοπίο, αλλά το αναδιαμορφώνει, εντείνοντας το ντέρμπι για τη δεύτερη θέση και διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αιφνιδιαστικών ανατροπών.
Παιχνίδι για την δεύτερη θέση
Με την πρωτιά να παραμένει – μέχρι αυτή την ώρα – εκτός αμφισβήτησης, ακόμη και σε συνθήκες έντονης πολιτικής φθοράς για την «γαλάζια» κυβέρνηση, το πραγματικό πολιτικό παιχνίδι μεταφέρεται πλέον στη μάχη για τη δεύτερη θέση. Εκεί, η εικόνα που αποτυπώνουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν ξεκάθαρα πως η αντιπολίτευση κινείται σε ένα πεδίο ακραίας ρευστότητας, με τρεις διαφορετικούς παίκτες να συνωστίζονται στο ίδιο – αλλά στενό – εύρος ποσοστών.
Σε αυτή την συνθήκη, τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων, τελευταίες χρονικά οι πιο πρόσφατες μετρήσεις της Real Polls και της Interview δείχνουν ότι πίσω από τη ΝΔ κανένα κόμμα δεν δείχνει να έχει «δέσει» τη δεύτερη θέση. Το ΠΑΣΟΚ, ο χώρος που εκφράζει ο Αλέξης Τσίπρας αλλά και το, υπό προαναγγελία, κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού κινούνται όλοι περίπου σε μια γραμμή που εκτείνεται από το 12% μέχρι το 14%, δημιουργώντας συνθήκες ενός ανοιχτού πολιτικού ντέρμπι, όπου ακόμη και μικρές μετακινήσεις μπορούν να ανατρέψουν πλήρως την τελική εικόνα.
Ο παράγοντας Καρυστιανού και τα εύθραστα όρια για ΠΑΣΟΚ και Τσίπρα
Μέχρι πρόσφατα, η μάχη για τη δεύτερη θέση εξελισσόταν κυρίως ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ. Η δυναμική, όμως, που δείχνει να καταγράφει η Μαρία Καρυστιανού φαίνεται να αλλάζει τις ισορροπίες και μετατρέπει τον ανταγωνισμό σε ένα τριπλό παιχνίδι χωρίς καθαρό φαβορί. Η απήχησή της, όπως αποτυπώνεται, σε ψηφοφόρους από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους εντείνει τη ρευστότητα και διαχέει την πίεση σε ολόκληρο το φάσμα της αντιπολίτευσης. Το στοιχείο που καταγράφεται στις μετρήσεις είναι πως ένα κόμμα Καρυστιανού δεν αντλεί δυνάμεις από μία συγκεκριμένη δεξαμενή, γεγονός που της επιτρέπει να αποσπά ψηφοφόρους από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους. Αυτό εξηγεί, σε μεγάλο βαθμό, την έντονη, αλλά ανομοιογενή, αντίδραση που προκαλεί στο σύνολο της αντιπολίτευσης.
Για το ΠΑΣΟΚ, η εικόνα, μέσα από τις μετρήσεις, δείχνει να παραμένει οριακή. Αν και η Χαριλάου Τρικούπη φαίνεται πως μπορεί να αντέχει δημοσκοπικές πιέσεις, τυχόν απώλειες ακόμη και μίας μονάδας προς την Μαρία Καρυστιανού αλλά και 1-2 μονάδων προς τον χώρο του Αλέξη Τσίπρα αρκούν, όπως επισημαίνουν πολιτικοί παραηρητές, για να «τραντάξουν» το αφήγημα της σταθερής δεύτερης θέσης.
Την ίδια στιγμή, ο χώρος του Αλέξη Τσίπρα εμφανίζει, δημοσκοπικά, περιορισμένο εκλογικό ταβάνι, καθώς μόνο μέρος της εκλογικής βάσης του ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να τον ακολουθεί, γεγονός που περιορίζει το εκλογικό του ταβάνι και δεν του επιτρέπει να μετατραπεί σε αδιαμφισβήτητο πόλο κυριαρχίας στον χώρο. Η επιλογή χαμηλών τόνων απέναντι στην Καρυστιανού ερμηνεύεται, από πολιτικούς παρατηρητές, ως στρατηγική αναμονής, σε ένα σκηνικό όπου οι συσχετισμοί αλλάζουν διαρκώς.
Σε κάθε περίπτωση, όλες οι μετρήσεις, αποτυπώνουν πως η δεύτερη θέση – αυτή την ώρα – δεν έχει ιδιοκτήτη και παραμένει ανοικτή μέχρι τέλους. Η παρουσία της Καρυστιανού δείχνει πως αναδιατάσσει συνολικά τον ανταγωνισμό, μετατρέποντας τη μάχη της αντιπολίτευσης σε ένα διαρκές ντέρμπι για τρεις παίκτες. Με το πολιτικό ενδιαφέρον, μαζί, να παραμένει στραμμένο σε αυτή την δύσκολη και σκληρή παρτίδα επάνω στην πολιτική σκακιέρα.
