Ο Αλέξης Τσίπρας μοιάζει πλέον να έχει περάσει από τη φάση της προετοιμασίας στη φάση της αντίστροφης μέτρησης. Με διαδοχικές αναρτήσεις, πολιτικές παρεμβάσεις και εμφανίσεις που λειτουργούν ως πρόγευση της επιστροφής του, ο πρώην πρωθυπουργός κρατά ανοιχτό το ενδιαφέρον για το νέο κόμμα, την ώρα που οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ένα τέτοιο σχήμα μπορεί να επηρεάσει άμεσα τους συσχετισμούς στον χώρο της αντιπολίτευσης.
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν αφήνει πλέον πολλά περιθώρια παρερμηνειών. Μετά την ανάρτηση με το μήνυμα «Τον Μάρτη ήταν νωρίς», επανήλθε με νέο βίντεο και τη φράση «Τον Σεπτέμβρη θα είναι αργά», τροφοδοτώντας ακόμη περισσότερο τα σενάρια ότι η ανακοίνωση του νέου πολιτικού φορέα βρίσκεται προ των πυλών.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται τις τελευταίες ημέρες, η 26η Μαΐου εμφανίζεται ως η επικρατέστερη ημερομηνία για τα αποκαλυπτήρια, με το Θησείο να αναφέρεται ως πιθανός τόπος της πρώτης μεγάλης δημόσιας εμφάνισης του νέου εγχειρήματος. Το αρχικό χρονοδιάγραμμα φέρεται να έδειχνε προς τον Σεπτέμβριο, στη συνέχεια προς τον Ιούνιο, ωστόσο το πολιτικό κλίμα και η κινητικότητα στην αντιπολίτευση φαίνεται πως επιτάχυναν τις αποφάσεις.
Η τελευταία του δημόσια παρέμβαση στο Χαλάνδρι, σε εκδήλωση για την «κυβερνώσα Αριστερά της νέας εποχής», είχε σαφή πολιτικό συμβολισμό. Ο πρώην πρωθυπουργός μίλησε για την ανάγκη μιας ισχυρής παράταξης που δεν θα περιοριστεί στον ρόλο της αντιπολίτευσης, αλλά θα επιχειρήσει να νικήσει την κυβέρνηση Μητσοτάκη στις επόμενες εκλογές. Στην ίδια εκδήλωση χρησιμοποίησε και τη χαρακτηριστική φράση ότι «τώρα είναι η ώρα», συνδέοντας την πολιτική επιστροφή του με ένα αφήγημα ανασυγκρότησης του ευρύτερου προοδευτικού χώρου.
Οι κινήσεις του δεν περιορίζονται στις δημόσιες εμφανίσεις. Το τελευταίο διάστημα έχει επιχειρήσει να χτίσει πολιτική αφήγηση γύρω από την «Ιθάκη», τις εκδηλώσεις παρουσίασης του βιβλίου του, αλλά και την ανάγκη δημιουργίας νέων πυρήνων αυτοοργάνωσης. Παράλληλα, στο παρασκήνιο αναφέρεται ότι έχει προχωρήσει η επεξεργασία ενός μανιφέστου πολιτικού προσανατολισμού, με στόχο τη συνάντηση της Αριστεράς, της Σοσιαλδημοκρατίας και της Πολιτικής Οικολογίας.
Τα πρόσωπα γύρω από τον Τσίπρα
Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η συζήτηση για τα πρόσωπα που φέρονται να βρίσκονται κοντά στον Αλέξη Τσίπρα ή να συμμετέχουν, με διαφορετικούς ρόλους, στις διεργασίες για το νέο εγχείρημα. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση συμμετοχών, ωστόσο τα ονόματα που κυκλοφορούν στο ρεπορτάζ δείχνουν ότι ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να συγκροτήσει ένα σχήμα με πολιτικά στελέχη, πανεπιστημιακούς, τεχνοκράτες, πρόσωπα από την αυτοδιοίκηση, αλλά και ανθρώπους με κοινωνική ή επαγγελματική αναφορά πέρα από τον στενό κομματικό μηχανισμό.
Στον στενό κύκλο συνεργατών του αναφέρονται, μεταξύ άλλων, οι Γιώργος Βασιλειάδης, Γρηγόρης Θεοδωράκης, Μίλτος Χατζηγιαννάκης, Γιάννα Πεππέ, Κώστας Τούμπουρος, Νίκος Μαραντζίδης, Μιχάλης Καλογήρου, Γιώργος Χουλιαράκης, Δημήτρης Λιάκος, Διονύσης Τεμπονέρας, Ευγενία Φωτονιάτα, Φανή Κουντούρη, Ακρίτας Καϊδατζής, Κώστας Γαβρόγλου, Φωτεινή Μπακαδήμα, Άρης Στυλιανού, Μανώλης Πλειώνης, Αντώνης Παπαγιαννίδης και Χάρης Αθανασιάδης. Η «Εφημερίδα των Συντακτών» έκανε λόγο για έναν κύκλο περίπου 20 άμεσων συνεργατών, με άλλους να συμμετέχουν στον καθημερινό σχεδιασμό και άλλους να καλούνται ανάλογα με το αντικείμενό τους, από την οικονομία και την ενέργεια μέχρι την εξωτερική πολιτική.
Ξεχωριστό ρόλο φέρεται να έχει ο Γιώργος Βασιλειάδης, ο οποίος εμφανίζεται σε δημοσιεύματα ως πρόσωπο-κλειδί στον οργανωτικό σχεδιασμό. Στην ίδια ομάδα των «8» που τρέχει τον μηχανισμό του νέου εγχειρήματος από τη λεωφόρο Αμαλίας, αναφέρονται ακόμη οι Γρηγόρης Θεοδωράκης, Τζένη Διαμαντόπουλου, Μαριζέτα Αντωνοπούλου, Δημήτρης Χαλαζωνίτης, Μίλτος Χατζηγιαννάκης, Στέλιος Αποστόλου και Γιάννα Πεππέ. Στο ίδιο ρεπορτάζ η Θεώνη Κουφονικολάκου εμφανίζεται ως πρόσωπο που, εκτός απροόπτου, προορίζεται για ρόλο εκπροσώπησης ή δημόσιας επικοινωνίας του νέου φορέα.
Σημαντικό βάρος δίνεται και στον χώρο των πανεπιστημιακών και των τεχνοκρατών. Ο Νίκος Μαραντζίδης, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, περιγράφεται ως ένας από τους βασικούς «στρατηγικούς» συνομιλητές του πρώην πρωθυπουργού, ενώ η Ιωάννα Λαλιώτου, καθηγήτρια Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, εμφανίζεται ως πρόσωπο που σηματοδοτεί το άνοιγμα προς την ακαδημαϊκή κοινότητα και την προοδευτική διανόηση. Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρονται η Φανή Κουντούρη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Πολιτικής Επικοινωνίας, ο Γιάννης Καμπουράκης, αναπληρωτής καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Erasmus του Ρότερνταμ, και ο Χάρης Τζήμητρας, διεθνολόγος με εξειδίκευση στο Κυπριακό και την Ανατολική Μεσόγειο.
Παράλληλα, η «Καθημερινή» παρουσίασε μια ευρύτερη λίστα 25 προσώπων που φέρονται να αποτελούν τη «βιτρίνα» του νέου κύκλου Τσίπρα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο Κώστας Τούμπουρος, η Θεώνη Κουφονικολάκου, η Ιωάννα Λαλιώτου, η Ευγενία Φωτονιάτα, η Μαριάννα Τουμασάτου, η Άννα Παπαδοπούλου, ο Χάρης Τζήμητρας, ο Κωνσταντίνος Μπουλμέτης, ο Αντώνης Σαουλίδης, ο Μίλτος Τόσκας, ο Νίκος Νυφούδης, ο Σπύρος Δρίτσας, ο Κώστας Καρπουχτσής, ο Γιώργος Μπαλατσούκας, η Κατερίνα Μπέρδου και ο Κώστας Αλεξάκος. Η σύνθεση αυτή δείχνει την προσπάθεια να προβληθεί ένα μίγμα παλιότερων συνεργατών, νέων προσώπων, επιστημόνων, επαγγελματιών και στελεχών με αναφορές στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο.
Η παρουσία προσώπων με παρελθόν ή αναφορά στο ΠΑΣΟΚ δίνει, επίσης, ένα επιπλέον πολιτικό στίγμα. Η Άννα Παπαδοπούλου, πρώην αναπληρώτρια τομεάρχης Δικαιοσύνης του ΠΑΣΟΚ, αναφέρεται ότι έχει αποχωρήσει από τη Χαριλάου Τρικούπη για να κινηθεί προς το εγχείρημα Τσίπρα, ενώ ο Αντώνης Σαουλίδης, υποψήφιος με το ΠΑΣΟΚ το 2023, και ο Νίκος Νυφούδης, πρώην βουλευτής με το Ποτάμι, εντάσσονται στην ίδια εικόνα διεύρυνσης πέρα από τα παραδοσιακά όρια του ΣΥΡΙΖΑ.
Στην πρόσφατη εκδήλωση στο Χαλάνδρι, το πάνελ πλαισίωσαν οι Κωνσταντίνος Αλεξάκος, Σπύρος Δρίτσας, Φωτεινή Κουμαλάτσου, Χάρης Μαυρουδής, Άννα Παπαδοπούλου και Θέμης Μουμουλίδης, γεγονός που θεωρήθηκε ακόμη ένα δείγμα του πώς επιχειρείται να χτιστεί σταδιακά η δημόσια εικόνα του νέου πολιτικού φορέα: όχι μόνο με παλιά κομματικά στελέχη, αλλά με πρόσωπα από την κοινωνία, την αυτοδιοίκηση, τις επιστήμες, τον πολιτισμό και τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο
Τί λένε οι δημοσκοπήσεις
Το κρίσιμο ερώτημα, βέβαια, είναι τι αποτύπωμα μπορεί να έχει ένα κόμμα Τσίπρα στο εκλογικό σώμα. Τα τελευταία δημοσκοπικά ευρήματα δείχνουν ότι το σενάριο δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως θεωρητικό. Στη δημοσκόπηση της Pulse, το 20% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι θα ψήφιζε «σίγουρα ή μάλλον» ένα κόμμα με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα, ενώ το 71% απάντησε ότι δεν θα το ψήφιζε. Στην ίδια μέτρηση, η Νέα Δημοκρατία καταγράφηκε στο 24% στην πρόθεση ψήφου, το ΠΑΣΟΚ στο 12%, ενώ η αδιευκρίνιστη ψήφος έφτανε το 17,5%.
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η εικόνα που αποτύπωσε η δημοσκόπηση της Interview. Εκεί, σε υποθετικό σενάριο πρόθεσης ψήφου, το κόμμα Τσίπρα εμφανίζεται στο 13,7%, οριακά πάνω από το ΠΑΣΟΚ που καταγράφεται στο 13,2%. Η Νέα Δημοκρατία παραμένει πρώτη με 26,8%, όμως το εύρημα δείχνει ότι ο πρώην πρωθυπουργός μπορεί να πιέσει ευθέως τον χώρο της αξιωματικής αντιπολίτευσης και να προκαλέσει αναδιάταξη στον προοδευτικό πόλο.
Στην ίδια έρευνα, πάντως, οι πολίτες εξακολουθούν να θεωρούν σε μεγάλο ποσοστό ότι δεύτερο κόμμα θα είναι το ΠΑΣΟΚ: το 49,1% απαντά ότι το κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη θα καταλάβει τη δεύτερη θέση, ενώ το 22,9% εκτιμά ότι αυτή θα πάει στο κόμμα Τσίπρα. Αυτό δείχνει ότι ο πρώην πρωθυπουργός διαθέτει μεν δυναμική, αλλά όχι ακόμη παγιωμένη εικόνα πολιτικής υπεροχής έναντι του ΠΑΣΟΚ.
Η Metron Analysis, από την πλευρά της, κατέγραψε σημαντική φθορά για τη Νέα Δημοκρατία, η οποία στην πρόθεση ψήφου εμφανίζεται στο 21,5%, με πτώση 2,3 μονάδων, ενώ το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται στο 11,3%. Στην εκτίμηση ψήφου η ΝΔ καταγράφεται στο 28,6%, το ΠΑΣΟΚ στο 15%, η Πλεύση Ελευθερίας στο 10,4%, η Ελληνική Λύση στο 10,2% και ο ΣΥΡΙΖΑ στο 5,3%. Το στοιχείο αυτό είναι κρίσιμο, καθώς επιβεβαιώνει ότι η συζήτηση για νέο φορέα Τσίπρα γίνεται σε περιβάλλον έντονης ρευστότητας και όχι σε σταθεροποιημένο κομματικό σκηνικό.
Στη δημοσκόπηση της Opinion Poll, η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται στην εκτίμηση ψήφου στο 31,2%, με το ΠΑΣΟΚ στο 14,4%, ενώ το «άλλο κόμμα» ανεβαίνει στο 12,6%. Η συγκεκριμένη άνοδος αποδίδεται, σύμφωνα με την παρουσίαση της μέτρησης, στο γεγονός ότι εκεί φαίνεται να «στεγάζεται» προσωρινά μέρος των πολιτών που κοιτά προς τα υπό ίδρυση κόμματα, μεταξύ αυτών και το κόμμα Τσίπρα.
Με άλλα λόγια, ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί την επιστροφή του σε μια στιγμή που η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να προηγείται, αλλά εμφανίζει σημάδια φθοράς, το ΠΑΣΟΚ διεκδικεί σταθερά τον ρόλο του βασικού αντιπολιτευτικού πόλου, ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει καθηλωμένος και ένα μεγάλο κομμάτι ψηφοφόρων δείχνει διαθέσιμο να εξετάσει νέες πολιτικές επιλογές.
Το επόμενο βήμα θα κρίνει αν η συζήτηση για το κόμμα Τσίπρα θα μείνει στο επίπεδο της προσδοκίας ή αν θα μετατραπεί σε πραγματικό πολιτικό γεγονός. Το μήνυμα, πάντως, που εκπέμπει ο ίδιος είναι πλέον ξεκάθαρο: η αναμονή τελειώνει. Και όπως ο ίδιος υπαινίσσεται, ο Σεπτέμβρης θα είναι πράγματι πολύ αργά.
