Μειώσεις τιμών από 5% έως και 20% σε βασικά προϊόντα των σούπερ μάρκετ φιλοδοξεί να φέρει από τις 31 Αυγούστου η νέα «συμφωνία κυρίων» μεταξύ κυβέρνησης, βιομηχανίας τροφίμων, προμηθευτών και αλυσίδων λιανικής.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Καθημερινής, δεν πρόκειται, ωστόσο, για οριζόντια μείωση σε όλα τα προϊόντα ούτε για υποχρεωτική ρύθμιση. Η συμμετοχή των επιχειρήσεων θα είναι εθελοντική και οι χαμηλότερες τιμές θα αφορούν συγκεκριμένους κωδικούς και barcodes. Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή θέτει, πάντως, αυστηρότερους κανόνες, ώστε στη λίστα να μη βρεθούν μόνο προϊόντα χαμηλής ζήτησης ή προσφορές που θα βαφτιστούν «μόνιμες μειώσεις».
Η πρωτοβουλία θα διαρκέσει συνολικά τέσσερις μήνες, έως το τέλος του 2026, με κάθε επιλεγμένο προϊόν να πρέπει να παραμένει φθηνότερο για τουλάχιστον δύο μήνες. Η επίσημη κυβερνητική ανακοίνωση προβλέπει ελάχιστη μείωση 5%, ενώ η Αρχή ανεβάζει τον πήχυ έως 15% για τα κρέατα και έως 20% για τις υπόλοιπες κατηγορίες.
Οι πέντε βασικοί όροι
Πρώτον, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να εντάξουν προϊόντα με υψηλή κυκλοφορία και πραγματικό βάρος στο καλάθι του νοικοκυριού. Κωδικοί περιορισμένης ζήτησης, ειδικές σειρές και περιφερειακά προϊόντα θα γίνονται δεκτά μόνο εφόσον η ίδια εταιρεία έχει προτείνει και δημοφιλή προϊόντα.
Δεύτερον, η μείωση δεν μπορεί να είναι μικρότερη από 5%. Για το μοσχάρι, το χοιρινό και τα πουλερικά ο στόχος τοποθετείται μεταξύ 5% και 15%, ενώ για τις υπόλοιπες κατηγορίες μεταξύ 5% και 20%.
Τρίτον, κάθε κωδικός θα πρέπει να πωλείται στη μειωμένη τιμή για τουλάχιστον δύο μήνες. Στο τετράμηνο οι επιχειρήσεις θα μπορούν να προσθέτουν ή να αντικαθιστούν προϊόντα, αφού ενημερώσουν προηγουμένως την Αρχή.
Τέταρτον, ως βάση υπολογισμού θα ληφθεί η κανονική τιμή ραφιού, χωρίς προσφορά, που θα ισχύει στις 27 Αυγούστου. Η συγκεκριμένη ημερομηνία είναι κρίσιμη, καθώς θα πρέπει να αποτραπούν τεχνητές αυξήσεις λίγο πριν από την εφαρμογή του μέτρου, ώστε στη συνέχεια να εμφανιστεί μια πλασματική «μεγάλη μείωση».
Πέμπτον, προσφορές, κουπόνια, φυλλάδια, πόντοι επιβράβευσης και εκπτώσεις μέσω καρτών πιστότητας θα υπολογίζονται επιπλέον της νέας μειωμένης τιμής. Δηλαδή μια συνηθισμένη εμπορική προσφορά δεν θα μπορεί να εμφανίζεται ως η συμφωνημένη αποκλιμάκωση.
Ποια προϊόντα μπαίνουν στη λίστα
Οι κατηγορίες στις οποίες δίνεται προτεραιότητα είναι:
- Νωπό μοσχάρι, χοιρινό και πουλερικά.
- Γάλα, γιαούρτι, τυρί και αυγά.
- Ψωμί και αλεύρι.
- Ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια.
- Ελαιόλαδο, σπορέλαια, βούτυρο και μαργαρίνες.
- Βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες.
- Καφές και δημητριακά πρωινού.
- Σοκολάτες, μπισκότα και σοκολατοειδή.
- Αναψυκτικά.
- Απορρυπαντικά ρούχων και πιάτων και καθαριστικά γενικής χρήσης.
- Σαμπουάν, αφρόλουτρα, ξυριστικά, οδοντόκρεμες, σερβιέτες και άλλα είδη προσωπικής υγιεινής.
- Σχολικά είδη.
Η λίστα αυτή αποτελεί κατάλογο προτεραιότητας και όχι κλειστό κατάλογο. Οι επιχειρήσεις θα μπορούν να προτείνουν και προϊόντα από άλλες κατηγορίες. Στις αρχικές κατευθύνσεις, πάντως, δεν εμφανίζονται τα νωπά ψάρια, τα φρούτα και τα λαχανικά, ούτε το αρνί και το κατσίκι, παρά τις σημαντικές ανατιμήσεις που έχουν καταγραφεί.
Πώς θα φαίνονται οι μειώσεις
Κάθε προμηθευτής θα υποβάλλει τη μείωση που προτείνει στην τιμή τιμοκαταλόγου του, ενώ τα σούπερ μάρκετ θα μπορούν να προσθέσουν δική τους έκπτωση. Αυτό που τελικά θα εξετάζεται είναι η τιμή που βλέπει και πληρώνει ο καταναλωτής στο ράφι.
Για κάθε προϊόν θα δηλώνονται το barcode, η περιγραφή, η κατηγορία, η σημερινή και η νέα τιμή με ΦΠΑ, το ποσοστό μείωσης και η διάρκειά της. Οι κωδικοί θα αξιολογούνται και με στοιχεία εταιρειών μέτρησης της αγοράς, ώστε να διαπιστώνεται εάν έχουν πράγματι υψηλές πωλήσεις.
Τα προϊόντα θα φέρουν κοινή, ευδιάκριτη σήμανση στα ράφια. Παράλληλα, στην πλατφόρμα «Πόσο Κάνει» θα δημιουργηθεί ειδική ενότητα με τον επίσημο κατάλογο, ώστε ο καταναλωτής να ξεχωρίζει τις συμφωνημένες μειώσεις από τις συνηθισμένες προσφορές.
Το χρονοδιάγραμμα
Έως τις 27 Ιουλίου θα πρέπει να υποβληθούν οι πρώτες δεσμευτικές προτάσεις ανά κωδικό. Στις 29 Ιουλίου οι προμηθευτές θα ενημερώσουν τις αλυσίδες, ενώ στις 3 Αυγούστου θα ολοκληρωθεί η συλλογή των τελικών προτάσεων. Στις 27 Αυγούστου θα καταγραφούν οι τιμές αναφοράς και στις 31 Αυγούστου θα αρχίσουν οι μειώσεις.
Γιατί η παρέμβαση έρχεται τώρα
Το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους έληξε στις 30 Ιουνίου και η αγορά έχει δεσμευτεί να κρατήσει παγωμένες τις τιμές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Από το φθινόπωρο το «πάγωμα» επιχειρείται να μετατραπεί σε πραγματική αποκλιμάκωση.
Η πίεση στα νοικοκυριά παραμένει ισχυρή. Ο πληθωρισμός έφθασε τον Ιούνιο στο 4,4%, ενώ τα τρόφιμα και τα μη αλκοολούχα ποτά αυξήθηκαν κατά 2,7% σε έναν χρόνο. Το μοσχάρι ανατιμήθηκε κατά 15,6%, το αρνί και το κατσίκι κατά 16,2%, τα πουλερικά κατά 4,7% και τα γαλακτοκομικά και αυγά κατά 2,4%.
Το πραγματικό τεστ, επομένως, δεν θα είναι αν εμφανιστούν ορισμένες εντυπωσιακές ταμπέλες με «-20%». Θα είναι πόσοι δημοφιλείς κωδικοί θα ενταχθούν, εάν οι μειώσεις θα φτάσουν πράγματι στο ταμείο και κυρίως τι θα συμβεί μετά τη λήξη του τετραμήνου. Γιατί η αποκλιμάκωση που έχει ανάγκη το νοικοκυριό πρέπει να αποδειχθεί πραγματική και όχι μία ακόμη προσωρινή προσφορά με ημερομηνία λήξης.
