Με τις αγορές να είναι στο «κόκκινο» μετά και τις νέες Αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν, και τις τιμές του «μαύρου χρυσού» να βρίσκονται σε νέο ράλι ανόδου, λίγοι είναι εκείνοι που αντιλαμβάνονται την τεράστια αλλαγή συσχετισμών που προκάλεσε η Κίνα στην παγκόσμια αγορά.
Οικονομικοί αναλυτές και επενδυτές, μεταξύ των οποίων και ο Άλεξ Κιμάνι του oilprice.com, υποστηρίζουν ότι την παγκόσμια ενεργειακή αγορά δεν την ελέγχουν πλέον οι χώρες του Κόλπου και ο OPEC+ με την αύξηση ή την μείωση της παραγωγής τους αλλά η Κίνα με την κατανάλωσή της.
Τα κινέζικα διυλιστήρια σταμάτησαν απότομα την αγορά αργού πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, αφήνοντας περισσότερα φορτία πετρελαίου από τον Κόλπο διαθέσιμα για την Ευρώπη, την Ινδία και την υπόλοιπη Ασία.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) υπολογίζει ότι η Κίνα άντλησε από τα αποθέματά της 41 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου μέσα στον Ιούνιο, μια από τις μεγαλύτερες μηνιαίες αντλήσεις αποθεμάτων που έχουν καταγραφεί ποτέ.
Τα κινεζικά διυλιστήρια κατάφεραν να καλύψουν την τεράστια εγχώρια ζήτηση από τα αποθέματα αντί να στραφούν στις αγορές όπου οι τιμές είχαν εκτιναχθεί κοντα στα 120 δολάρια το βαρέλι.
Την ώρα που οι περισσότερες χώρες στον πλανήτη ζούσαν ένα ενεργειακό σοκ, η Κίνα κατάφερε να διατηρησει πολύ χαμηλές τιμές στο εσωτερικό της προλαμβάνοντας σημαντικά την εκτίναξη του πληθωρισμού.
Τα κινεζικά αποθέματα
Όπως αποδεικνύεται, το Πεκίνο ήταν καλά οργανωμένο γι΄ αυτή την σύγκρουση σε αντίθεση με τις ΗΠΑ που την προκάλεσαν.
Η Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ εκτιμά ότι η Κίνα ολόκληρο το 2025 αγόραζε τεράστιες ποσότητες πετρελαίου, σε μεγάλο βαθμό ρωσικό, αποθηκεύοντας το. Εκτιμάται ότι περίπου 900.000 βαρέλια την ημέρα οδηγούνταν για στρατηγική και εμπορική αποθήκευση, κάθε φορά που οι τιμές του έπεφταν.
Σύμφωνα με το Reuters, όταν η Κίνα -που είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής πετρελαίου στον κόσμο- σταμάτησε να αγοράζει πετρέλαιο προκλήθηκε μια ανισορροπία στην αγορά με πολλά διυλιστήρια να αγοράζουν σε μαχξλές τιμές από τις χώρες του Κόλπου, καθυστερόντας τα ιρανικά φορτία και αφήνοντας εκατομμύρια βαρέλια Αμερικανικού αργού «να επιπλέουν στα ανοιχτά των ΗΠΑ χωρίς άμεσους αγοραστές».
Η Kpler εκτιμά ότι στα τέλη Μαΐου οι κινεζικές εισαγωγές αργού πετρελαίου μέσω θαλάσσης είχαν μειωθεί στα 6,78 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, το χαμηλότερο επίπεδο εδώ και σχεδόν μια δεκαετία, από 8,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Απρίλιο και πολύ πιο κάτω από τον μέσο όρο του 2025 των 10,66 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα.
Ωστόσο, η εισροή από τα διυλιστήρια μειώθηκε κατά πολύ λιγότερο, αποδεικνύοντας ότι τα διυλιστήρια κάλυπταν τη διαφορά αντλώντας από τα αποθέματα.
Τον Μάιο, η Kpler εκτίμησε ότι τα κινέζικα διυλιστήρια εξακολουθούσαν να κατέχουν περισσότερα από 300 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου σε αποθήκες διυλιστηρίων, κάτι που θα ήταν αρκετό για να αντισταθμίσει το έλλειμμα εισαγωγών για άλλες 60 έως 75 ημέρες χωρίς αύξηση των αγορών.
Ταυτόχρονα, τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου της Κίνας αυξήθηκαν κατά 8 εκατομμύρια βαρέλια μετά την έναρξη της σύγκρουσης, παρά την κατανάλωση 15 εκατ. βαρελιών. Με άλλα λόγια, το Πεκίνο διατήρησε τα ελεγχόμενα από την κυβέρνηση αποθέματά του, ενώ τα εμπορικά διυλιστήρια προμήθευαν την αγορά από τις δικές τους δεξαμενές.
Σύμφωνα με την Kpler, η απουσία της Κίνας από την παγκόσμια αγορά άλλαξε την τιμολόγηση του αργού πετρελαίου στην Ασία.
Η Saudi Aramco απάντησε μειώνοντας την τιμή του Arab Light στους Ασιάτες αγοραστές κατά 4 δολάρια ανά βαρέλι για τα φορτία φόρτωσης του Ιουνίου, άλλα 6 δολάρια για τον Ιούλιο και άλλα 11 δολάρια για τον Αύγουστο σε αντίθεση με την Ευρώπη που συνεχίζει να πληρώνει ακριβά τα βαρέλια πετρελαίου.
Κατά τη διάρκεια της μικρής εκεχειρίας ΗΠΑ-Ιράν, οι Κινέζοι αγοραστές βρήκαν την ευκαιρία να στραφούν σε άλλους εμπόρους πετρελαίου, όπως το Ιράκ, το Άμπου Ντάμπι και τη Σαουδική Αραβία.
Το Reuters ανέφερε ότι η κινεζική Shenghong Petrochemical αγόρασε περίπου 12 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου από τις χώρες αυτές όταν οι τιμές μειώθηκαν κάτω από τα 70 δολάρια το βαρέλι.
Το ιρανικό αργό πετρέλαιο έγινε λιγότερο ανταγωνιστικό, με τις εισαγωγές να έχουν μειωθεί σε περίπου 556.000 βαρέλια την ημέρα τον Ιούλιο, το χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2023, ενώ 30 εκατομμύρια έως 34,5 εκατομμύρια βαρέλια παρέμειναν στη θάλασσα περιμένοντας αγοραστές, όταν οι χώρες του Κόλπου ζουν σχεδόν αποκλειστικά από το πετρέλαιο.
Πως έχασαν το παιχνίδι οι χώρες του Κόλπου
Το αργό πετρέλαιο αντιπροσώπευε σχεδόν το σύνολο της ανάκαμψης των εξαγωγών του Κόλπου.
Η υποχώρηση της Κίνας από το ιρανικό αργό πετρέλαιο άφησε εκατομμύρια βαρέλια χωρίς αγοραστές, με το Reuters να εκτιμά ότι το Ιράν πούλησε 30 -34,5 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου μεταξύ Ιουνίου και Ιουλίου.
Ωστόσο, πολλά από αυτά τα φορτία παρέμειναν στη θάλασσα ή σε πλωτές αποθήκες γύρω από τη Νοτιοανατολική Ασία, καθώς τα κινεζικά διυλιστήρια αρνήθηκαν να τα αγοράσουν, πιέζοντας για χαμηλότερες τιμές καθώς είχαν εξασφαλίσει προμήθειες από το Ιράκ, το Άμπου Ντάμπι και τη Σαουδική Αραβία. Οι εισαγωγές αργού πετρελαίου από το Ιράν στην Κίνα αναμένεται να μειωθούν σε περίπου 556.000 βαρέλια την ημέρα τον Ιούλιο, το χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2023.
Ωστόσο, η Kpler αναμένει ότι η Κίνα θα παραμείνει ο κύριος πελάτης του Ιράν όπως και της Ρωσίας, οι οποίες θα μειώσουν ακόμη περισσότερο τις τιμές του όσο η ζήτηση παραμένει υποτονική.
Σε αντίθεση με την Κίνα, η Ευρώπη εξακολουθεί να συνδέει το πορτοφόλι της με τις γεωστρατηγικές συμμαχίες της με τους πολίτες της να πληρώνουν ακριβά τις επιλογές της.
Με μόνη της αγοραστική διέξοδο πλέον τις χώρες του Κόλπου και φυσικά τις ΗΠΑ, η Ευρώπη αναγκάζεται να υποκύπτει στο παιχνίδι που παίζει η Σαουδική Αραβία και ο OPEC+ την ώρα που η Κίνα κατάφερε να εξελιχθεί σε βασικό παράγοντα καθορισμού των τιμών της παγκόσμιας αγορά χωρίς να παράγει πετρέλαιο, μόνο αγοράζοντάς το.
