ΔΙΕΘΝΕΣ
23/09/2015 22:57 EEST | Updated 23/09/2015 23:38 EEST

Ο έλεγχος των συνόρων και τα κέντρα ταυτοποίησης στο μενού της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ για το μεταναστευτικό

Christos DOGAS/Sooc

Ραντεβού σε 3 εβδομάδες έδωσαν οι ηγέτες της ΕΕ για την αντιμετώπιση των προσφυγικών ροών, μετά από μια μαραθώνια και διχαστική έκτακτη Σύνοδο Κορυφής που ολοκληρώθηκε λίγο πριν τις 2 τα ξημερώματα της Πέμπτης. Κατά την 7ωρη Σύνοδο οι ηγέτες συζήτησαν τα μέτρα που θα προταθούν στην επίσημη Σύνοδο Κορυφής, σε τρεις εβδομάδες. Τότε θα πρέπει να καταλήξουν σε ένα συγκεκριμένο πλάνο για την καλύτερη διαχείριση των συνόρων, αλλά και σε άλλα θέματα που άπτονται μια κοινή προσέγγιση στο ζήτημα του ασύλου.

Τα hot spots και ο έλεγχος των συνόρων

Εν μέσω έντονων αντιδράσεων από τα κράτη της κεντρικής Ευρώπης για το θέμα της μετεγκατάστασης, στο επίκεντρο βρέθηκε η ολοκλήρωση των κέντρων ταυτοποίησης - των λεγόμενων hot spots- στις χώρες εισόδου (κυρίως δηλαδή Ελλάδας και Ιταλίας) αλλά και η ανάγκη ελέγχου των συνόρων της ΕΕ (χωρίς ωστόσο να διευκρινιστεί πως θα γίνει αυτό).

Ένα θέμα εξαιρετικά αμφιλεγόμενο, όπως τόνισε και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τούσκ κατά τη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου. Όπως είπε χαρακτηριστικά «δεν υπήρξε ενθουσιασμός (σ.σ. μεταξύ των κρατών μελών) για την ιδέα της κοινής ακτοφυλακής». Όμως «και οι 28 αρχηγοί των κρατών συμφωνούν ότι δεν θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε αυτό το πρόβλημα εάν δεν έχουμε τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων. Βέβαια είναι κάτι κρίσιμο, γιατί υπάρχει και το ζήτημα της εθνικής κυριαρχίας, αλλά θα συνεχιστεί η συζήτηση για την κοινή πολιτική όσον αφορά τα σύνορα της ΕΕ».

«Ειπώθηκε ότι το χάος στα εξωτερικά μας σύνορα πρέπει να λήξει και ότι θα πρέπει να υπάρξει κοινή ευθύνη. Δεν μπορούμε να ρίξουμε όλο το βάρος σε Ελλάδα και Ιταλία και θα πρέπει να στηρίξουμε αυτές τις χώρες», τόνισε επίσης. Σύμφωνα με τον κ. Τούσκ συμφωνήθηκε ότι εάν δεν ληφθούν μέτρα και κάνουν σαν να μην συμβαίνει τίποτα, η Συνθήκη του Σέγκεν δεν πρόκειται να επιβιώσει.

Μέχρι τέλος Νοεμβρίου τα hot spots

Τα κέντρα ταυτοποίησης θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τον Νοέμβριο, ώστε να ξεκινήσει η μετεγκατάσταση, όπως είπε και ο κ. Τούσκ αλλά και ο Έλληνας πρωθυπουργός, εξερχόμενος. Σε αυτά θα γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ προσφύγων και οικονομικών μεταναστών. Οι πρώτοι θα προωθούνται στις χώρες με βάση και τις αποφάσεις μετεγκατάστασης ενώ οι δεύτεροι θα οδηγούνται πίσω στις χώρες τους.

«Η Ευρώπη άρχισε να συνειδητοποιεί ότι το προσφυγικό είναι ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα και θελει ευρωπαϊκή λύση, δεν μπορεί να λειτουργήσει με τη λογική κάθε κράτος να βλέπει μόνο τα δικά του σύνορα», τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας, χαρακτηρίζοντας «θετικό βήμα» τις πρώτες αποφάσεις.

1 δισ. ευρώ σε Τουρκία, Λίβανο, Ιορδανία

Σύμφωνα με τον κ. Τουσκ οι ηγέτες συμφώνησαν να διαθέσουν 1 δισ. ευρώ Τουρκία, Λίβανο, Ιορδανία, χώρες που δέχονται το μεγάλο κύμα των προσφύγων, αλλά και στις ανθρωπιστικές οργανώσεις και τον ΟΗΕ που περιθάλπουν Σύριους πρόσφυγες στην περιοχή. Επίσης περίπου 70 εκατ. ευρώ θα λάβει η πΓΔΜ.

Αναφορικά με την Τουρκία, όπως είπε και ο κ. Τούσκ οι ηγέτες συμφώνησαν ότι πρέπει να συνεργαστεί ώστε να αποτραπεί η έξοδος προσφύγων από αυτήν προς την Ελλάδα.

Βέβαια, σύμφωνα με τον κ. Τούσκ, η συνεργασία με την Τουρκία, δεν είναι τόσο εύκολη. «Η επίσημη πρόταση της Τουρκίας, είναι κάτι διαφορετικό από αυτό που χρειαζόμαστε. Η πρόταση της Άγκυρας σημαίνει ότι θέλουν να υπάρξει μία ασφαλής ζώνη στη βόρεια Συρία, να υπάρχει στρατιωτική παρουσία. Είναι ένα πολύ φιλόδοξο σχέδιο για εμάς» είπε. Να σημειωθεί ότι ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν θα επισκεφθεί τις Βρυξέλλες στις 5 Οκτωβρίου.

Το παρασκήνιο

Η Σύνοδος έλαβε χώρα εν μέσω έντονων αντιδράσεων -από Ουγγαρία, Ρουμανία, Τσεχία και Σλοβακία- για το θέμα της μετεγκατάστασης. Χαρακτηριστικό της έντονης διαφωνίας μεταξύ των κρατών μελών είναι ότι η μαραθώνια συνεδρίαση διεκόπη λίγο μετά τη 1 τα ξημερώματα για να «αναθεωρηθεί» το κείμενο συμπερασμάτων, όπως ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, για να συνεχίζει λίγη ώρα αργότερα.

Αναφορικά με το θέμα της μετεγκατάστασης ήδη πριν την έναρξη της Συνόδου δεν έλειψαν οι απειλές, από την πλευρά του Σλοβάκου πρωθυπουργού, Ρόμπερτ Φίκο ο οποίος απείλησε να κινηθεί δικαστικά κατά της απόφασης των υπουργών για μετεγκατάσταση των προσφύγων με ποσοστώσεις, διαμηνύοντας ότι δεν πρόκειται να εφαρμόσει καμία τέτοια απόφαση όσο αυτός είναι πρωθυπουργός.

Από την πλευρά του ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπάν -που έχει δεχθεί έντονη κριτική από τη διεθνή κοινότητα για τον τρόπο που χειρίζεται τις μεταναστευτικές ροές στο έδαφος της χώρας του- κατηγόρησε την Γερμανία για «ηθικό ιμπεριαλισμό» αναφορικά με την προσφυγική κρίση, τονίζοντας ότι μπορεί εκείνη να ορίζει τις ηθικές της απαιτήσεις αναφορικά με την υποδοχή των προσφύγων αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ισχύσει για τη χώρα του. Είπε επίσης ότι θα εισηγηθεί να προταθεί στην Ελλάδα η δυνατότητα να παραχωρήσει τον έλεγχο των συνόρων της στις ευρωπαϊκές χώρες που θα ήθελαν να αναλάβουν ένα τέτοιο έργο. Όπως είπε προσερχόμενος, «πιστεύω πως αν οι Έλληνες δεν είναι ικανοί να περιφρουρήσουν τα σύνορα τους, τότε πρέπει να τους ζητήσουμε ευγενικά, καθώς είναι ένα ανεξάρτητο έθνος, να επιτρέψουν στα άλλα κράτη της ΕΕ να διαφυλάξουν τα σύνορά της Ελλάδας».