7 φωτογραφίες-σύμβολα, αντίστασης και ανυπακοής στο κατεστημένο και οι μικρές ιστορίες πίσω από αυτές

Μερικές φορές στο περιθώριο της αφήγησης των «μεγάλων» ιστορικών γεγονότων συγκεκριμένων περιόδων υπάρχουν οι προσωπικές ιστορίες ανθρώπων που δεν είναι πολιτικοί, διανοούμενοι ή οι λαοπρόβλητοι αγωνιστές της πρώτης γραμμής, οι οποίοι όμως με τις πράξεις τους μια συγκεκριμένη στιγμή ή/και με τη συνέπεια τους μέσα στο χρόνο, γράφουν ιστορία.

Αυτές είναι μερικές τέτοιες στιγμές ανθρώπων που μια πράξη αντίστασης «αιχμαλωτίστηκε» από τον φωτογραφικό φακό και κατάφερε να διατηρηθεί στο χρόνο αλλά και κάποιες πρόσφατες που αναμένεται να έχουν ακριβώς την ίδια τύχη.

Ruby Bridges, Νέα Ορλεάνη, 1960.

Το πρώτο μαύρο κορίτσι που πηγαίνει σε δημοτικό σχολείο του αμερικανικού Νότου όπου φοιτούν λευκοί μαθητές. Η μικρή πηγαίνει και φεύγει από το σχολείο William Frantz συνοδεία λευκών αστυνομικών καθώς επί εβδομάδες οι υπέρμαχοι των πολιτικών διαχωρισμού λευκών-μαύρων, διαδήλωναν κατά της μαθήτριας έξω από το σχολείο. Σημειώνεται πως η πολιτική του διαχωρισμού στα σχολεία ανατράπηκε αρχικά το 1954 με δικαστική απόφαση του ανωτάτου δικαστηρίου.

Αιχμάλωτοι πεζοναύτες των ΗΠΑ, Βόρεια Κορέα, 1968.

Κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου, ένα πλοίο των ΗΠΑ - USS Pueblo - κατελήφθη από δυνάμεις της Βόρειας Κορέας η οποία που υποστήριξε ότι το πλοίο έπλεε εντός των χωρικών της υδάτων. Οι στρατιώτες που επέβαιναν σε αυτό συνελήφθησαν, και αναγκάστηκαν, βιντεοσκοπήθηκαν και φωτογραφήθηκαν και το υλικό χρησιμοποιήθηκε αργότερα από τη Βόρεια Κορέα για προπαγάνδα. Οι ένστολοι, μη έχοντας και πολλούς τρόπους για να εκφράσουν τις διαμαρτυρίες τους για όσα συνέβαιναν, συμφώνησαν να «δείξουν» το μεσαίο δάχτυλο σε κάθε φωτογραφία τους τράβηξαν. Σύμφωνα με τους στρατιώτες, οι οποίοι αργότερα αφέθηκαν ελεύθεροι, οι Βορειοκορεάτες δεν γνώριζαν το προσβλητικό νόημα της συγκεκριμένης χειρονομίας του.

Γυναίκες, Αλγερία.

Ο Γάλλος φωτογράφος, Marc Garanger στρατολογήθηκε στο γαλλικό στρατό κατά τη διάρκεια του αποικιακού πολέμου στην Αλγερία. Εστέλη στην Καβυλία, ένα μικρό ορεινό χωριό όπου η αντίσταση κατά των γάλλων κατακτητών ήταν ισχυρή ενώ ο ίδιος ήταν επιφορτισμένος να αφαιρεί από τις γυναίκες το βέλος που έκρυβε το πρόσωπό τους και να τις φωτογραφίζει. Οι εικόνες αυτές έγινε συνώνυμο με την επίμονη αντίσταση της Αλγερίας κατά των Γάλλων ενώ οι γυναίκες αναδείχθηκαν για την πολύτιμη προσφορά τους σε αυτόν τον αγώνα.

Danuta Danielsson, Γερμανία, 1985.

Κόρη επιζήσας ναζιστικού στρατοπέδου συγκέντρωσης η γυναίκα που έγινε γνωστή ανά τον κόσμο από ένα κλικ του φωτογράφου Hans Runesson εμφανίζεται να χτυπά στο κεφάλι με την τσάντα της έναν νεοναζί μέλος του κόμματος Nordic Reich.

Πολωνία, 2016.

Η πρόθεση της συντηρητικής κυβέρνησης της καθολικής Πολωνίας να υιοθετήσει ακόμη πιο αυστηρούς νόμους κατά της άμβλωσης- ουσιαστικά απαγορεύοντας αυτή για οποιονδήποτε λόγο- ανάγκασε τις γυναίκες να βγουν στους δρόμους. Οι μεγαλειώδεις πορείες τον Οκτώβριο του 2016 με τις ονομασίες «Μαύρη Διαμαρτυρία» και «Μαύρη Δευτέρα» απασχόλησαν τα διεθνή ΜΜΕ και η φωτογραφία μιας ηλικιωμένης κυρίας έγινε το σύμβολο αυτής της διαμαρτυρίας. Το πλακάτ της γράφει πολύ απλά: Δεν το πιστεύω πως πρέπει ακόμη να διαδηλώνω για τέτοιες "μ****ες".

Francis Goldin, ΗΠΑ, 1987-2016.

Μητέρα δύο κοριτσιών που είναι αμφότερες λεσβίες. Η μητέρα τους από τη δεκαετία του ΄80 παίρνει μέρος συγκεντρώσεις, πορείες και εκδηλώσεις υπέρ των δικαιωμάτων των gay και φυσικά είναι πάντα παρούσα στις παρελάσεις Gay Pride της Nέας Υόρκης. Όπως ήταν άλλωστε και το 2016, σε ηλικία 93 ετών. Και πάντα κρατώντας το ίδιο πλακάτ που γράφει: «Λατρεύω τις λεσβίες κόρες μου. Κρατήστε τες ασφαλείς».

Ιeshia Evans, Baton Rouge, Ιούλιος 2016.

Διαδηλώτρια κατά τη διάρκεια μιας ακόμη πορείας στο Baton Rouge για την άκριτη και ανεξέλεγκτη αστυνομική βία σε βάρος μαύρων στις ΗΠΑ. Αφορμή για αυτή τη διαμαρτυρία ήταν ο θάνατος του 37χρονο Alton Sterling. Η εικόνα της νεαρής γυναίκας να στέκεται αγέρωχη μπροστά στους τρομαγμένους από την παρουσία της αστυνομικούς, αψηφώντας τις πιθανές συνέπειες, κέρδισε τα βλέμματα και είναι μια από τις τελευταίες φωτογραφίες στη λίστα αυτών που καταγράφουν με δυνατό τρόπο μια στιγμή «αντίδρασης» και αναμέτρησης του πολίτη με το καταπιεστικό κατεστημένο της εποχής του, τις προκαταλήψεις, τις διακρίσεις.