ΔΙΕΘΝΕΣ
29/05/2017 08:59 EEST | Updated 29/05/2017 09:01 EEST

Μυστηριώδης (;) θάνατος Πολωνής τουρίστριας στην Αίγυπτο: Θύελλα από θεωρίες σεξουαλικής συνωμοσίας και fake news

Facebook

Θεωρίες συνωμοσίας σεξουαλικού χαρακτήρα και ψευδείς ειδήσεις (fake news) χαρακτηρίζουν την ούτως ή άλλως μυστηριώδη υπόθεση της Μαγκνταλένα Ζουκ: Μιας Πολωνής που βρήκε τον θάνατο στην Αίγυπτο τον προηγούμενο μήνα. Όπως αναφέρεται σε εκτενές δημοσίευμα του βρετανικού Independent, παρά δύο αυτοψίες που επιβεβαιώνουν ότι δεν επρόκειτο για εγκληματική ενέργεια, η κάλυψη που έλαβε το συμβάν ήταν πέρα από κάθε φαντασία, και περιελάμβανε και μια «έρευνα» από έναν ψεύτικο τηλεοπτικό ντετέκτιβ- και συνεχίζεται, με άγνωστες επιπτώσεις για τους φίλους και συγγενείς της Ζουκ, αλλά και τον τουρισμό της Αιγύπτου.

Η 27χρονη αισθητικός, που καταγόταν από μια μικρή πόλη στη νοτιοδυτική Πολωνία, πήδηξε στο κενό στο θέρετρο Μάρσα Αλάμ στην Αίγυπτο στις 29 Απριλίου, βρίσκοντας τον θάνατο. Το συμβάν έλαβε χώρα την τρίτη ημέρα μιας εβδομάδα οργανωμένων διακοπών στην Αίγυπτο, υπό συνθήκες που δημιούργησαν υποψίες στην πατρίδα της, προσελκύοντας έντονο ενδιαφέρον από τα πολωνικά ΜΜΕ. Ο θάνατός της συνδέθηκε με ισχυρισμούς και υποψίες περί δολοφονίας, σωματεμπορίας κ.α.

Εβδομάδες μετά, παραμένει στην επικαιρότητα, με έναν αμφιλεγόμενο τηλεοπτικό «ντετέκτιβ» να ηγείται ενός «κυνηγιού μαγισσών» σχετικά με την όλη υπόθεση. Η αντίδραση του κοινού ήταν έντονη, αναγκάζοντας τις αρχές να αναλάβουν δράση, ξεκινώντας επίσημη έρευνα, κάτι που έχει δυσάρεστες επιπτώσεις για τις σχέσεις μεταξύ Πολωνίας και Αιγύπτου. Από πλευράς τους, οι αιγυπτιακές αρχές έχουν προσπαθήσει να μειώσουν την κάλυψη του γεγονότος, λόγω φόβων για μεγάλη ζημιά στον τουριστικό τομέα της χώρας, που ήδη αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα- ενώ στην Πολωνία το πρόσωπο της Ζουκ συνεχίζει να βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των ΜΜΕ.

Οι διακοπές ήταν έκπληξη για τον φίλο της, που υποτίθεται πως θα ταξίδευε μαζί της στο all inclusive θέρετρο, ωστόσο προβλήματα με το διαβατήριό του τον εμπόδισαν να πάρει βίζα. Έχοντας ήδη πληρώσει τα χρήματα, η Ζουκ ταξίδεψε στο Μάρσα Αλάμ μόνη της, αλλά μόλις μία ημέρα στις διακοπές της άρχισε να συμπεριφέρεται περίεργα, στέλνοντας μηνύματα σε φίλους της πίσω στην Πολωνία σαν να ήταν μαζί της στις διακοπές και υποστηρίζοντας πως άκουγε φωνές στο δωμάτιό της. Εθεάθη να φωνάζει στο τηλέφωνό της στο λόμπι, να προβαίνει σε περίεργες κινήσεις χεριών, και ένα βίντεο από το ξενοδοχείο τη δείχνει ξαπλωμένη σε έναν διάδρομο στο δωμάτιό της, φορώντας μόνο ένα μπουρνούζι μπάνιου. Όταν το προσωπικό του ξενοδοχείου ενημέρωσε τους γονείς της, αποφάσισαν να την φέρουν πίσω στην πατρίδα της, μόλις τρεις ημέρες μετά την έναρξη του ταξιδιού.

Η συμπεριφορά της ωστόσο επιδεινωνόταν όλο και περισσότερο, οπότε δεν της επετράπη να επιβιβαστεί στο αεροπλάνο, και μεταφέρθηκε σε ιδιωτικό νοσοκομείο για να περάσει το βράδυ, ενώ ένας φίλος της ερχόταν από την Πολωνία για να την γυρίσει στο σπίτι. Σε βίντεο από το νοσοκομείο φαίνεται να διαπληκτίζεται με προσωπικό και να προσπαθεί να ξεφύγει όταν αυτοί προσπαθούσαν να την ακινητοποιήσουν. Στη συνέχεια την περιόρισαν σε ένα δικό της δωμάτιο και την έδεσαν στο κρεβάτι με λινό, αφού έκανε πολλές προσπάθειες να πηδήξει από το παράθυρο, σύμφωνα με τον διευθυντή του νοσοκομείου, Μοχάμεντ Σάμι Γκομάα. Όταν νοσοκόμα την έλυσε για να πάει στην τουαλέτα, αυτή απελευθερώθηκε, έτρεξε στο παράθυρο και πήδηξε στο κενό από τον δεύτερο όροφο όπου βρισκόταν. Μεταφέρθηκε σε μεγαλύτερο νοσοκομείο, αλλά πέθανε λίγες ώρες μετά. Ο θάνατός της χαρακτηρίστηκε αυτοκτονία, αν και ήταν ασαφές αν προσπαθούσε να αποδράσει ή αν βρισκόταν εν μέσω ενός ψυχωτικού επεισοδίου. Αν και τραγικός, ο θάνατός της, κατά τον Γκομάα, ήταν ένα «τραγικό δυστύχημα».

Τα πολωνικά ΜΜΕ δεν πείστηκαν, και άρχισαν να κυκλοφορούν στα social media θεωρίες και αμφιβόλου εγκυρότητας ειδήσεις και ρεπορτάζ: Η πολωνική ταμπλόιντ Pudelek προέβη σε δημοσίευμα όπου αναφερόταν πως είχε βρεθεί στο δωμάτιό της με μυστηριώδη τραύματα στο κεφάλι, και περιελάμβανε ισχυρισμούς από την αδελφή της ότι είχε βιαστεί σε ραντεβού- ενώ η Fakt έγραψε πως, αν και έπεσε από το παράθυρο, πρέπει να ήταν αναίσθητη, επειδή είχε τραύματα μόνο στην αριστερή της πλευρά. Δεκάδες γκρουπ στο Facebook δημιουργήθηκαν, με χιλιάδες μέλη, ενώ το θέμα έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές σε ακροδεξιές ιστοσελίδες, όπως το StormFront, που έγραψε πως «Πολωνή κοπέλα βιάστηκε και σκοτώθηκε στην Αίγυπτο κατά τις διακοπές». Οnline δημοσκόπηση από την Polish Express, μια εβδομάδα μετά τον θάνατό της, έδειξε πως το 96% πίστευαν πως είχε δολοφονηθεί.

Οι αιγυπτιακές αρχές προσπάθησαν να μειώσουν την κάλυψη του γεγονότος, καθώς ο τουρισμός της χώρας πάσχει ήδη μετά από έξι χρόνια αστάθειας και μια σειρά τρομοκρατικών επιθέσεων- ενδεικτικά, εισαγγελέας κάλεσε τον Γκομάα και του είπε να μην μιλήσει άλλο στον Τύπο. Ωστόσο στην Πολωνία η φημολογία συνεχίζεται, και μεγάλο μέρος της επικεντρώνεται σε βίντεο 13 λεπτών που περιλαμβάνει την τελευταία της συζήτηση με τον φίλο της, Μάρκους Β. Κατεγράφη από ένα άλλο τηλέφωνο και δείχνει τη συνομιλία στο Facetime από την πλευρά του Μάρκους, ώρες πριν πέσει από το παράθυρο. Η ίδια φαίνεται αναστατωμένη, να μιλά ασυνάρτητα και να τον παρακαλεί να πάει να την πάρει. Όταν αυτός τη ρωτά τι συνέβη, αυτή του απαντά αινιγματικά «Μ». Το βίντεο τελειώνει όταν ο ξεναγός της, Μαχμούντ Χαϊρί, παίρνει το τηλέφωνο και λέει στον Μάρκους στα πολωνικά πως «χάνουμε τον χρόνο μας», ενώ κανονίζει η Ζουκ να τον πάρει τηλέφωνο μετά, πριν τερματίσει την κλήση. Ο Χαϊρί κατέστη ύποπτος για φόνο, αν και δεν υπήρχαν στοιχεία που να υποδεικνύουν εμπλοκή του στον θάνατό της- ωστόσο υπήρξαν πολλές υποψίες πως το «Μ» ήταν για τον Μαχμούντ. Σε κάθε περίπτωση, βίντεο της Ζουκ έχουν αμέτρητα views στο YouTube.

Στα social media κυκλοφορούν φήμες πως η Ζουκ κατέρρευσε ψυχολογικά μετά από ομαδικό βιασμό της, σε μια σαδομαζοχιστική «τελετή», ονόματι «το παιχνίδι του taharrush»: Πρόκειται για μια φράση που στα αραβικά σημαίνει «ομαδική παρενόχληση» και άρχισε να εμφανίζεται στα ΜΜΕ. Στις 10 Μαΐου, το εβδομαδιαίο περιοδικό Wprost προέβη σε δημοσίευμα όπου η «τελετή» περιγραφόταν ως ένα είδος «τιμωρίας» μιας γυναίκας για απρεπή συμπεριφορά, όπου την κυκλώνουν άνδρες και αγγίζουν τα γεννητικά της όργανα. Η σεξουαλική κακοποίηση έγινε ένα από τα πιο δημοφιλή σενάρια στις θεωρίες συνωμοσίας, και ο Μαχμούντ Χαϊρί βρέθηκε στο επίκεντρό τους. Ωστόσο ο ίδιος ανακρίθηκε και αφέθηκε ελεύθερος από την αστυνομία, ενώ άνθρωποι στη Μάρσα Αλάμ λένε πως εξαφανίστηκε και διέγραψε τον λογαριασμό του στο Facebook όταν εικόνες του εμφανίστηκαν σε πολωνικές ταμπλόιντ.

Στις 4 Μαΐου, ο Κριστόφ Ρουτκόβσκι, σταρ της ριάλιτι τηλεόρασης ανακοίνωσε πως οι γονείς της τον είχαν προσεγγίσει για να κάνει τη δική του έρευνα. Ο ίδιος είναι γνωστός στην Πολωνία για την εκπομπή Detektyw, που έχει να κάνει με τις έρευνες του γραφείου ντετέκτιβ του, «Rutkowski Patrol». Ο ίδιος είναι πρώην αστυνομικός των πολωνικών ΜΑΤ και δεν έχει άδεια ντετέκτιβ, και το 2007 είχε καταδικαστεί σε 14μηνη φυλάκιση για παράνομη σύλληψη ενός άνδρα στην Αντβέρπη. Στις 9 Μαΐου, δήλωσε στην εφημερίδα Dziennik Lodzki πως δεν πιστεύει την αιγυπτιακή εκδοχή, απορρίπτοντας τα σενάρια περί πτώσης της από το παράθυρο, επειδή ήταν αθλητικός τύπος και γυμνασμένη. Αντ'αυτού, παρουσίασε το σενάριο ότι ναρκώθηκε από μια οργανωμένη συμμορία βιαστών, όπου ο Χαϊρί είχε ρόλο- κλειδί. Επίσης, ζήτησε να απομακρυνθεί από το πόστο του ο Πολωνός πρέσβης στην Αίγυπτο, επειδή «δεν έκανε τίποτα για να βοηθήσει μια Πολωνή πολίτη που κινδύνευε» και οργάνωσε διαμαρτυρία έξω από την αιγυπτιακή πρεσβεία στην Πολωνία.

Οι πολωνικές αρχές ενέτειναν τις έρευνές τους και συνεργάζονται με τις αιγυπτιακές, ενώ δηλώσεις έχει κάνει και ο Πολωνός υπουργός Δικαιοσύνης. Νεκροψία έγινε στις 9 Μαΐου, παρουσία Πολωνού αξιωματούχου, που ακολουθήθηκε από δεύτερη νεκροψία στην Πολωνία στις 19 Μαΐου. Και οι δύο επιβεβαίωσαν τα αρχικά ευρήματα, ωστόσο τα περί εγκληματικής ενέργειας συνεχίζουν να κυριαρχούν στον Τύπο.

Στο επίκεντρο μετά βρέθηκε ο φίλος της Ζουκ, για τον οποίο έχει ειπωθεί πως είναι έμπορος ναρκωτικών και την χρησιμοποίησε για να περάσει ναρκωτικά στην Αίγυπτο- ενώ σε άλλο σενάριο την πουλά για να εργαστεί ως πόρνη στην Ερυθρά Θάλασσα. Άλλη μια υπόθεση, που δημοσιεύτηκε στην πολωνική ενημερωτική ιστοσελίδα Pikio, υποδεικνύει πως η Ζουκ ήταν το θύμα ενός ντόπιου μαφιόζου, τον «Κάπτεν Καλέντ». Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, η σπείρα του στοχεύει Ευρωπαίες που ταξιδεύουν μόνες, ναρκώνοντάς τες και δίνοντας τες σε πλούσιους «σεΐχηδες» που κάνουν σεξ μαζί τους ενώ είναι αναίσθητες. Στο δημοσίευμα του Independent υπογραμμίζεται πως το Μάρσα Αλάμ θα ήταν μάλλον ασυνήθιστος προορισμός σεξουαλικού τουρισμού, καθώς προτιμάται κυρίως από οικογένειες και συνταξιούχους, ενώ δεν υπάρχει ιδιαίτερη νυχτερινή ζωή. Οι αρχές πάντως ανακοίνωσαν πως εξετάζεται το ενδεχόμενο εξαναγκασμού της σε πορνεία και σωματεμπορίας.

Ο Ρουτκόβσκι έκλεισε τελικά την έρευνά του, παραδεχόμενος πως μάλλον η Ζουκ αυτοκτόνησε, αλλά συνεχίζει να κάνει σχόλια για την υπόθεση, με την οποία άρχισε να ασχολείται και άλλο ένα γραφείο ντετέκτιβ, που συνέταξε μια λίστα με 72 άτομα που υποτίθεται πως εμπλέκονται στην υπόθεση. Από πλευράς τους, αιγυπτιακά ΜΜΕ, όπως η κρατική εφημερίδα «Al Ahram», κάνουν λόγο για «εκστρατεία δυσφήμησης της χώρας» και «πόλεμο κατά του τουρισμού». Στις 10 Μαΐου, το πολωνικό υπουργείο Εξωτερικών συνέστησε στους πολίτες της χώρας να μην ταξιδεύουν στην Αίγυπτο.