ΔΙΕΘΝΕΣ
21/06/2017 03:21 EEST | Updated 21/06/2017 10:41 EEST

Αντικαταστάθηκε ο πρίγκιπας διάδοχος του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας

Ο μέχρι πρότινος αναπληρωτής διάδοχος, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν
JONATHAN ERNST via Getty Images
Ο μέχρι πρότινος αναπληρωτής διάδοχος, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν

Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Ναγιέφ που ήταν διάδοχος του θρόνου, απαλλάχθηκε των καθηκόντων του κι αντικαταστάθηκε από τον αναπληρωτή διάδοχο του θρόνου, πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, σύμφωνα με βασιλικό διάταγμα που δημοσιοποίησε το πρακτορείο ειδήσεων της Σαουδικής Αραβίας, SPA. Ο μπιν Ναγιέφ, δήλωσε επίσημα πίστη στον μπιν Σαλμάν, σύμφωνα με την τηλεόραση της Σαουδικής Αραβίας.

Η εξέλιξη αυτή, επιβεβαιώνει ότι ο 31 ετών γιος του βασιλιά Σαλμάν, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν θα είναι ο επόμενος βασιλιάς στο βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας. Ο ίδιος, αναλαμβάνει παράλληλα τα καθήκοντα του αναπληρωτή πρωθυπουργού, ενώ διατηρεί τα χαρτοφυλάκια των καθηκόντων του, στο υπουργείο Άμυνας, αλλά και σε άλλες υπηρεσίες, σύμφωνα με το ίδιο διάταγμα που δημοσιοποίησε το πρακτορείο ειδήσεων της Σαουδικής Αραβίας (SPA).

Παράλληλα, σύμφωνα με το ίδιο διάταγμα, ο πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Ναγιέφ απαλλάσσεται από όλα τα καθήκοντα του, ενώ ο ίδιος, διατέλεσε υπεύθυνος των υπηρεσιών καταπολέμησης της τρομοκρατίας και εξάρθρωσε βομβιστική εκστρατεία της αλ Κάιντα την περίοδο 2003-2006.

Ακόμη κι από την θέση του αναπληρωτή διαδόχου του θρόνου, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ήταν υπεύθυνος για τον πόλεμο στην Υεμένη, τον καθορισμό της ενεργειακής πολιτικής του βασιλείου, με παγκόσμιες επιπτώσεις, ενώ είχε ρόλο και στην κατάρτιση των σχεδίων για την οικονομική παρουσία της Σαουδικής Αραβίας, μετά την εποχή του πετρελαίου.

Η προαγωγή του πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν εγκρίθηκε από το αρμόδιο συμβούλιο, ενώ η επίσημη τελετή αναμένεται να γίνει το βράδυ στην Μέκκα.

Το παρασκήνιο

Ο Μοχάμεντ μπιν Ναγιέφ τον Απρίλιο του 2016, τέσσερις μήνες μετά την άνοδο στον θρόνο του θείου του, βασιλιά Σαλμάν, έγινε διάδοχος του θρόνου. Αυτό αποτέλεσε μια αρκετά ριζοσπαστικού χαρακτήρα εξέλιξη, επειδή οι τελευταίοι έξι βασιλιάδες της Σ. Αραβίας ήταν όλοι γιοι του μονάρχη- ιδρυτή, και αρκετοί άλλοι είναι ακόμα είναι ακόμα ζωντανοί, περιμένοντας τη σειρά τους μεταξύ αδελφών.

Πέρυσι, ο πολύ νεότερος γιος του ίδιου του βασιλιά Σαλμάν, ο (επίσης) Μοχάμαντ, ηλικίας 31 ετών, εμφανίστηκε στο προσκήνιο ως υπουργός Άμυνας και αναπληρωτής διάδοχος, με τη σημαντική αποστολή της απεξάρτησης της οικονομίας του βασιλείου από το πετρέλαιο. Επισκίασε τον ξάδελφό του στα ΜΜΕ, υποσχόμενος μια σειρά από δραστικές μεταρρυθμίσεις.

Ο πρώην πρίγκιπας διάδοχος, εκπροσώπησε τη Σαουδική Αραβία στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, αποδυναμώνοντας τις φημολογίες περί παραγκωνισμού του χάριν του νεαρού του ξαδέλφου (και νυν διαδόχου). Αν και οι εικασίες για τα ανάκτορα είναι ταμπού στη Σαουδική Αραβία,για πολύ καιρό εντείνονταν οι φήμες για ίντριγκες και μυστικές «κόντρες» στο παλάτι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο πόλεμος στην Υεμένη, όπου προεξάρχοντα ρόλο παίζει η Σαουδική Αραβία- και φυσικά ο νεαρός πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, ως υπουργός Άμυνας. Στην αρχή επέδειξε ηγετική παρουσία, συναντώντας στρατηγούς, επισκεπτόμενος ξένες πρωτεύουσες κλπ. Ωστόσο, καθώς η σαουδαραβική επέμβαση άρχισε να «βαλτώνει», η προβολή της άρχισε να γίνεται έτσι ώστε να φαίνεται ως μια συλλογική απόφαση- έτσι ώστε η ευθύνη να διαμοιράζεται.

Η νέα αυτή εξέλιξη αποτελεί την πιο πρόσφατη σε μια σειρά δραστικών εξελίξεων στη Σαουδική Αραβία τα τελευταία δυόμισι χρόνια, μεταξύ των οποίων ο πόλεμος στην Υεμένη και οι κινήσεις για απεξάρτηση από το πετρέλαιο. Ειδικοί σε θέματα της χώρας αναφέρουν πως ο μπιν Σαλμάν διαφέρει από άλλους Σαουδάραβες ηγέτες από την άποψη πως έχει λάβει μόρφωση στη Σαουδική Αραβία, επιλέγει παραδοσιακή ενδυμασία και είναι δημοφιλής μεταξύ των νέων, καθώς σε αυτόν βλέπουν κάποιον της γενιάς τους- έναν μεταρρυθμιστή (δεδομένου του ρόλου του στις προσπάθειες για ανανέωση της σαουδαραβικής οικονομίας) που αναρριχήθηκε στην εξουσία με πολύ γρήγορους ρυθμούς.

Οι προκλήσεις

Ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, όπως προαναφέρθηκε, έχει τη φήμη μεταρρυθμιστή και πλέον είναι ειδικός σύμβουλος του βασιλιά και κυρίως πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Υποθέσεων και Ανάπτυξης που είναι αρμόδιο για τη διαχείριση της Saudi Aramco, τη μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγό εταιρεία του κόσμου.

Διορίζοντας τον γιο του πρίγκιπα διάδοχο ο βασιλιάς Σαλμάν, 81 ετών, τροποποιεί με διάταγμα τη σειρά διαδοχής, που εδώ και καιρό ήταν αποκλειστικό προνόμιο των άμεσων γιων του ιδρυτή του βασιλείου, επεκτείνοντάς το και στους εγγονούς του.

Ωστόσο βάσει της μεταρρύθμισης ο μελλοντικός βασιλιάς της Σαουδικής Αραβίας δεν μπορεί να διορίσει έναν από τους γιους του διάδοχο του θρόνου, σε μια προφανή προσπάθεια να ικανοποιηθούν οι διάφορες οικογένειες των αλ Σαούντ.

Η σημαντική αυτή εξέλιξη ανοίγει τον δρόμο προς τον θρόνο σε μια δεύτερη γενιά των αλ Σαούντ.Ο νέος πρίγκιπας διάδοχος έχει τρία μεγάλα μέτωπα ανοικτά: τον πόλεμο στην Υεμένη, τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό της χώρας και την κρίση με το Κατάρ.

Ο πρίγκιπας Μοχάμεντ ήταν ήδη υπουργός Άμυνας όταν η Σαουδική Αραβία αποφάσισε τον Μάρτιο του 2015 να επέμβει στρατιωτικά στην Υεμένη κατά των σιιτών ανταρτών Χούθι.

Τον Μάιο του 2017 είχε εκτιμήσει ότι η χώρα του δεν είχε άλλη επιλογή από το να επέμβει σε αυτό τον πόλεμο, το ανθρώπινο και στρατιωτικό κόστος του οποίου έχουν αρχίσει να προκαλούν αντιδράσεις.

«Μπορούμε να εκδιώξουμε σε μερικές ημέρες τους Χούθι και τον σύμμαχό τους (τον πρώην πρόεδρο της Υεμένης Άλι Αμπντάλα Σάλεχ), αλλά το κόστος θα ήταν χιλιάδες νεκροί μεταξύ των στρατιωτών μας και ο αριθμός των απωλειών μεταξύ των αμάχων θα ήταν πολύ αυξημένος», σχολίασε.

«Ένας μακροχρόνιος πόλεμος είναι προς όφελός μας», τόνισε ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, εξηγώντας ότι η συμμαχία έχει τη δυνατότητα να μπορεί να εφοδιάζεται με όπλα και εξοπλισμό και να χρηματοδοτεί τις επιχειρήσεις του.

Ο πρίγκιπας Μοχάμεντ είναι ο αρχιτέκτονας ενός τεράστιου σχεδίου μεταρρύθμισης της οικονομίας της Σαουδικής Αραβίας, με την ονομασία «Όραμα 2030», που αποκαλύφθηκε τον Απρίλιο του 2016. Στόχος του είναι να περιορίσει την οικονομική εξάρτηση της χώρας από το πετρέλαιο.

Επίσης, ο πρίγκιπας διάδοχος είναι ένας από τους πρωτεργάτες της απομόνωσης του Κατάρ και πλέον με τον νέο του ρόλο θα πρέπει να διαχειριστεί τις επιπτώσεις της κρίσης.

(με επιπλέον πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters)