Γράφει ο Νότης Μαριάς
Η ποδοσφαιρική μετακόμιση του Αρχηγού της Εθνικής Αιγύπτου Μοχάμεντ Σαλάχ από τη Λίβερπουλ στην Τραμπζονσπόρ της Τουρκίας και η υποδοχή του από 30.000 οπαδούς στο γήπεδό της, έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία, καθώς ξεπέρασε τα στενά όρια του ποδοσφαίρου, αγγίζοντας πλέον τα όρια της πολιτικής. Και αυτό μιας και πλέον το επαγγελματικό ποδόσφαιρο δεν είναι αθλητισμός, αλλά business δισεκατομμυρίων, με τους κάθε λογής πολιτικούς να επιδιώκουν και σε τελική ανάλυση να καταφέρνουν να το επηρεάζουν, όπως απέδειξε πρόσφατα και η προσέγγιση Τραμπ-Ιφαντίνο.
Πολύ δε περισσότερο καθώς το ποδόσφαιρο το παρακολουθούν φανατικά εκατομμύρια φιλάθλων και οπαδών οι οποίοι τυγχάνουν να είναι ταυτόχρονα και πολίτες, που όχι μόνο ψηφίζουν και μάλιστα πολλές φορές δαγκωτό, αλλά και πρωταγωνιστούν και διάφορες πολιτικές κινητοποιήσεις.
Μάλιστα γνωστές γραφίδες στην Τουρκία και στην Αίγυπτο, αλλά και διεθνώς, αναφερόμενες στην ποδοσφαιρική έλευση Σαλάχ στην Τουρκία, εστιάζουν στην περίφημη «διπλωματία του ποδοσφαίρου» που έρχεται να υποβοηθήσει τη νέα προσέγγιση Τουρκίας-Αιγύπτου.
Και αυτό όχι τυχαία καθώς η διπλωματία του ποδοσφαίρου αξιοποιήθηκε για την επαναπροσέγγιση Ερντογάν-Αλ Σίσι που συναντήθηκαν στο Κατάρ στις 20 Νοεμβρίου 2022 ενόψει της τελετής έναρξης του Παγκοσμίου Κυπέλου FIFA 2022.
Έτσι ήταν φυσικό για τον Ερντογάν, αμέσως μόλις εκδηλώθηκε το ενδιαφέρον της Μπεσίκτας για την ένταξη του Σαλάχ στο roster της, να πάρει την κατάσταση στα χέρια του ζητώντας να ενημερωθεί για τις εξελίξεις των διαπραγματεύσεων.
Άλλωστε ο ίδιος ο Ερντογάν που ήταν στα νιάτα του ποδοσφαιριστής, διαισθάνθηκε από την πρώτη στιγμή τον ευμενή διεθνή απόηχο που θα μπορούσε να είχε η ποδοσφαιρική του Σαλάχ στην Τουρκία.
Και όλα αυτά καθώς ο Σαλάχ που είναι γνωστός για την πίστη του στο Ισλάμ, την οποία μάλιστα τονίζει με συμβολικές κινήσεις τόσο κατά την έναρξη κάθε ποδοσφαιρικού αγώνα όσο και κάθε φορά που σκοράρει, ταιριάζει άριστα στο προφίλ του πολιτικού ισλάμ που θέλει να προβάλει διεθνώς ο Ερντογάν.
Επιπλέον η τεράστια δημοφιλία του Σαλάχ θα μπορούσε να συμβάλλει στην ωραιοποίηση της Τουρκίας στην κοινή γνώμη της Αιγύπτου, αυξάνοντας έτσι την πίεση απ΄ τα κάτω προς τον Αλ Σίσι για στενότερες σχέσεις με τον Ερντογάν.
Και όλα αυτά σε μια φάση που η Τουρκία παίζει πλέον στενό man to man την Αίγυπτο προκειμένου να την παρασύρει στο «Σουνιτικό ΝΑΤΟ» που αυτή ίδρυσε με το Πακιστάν και την Σαουδική Αραβία.
Και μπορεί μεν ο Σαλάχ και ο ατζέντης του να τρολάρουν (τρώγοντας, όπως γράφτηκε, μπακλαβά στην Τραπεζούντα), τον Πρόεδρο της Μπεσίγκτας για την αποτυχία της κατάληξης του Σαλάχ στον σύλλογο της Κωνσταντινούπολης, δημοσιεύματα όμως τονίζουν με νόημα ότι ο Ερντογάν, συνεπικουρούμενος τόσο από τον γαμπρό του και πρώην υπουργό οικονομικών της Τουρκίας Μπεράτ Αλμπαϊράκ όσο και από ισχυρούς οικονομικούς παράγοντας του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), έβαλε πλάτη για την μεταγραφή.
Έτσι την ώρα που η έλευση Σαλάχ σκάλωσε στην Μπεσίγκτας λόγω οικονομικής διαφοράς, η ακριτική Τραμπζονσπόρ της Τραπεζούντας κατάφερε τελικά με τη στήριξη κρατικών και ιδιωτικών επιχειρήσεων να χρυσώσει τον Σαλάχ προσφέροντάς του καθαρά 17 εκατ ευρώ ετήσιες απολαβές, συν άλλα μπόνους, συν 20% από τις πωλήσεις της φανέλας της Τραμπζονσπόρ με το όνομά του, που έγινε ήδη ανάρπαστη στην Αίγυπτο από χιλιάδες νεαρούς Αιγύπτιους.
Εκτός λοιπόν από την Turkish Airlines που εμφανίστηκε «ως απομηχανής Αλλάχ» στηρίζοντας οικονομικά ως χορηγός το εγχείρημα ανακοινώνοντας ταυτόχρονα και την αεροπορική σύνδεση Τραπεζούντας-Καΐρου, στο παιχνίδι μπήκε και ο Δήμος Τραπεζούντας όπου κυριαρχεί το ΑΚP του Ερντογάν έχοντας εκλέξει το 2024 δήμαρχο με 51,48%, αγοράζοντας 7000 εισιτήρια διαρκείας. Από κοντά και οι οικονομικοί παράγοντες της Τραπεζούντας που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό, την εστίαση, στο real estate, προσέφεραν και αυτοί τον οβολόν τους προκειμένου να δουν τον Σαλάχ να αγωνίζεται στο γήπεδο της πόλης τους, ενισχύοντας συνάμα το αίσθημα αυτοπεποίθησης των κατοίκων της συντηρητικής αυτής μουσουλμανικής περιοχής? η οποία στις βουλευτικές εκλογές του 2023 ψήφισε Ταγίπ Ερντογάν με 47,88%.
Οι επιπτώσεις της μεταγραφής Σαλάχ στην Τραμπζονσπόρ απασχόλησε και την κοινή συνέντευξη τύπου στις 13/8/2026 των υπουργών εξωτερικών Αιγύπτου και Τουρκίας Μπαντρ Αμπντελάτι και Χακάν Φιντάν, που συναντήθηκαν στην Αίγυπτο με κύριο μενού την ένταξη της Αιγύπτου στο «Σουνιτικό Ισλαμ».
Έτσι ο Μπαντρ Αμπντελάτι δήλωσε: «Ευχαριστούμε τον τουρκικό λαό για τη θερμή υποδοχή που επεφύλαξε στον σταρ παίκτη Μοχάμεντ Σαλάχ της Τραμπζονσπόρ η οποία άγγιξε τις καρδιές μας».
Με τον Φιντάν να δηλώνει χαρακτηριστικά «όλοι παρακολουθήσαμε την πορεία του Μωχαμεντ Σαλάχ στην Τουρκία. Κατά κάποιο τρόπο ο τουρκικός και ο αιγυπτιακός λαος αγκαλιάστηκαν με αυτή την αφορμή. Είμαστε εξαιρετικά ικανοποιημένοι με αυτή την κατάσταση».
Πηγή: Νότης Μαριάς, Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Ευρωβουλευτής και Βουλευτής Ηρακλείου, [email protected]
