Στις 26 Οκτωβρίου η Θεσσαλονίκη τιμά τον Άγιο Δημήτριο και την απελευθέρωσή της το 1912. Στις 28 Οκτωβρίου γιορτάζει το «Όχι». Ανάμεσα στις δύο επετείους, στις 27 Οκτωβρίου 1960, ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής, παρουσία του βασιλιά Παύλου και της βασίλισσας Φρειδερίκης, εγκαινίασε το Καυτανζόγλειο Στάδιο. Ήταν μια επιλογή με ισχυρό συμβολισμό για τη μεταπολεμική ανάπτυξη της πόλης.
Το κληροδότημα που έγινε στάδιο
Η δημιουργία του Καυτανζογλείου συνδέεται με την οικογένεια Καυτανζόγλου. Η αρχική πρόβλεψη του κληροδοτήματος αφορούσε μαυσωλείο, αλλά με πρωτοβουλία του υπουργού Παιδείας Πέτρου Λεβαντή και τη στήριξη του Καραμανλή αξιοποιήθηκε για σύγχρονο αθλητικό στάδιο. Η θεμελίωση έγινε τον Οκτώβριο του 1956. Στα εγκαίνια του 1960 βρέθηκαν περίπου 42.000 θεατές. Ακολούθησε εικοσάλεπτος αγώνας επίδειξης Εθνικής Ελλάδας – Μικτής Θεσσαλονίκης, 1-0.
Από τον Ηρακλή μέχρι τους Ολυμπιακούς
Στις 6 Νοεμβρίου 1960 έγινε ο πρώτος επίσημος ποδοσφαιρικός αγώνας, Ηρακλής – Θερμαϊκός 2-1, με πρώτο σκόρερ τον Πλαστήρα Ξυλά. Ακολούθησαν δεκαετίες αγώνων, συγκινήσεων και διεθνών διοργανώσεων. Το στάδιο φιλοξένησε τον τελικό Κυπέλλου Κυπελλούχων του 1973 ανάμεσα στη Μίλαν και τη Λιντς, διοργανώσεις στίβου και αγώνες ποδοσφαίρου των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004.
Η σημερινή κατάσταση και η ανακαίνιση
Μετά από προβλήματα παλαιότητας και πιστοποιήσεων, το υπουργείο Αθλητισμού ανακοίνωσε το 2025 την πλήρη λειτουργική αποκατάσταση, με χωρητικότητα 27.560 θεατών. Τον Σεπτέμβριο 2026 υπογράφηκε προγραμματική σύμβαση περίπου 11,5 εκατ. ευρώ για αναβάθμιση του κεντρικού και του βοηθητικού σταδίου: ταρτάν, καθίσματα, ηλεκτρομηχανολογικά, προσβασιμότητα και άλλες εργασίες. Η ολοκλήρωση αυτής της νέας φάσης δεν πρέπει να συγχέεται με την υπογραφή της χρηματοδότησης. Το ζήτημα ενδιαφέρει τον Ηρακλή και τον ΠΑΟΚ, λόγω της σχεδιαζόμενης ανακατασκευής της Τούμπας.
Αλεξάνδρειο: Μια αναγκαία ιστορική διόρθωση
Παρότι κάποια χρονολόγια το συνδέουν με τα εγκαίνια του 1960, το σημερινό Αλεξάνδρειο Μέλαθρο δεν εγκαινιάστηκε τότε. Σύμφωνα με τον επίσημο φορέα του, η κατασκευή του ξεκίνησε τον Οκτώβριο 1960 και τα εγκαίνια πραγματοποιήθηκαν στις 29 Ιουνίου 1966. Το «Παλέ ντε Σπορ» έγινε η ιστορική έδρα του Άρη, συνδέθηκε με τον Νίκο Γκάλη, τον Παναγιώτη Γιαννάκη και τις αξέχαστες ευρωπαϊκές Πέμπτες. Η κεντρική αίθουσα ονομάζεται «Nick Galis Hall». Παραμένει ενεργό γήπεδο, με διαρκείς ανάγκες εκσυγχρονισμού.
Ο Ναυτικός Όμιλος και ο Θερμαϊκός
Ο Ναυτικός Όμιλος Θεσσαλονίκης ιδρύθηκε το 1931. Το κτίριο των εγκαταστάσεών του στην Καλαμαριά σχεδιάστηκε το 1960 από τον Κωνσταντίνο Καψαμπέλη. Η ιστορία του συνδέεται με γενιές αθλητών της κωπηλασίας και της ιστιοπλοΐας, καθώς και με σημαντικές διοργανώσεις. Σήμερα διαθέτει νεώσοικους, κωπηλατήριο, γυμναστήριο και μαρίνα. Η ακριβής ταύτιση των αναφερόμενων τελετών του 1960 με την ολοκλήρωση των σημερινών εγκαταστάσεων απαιτεί προσοχή.
Η ευθύνη απέναντι στην ιστορία
Τα αθλητικά αυτά τοπόσημα δεν είναι απλώς τσιμέντο και κερκίδες. Είναι μνήμες και καθημερινή ζωή. Η καλύτερη τιμή στην ιστορία τους είναι η συντήρηση, η ασφάλεια, η προσβασιμότητα και η διαρκής παρουσία τους στη ζωή των Θεσσαλονικέων.
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Υπουργείο Αθλητισμού, Εθνικά Αθλητικά Κέντρα Θεσσαλονίκης, Ναυτικός Όμιλος Θεσσαλονίκης, Open House Thessaloniki
