Ένα τραγικό περιστατικό στον Καναδά έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στην ιατρική κοινότητα και οδηγεί τους ειδικούς να απευθύνουν μια ξεκάθαρη προειδοποίηση προς το κοινό: οποιαδήποτε άμεση επαφή με νυχτερίδα απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση, ακόμη και αν δεν υπάρχει εμφανές δάγκωμα ή γρατζουνιά.
Η υπόθεση αφορά ένα αγόρι 11 ετών από το Οντάριο, το οποίο ξύπνησε ένα πρωί και διαπίστωσε ότι μια νυχτερίδα βρισκόταν πάνω στο πρόσωπό του, καλύπτοντας τη μύτη και το στόμα του. Οι γονείς του δεν εντόπισαν κανένα ορατό τραύμα, ενώ το ζώο δεν παρουσίαζε ασυνήθιστη συμπεριφορά. Έτσι, θεώρησαν ότι δεν υπήρχε λόγος να αναζητήσουν ιατρική βοήθεια.
Δεκαεννέα ημέρες αργότερα, το παιδί μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο με μούδιασμα στο πρόσωπο, εμετούς και έντονο πόνο. Οι εξετάσεις αποκάλυψαν το χειρότερο δυνατό σενάριο: είχε προσβληθεί από λύσσα.
Η νόσος που σχεδόν ποτέ δεν συγχωρεί
Η λύσσα θεωρείται μία από τις πιο θανατηφόρες λοιμώδεις νόσους στον κόσμο. Ο ιός μεταδίδεται μέσω του μολυσμένου σάλιου, συνήθως έπειτα από δάγκωμα ή γρατζουνιά, και προσβάλλει το νευρικό σύστημα.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι, μόλις εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα, δεν υπάρχει αποδεδειγμένη θεραπεία που να μπορεί να ανακόψει την εξέλιξη της νόσου. Για τον λόγο αυτό, οι γιατροί περιορίζονται μόνο σε υποστηρικτική αγωγή. Σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν καταγραφεί λιγότεροι από 35 άνθρωποι που επέζησαν μετά την εκδήλωση συμπτωμάτων.
Το συγκεκριμένο περιστατικό αποτελεί το πρώτο τοπικά επίκτητο θανατηφόρο κρούσμα λύσσας στο Οντάριο από το 1967. Συνολικά, στον Καναδά έχουν καταγραφεί μόλις 28 ανθρώπινα περιστατικά λύσσας από το 1924, γεγονός που δείχνει πόσο σπάνια είναι η νόσος, αλλά και πόσο θανατηφόρα όταν εκδηλωθεί.
Οι γονείς επέτρεψαν τη δημοσίευση της υπόθεσης
Οι γονείς του παιδιού έδωσαν τη συγκατάθεσή τους ώστε η υπόθεση να δημοσιευθεί στο Canadian Medical Association Journal (CMAJ), με στόχο να ενημερωθεί το κοινό και να αποφευχθούν αντίστοιχες τραγωδίες στο μέλλον.
Οι γιατροί επισημαίνουν ότι οι νυχτερίδες αποτελούν ιδιαίτερο κίνδυνο, επειδή τα δόντια και τα νύχια τους είναι εξαιρετικά μικρά. Έτσι, ένα δάγκωμα ή μια γρατζουνιά μπορεί να είναι τόσο ανεπαίσθητα ώστε να μη γίνουν ποτέ αντιληπτά.
«Οποιαδήποτε άμεση επαφή ανθρώπου με νυχτερίδα, ακόμη και χωρίς εμφανές δάγκωμα ή γρατζουνιά, αποτελεί ένδειξη για χορήγηση προφύλαξης μετά την έκθεση (PEP) και θα πρέπει να αξιολογείται σε συνεργασία με τις υγειονομικές αρχές», αναφέρουν οι συγγραφείς της μελέτης.
Η θεραπεία υπάρχει μόνο πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα
Η λύσσα μπορεί σχεδόν πάντα να προληφθεί, αρκεί να χορηγηθεί εγκαίρως η λεγόμενη προφύλαξη μετά την έκθεση (Post-Exposure Prophylaxis – PEP). Η αγωγή περιλαμβάνει ειδική ανοσοσφαιρίνη κατά της λύσσας και σειρά εμβολίων, τα οποία είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά όταν δοθούν πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.
Η δυσκολία είναι ότι η περίοδος επώασης του ιού διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο και μπορεί να διαρκέσει από λίγες ημέρες έως αρκετούς μήνες.
Παράλληλα, τα αρχικά συμπτώματα είναι ασαφή και συχνά μοιάζουν με άλλες, πολύ συνηθισμένες ασθένειες. Περιλαμβάνουν μυρμήγκιασμα ή μούδιασμα, πυρετό, κόπωση και πονοκέφαλο, πριν εξελιχθούν σε σοβαρές νευρολογικές διαταραχές.
Η δραματική επιδείνωση του 11χρονου
Όταν το παιδί εισήχθη για πρώτη φορά στο νοσοκομείο, οι γιατροί ενημέρωσαν τις αρμόδιες υγειονομικές αρχές προκειμένου να εξεταστεί το ενδεχόμενο χορήγησης PEP.
Ωστόσο, επειδή τα συμπτώματά του παρέπεμπαν αρχικά σε πιο συχνές λοιμώξεις, πήρε εξιτήριο με πιθανή διάγνωση ερπητικής ουλοστοματίτιδας, μιας λοίμωξης που προκαλεί επώδυνα έλκη στο στόμα.
Την επόμενη ημέρα η κατάστασή του επιδεινώθηκε ραγδαία. Παρουσίασε πυρετό, σύγχυση, δυσκολία στην κατάποση, υπερβολική παραγωγή σάλιου, παραισθήσεις και σοβαρές βλάβες σε πολλαπλά κρανιακά νεύρα.
Οι γιατροί τον εισήγαγαν στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και εξέτασαν το ενδεχόμενο πειραματικών θεραπειών. Τελικά αυτές δεν χορηγήθηκαν, καθώς η νευρολογική του κατάσταση επιδεινωνόταν με εξαιρετικά γρήγορο ρυθμό, ενώ δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητά τους.
Ύστερα από 17 ημέρες νοσηλείας, η οικογένεια αποφάσισε, σε συνεργασία με τους γιατρούς, τη διακοπή της μηχανικής υποστήριξης της ζωής. Το παιδί πέθανε ήρεμα έχοντας τους δικούς του ανθρώπους δίπλα του.
Τι πρέπει να κάνετε αν έρθετε σε επαφή με νυχτερίδα
Οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι η απλή παρουσία μιας νυχτερίδας σε ένα δωμάτιο δεν αποτελεί από μόνη της λόγο για να ξεκινήσει η προληπτική θεραπεία.
Εάν όμως υπάρχει πιθανότητα άμεσης επαφής και αυτή δεν μπορεί να αποκλειστεί, η νυχτερίδα θα πρέπει, εφόσον είναι δυνατόν, να συλληφθεί με ασφάλεια ώστε να εξεταστεί για λύσσα, ενώ το άτομο πρέπει να απευθυνθεί άμεσα σε γιατρό ή στις αρμόδιες υγειονομικές αρχές για να εκτιμηθεί αν χρειάζεται PEP. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι ακόμη και όταν το ζώο φαίνεται απολύτως φυσιολογικό, μπορεί να μεταδίδει τον ιό.
Με πληροφορίες από το ScienceAlert / Eurekalert
