Ως πρόεδρος του νεοϊδρυθέντος κόμματος των συνταξιούχων, οφείλω να μιλήσω με καθαρή τεχνοκρατική γλώσσα, αλλά και με την απαραίτητη αιχμή που απαιτεί η πραγματικότητα. Γιατί η πραγματικότητα δεν είναι ουδέτερη∙ είναι αριθμοί που μεταφράζονται σε χαμένες παροχές, σε μειωμένο εισόδημα, σε πολιτικές αποφάσεις που έχουν κόστος για εκατομμύρια ανθρώπους.
1. Η κατάργηση της 13ης σύνταξης
Η κατάργηση της 13ης σύνταξης, όπως θεσπίστηκε με τον Ν. 4611/2019, ήταν μια συστηματική αφαίρεση πόρων από τους συνταξιούχους. Οι οργανώσεις, όπως το ΕΝΔΙΣΥ, υπολογίζουν τις απώλειες της επταετίας στα 7,7 δισ. ευρώ, με το ετήσιο κόστος της παροχής να ανέρχεται σε 1,1 δισ. ευρώ.
Είναι χαμένα εισοδήματα που θα μπορούσαν να στηρίξουν νοικοκυριά, να καλύψουν φάρμακα, να ενισχύσουν την κατανάλωση, να μειώσουν την ανασφάλεια. Η κατάργηση της 13ης σύνταξης δεν ήταν απλώς μια δημοσιονομική επιλογή∙ ήταν μια πολιτική επιλογή με κοινωνικό κόστος.
2. Η αντίφαση
Υπάρχει μια αντίφαση που δεν μπορεί να αγνοηθεί: Η Νέα Δημοκρατία ψήφισε υπέρ της 13ης σύνταξης ως αξιωματική αντιπολίτευση, αλλά την κατάργησε ως κυβέρνηση. Αυτό το πολιτικό «πήγαινε-έλα» είναι ζήτημα αξιοπιστίας.
Ακόμη πιο προβληματικές ήταν οι πρόσφατες δηλώσεις της υφυπουργού Άννας Ευθυμίου περί «παρότρυνσης των ίδιων των συνταξιούχων» για την κατάργηση. Η θέση μας είναι ξεκάθαρη: Κανένας συνταξιούχος δεν παρότρυνε την κυβέρνηση να αφαιρέσει εισόδημα από την τρίτη ηλικία. Η επίκληση τέτοιων επιχειρημάτων υπονομεύει τον δημόσιο διάλογο και προσβάλλει τους ανθρώπους που έχουν ήδη υποστεί σημαντικές απώλειες.
3. Η προσωπική διαφορά
Την περίοδο 2023–2025, περίπου 800.000 συνταξιούχοι δεν είδαν πραγματικές αυξήσεις λόγω του μηχανισμού της προσωπικής διαφοράς (νόμος Κατρούγκαλου). Οι αυξήσεις συμψηφίστηκαν, με αποτέλεσμα χιλιάδες άνθρωποι να παραμένουν καθηλωμένοι σε παλαιά επίπεδα αποδοχών.
Η συζήτηση για πλήρη κατάργηση του συμψηφισμού από το 2027 είναι θετική, αλλά όχι αρκετή. Ακόμη και αν 670.000 δικαιούχοι λάβουν ολόκληρη την αύξηση, η ζημιά των προηγούμενων ετών παραμένει.Ως πολιτικός φορέας, ζητούμε την αποκατάσταση των απωλειών και όχι απλώς μελλοντική διόρθωση.
4. Τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης
Από το 2028 έως το 2030 ανοίγει η συζήτηση για σταδιακή αύξηση των ορίων ηλικίας, με μελλοντική σύνδεση στο προσδόκιμο ζωής. Πρόκειται για μια δομική αλλαγή που θα επηρεάσει βαθιά την αγορά εργασίας και το ασφαλιστικό σύστημα.
Η θέση μας είναι σαφής
-Η αύξηση των ορίων δεν μπορεί να γίνει χωρίς αξιολόγηση των πραγματικών συνθηκών εργασίας.
-Δεν μπορεί να γίνει χωρίς προστασία των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.
-Δεν μπορεί να γίνει χωρίς διασφάλιση των θεμελιωμένων δικαιωμάτων.
Η σύνδεση με το προσδόκιμο ζωής είναι τεχνοκρατικά ορθή μόνο όταν το προσδόκιμο ζωής μετά τα 65 αυξάνεται πραγματικά και όταν η ποιότητα ζωής των εργαζομένων επιτρέπει παραμονή στην εργασία. Στην Ελλάδα, αυτό δεν ισχύει.
5. Η τρίτη ηλικία δεν είναι δημοσιονομικό βάρος
Ως πρόεδρος του νέου κόμματος των συνταξιούχων, δηλώνω ότι η τρίτη ηλικία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως «κόστος». Είναι η γενιά που χρηματοδότησε το κράτος, που στήριξε την οικονομία, που κράτησε όρθια την κοινωνία.
Γι΄αυτό και θεωρούμε ότι είναι δίκαιο να διεκδικούμε
–Επαναφορά της 13ης σύνταξης με δημοσιονομικά ισορροπημένο τρόπο.
-Κατάργηση της προσωπικής διαφοράς με αναδρομική αποκατάσταση.
-Προστασία των ορίων ηλικίας με κοινωνικά δίκαια κριτήρια.
-Αξιοπρεπείς αυξήσεις που αντανακλούν το πραγματικό κόστος ζωής.
Η πολιτική για τους συνταξιούχους δεν είναι λογιστική άσκηση. Είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης.
*Ο Γιάννης Παπαγεωργίου είναι Πρόεδρος του Κόμματος των Συνταξιούχων.
