Ιουστίνη Φραγκούλη-Αργύρη – Καναδάς
Ο Αρχιεπίσκοπος Καναδά κ. Σωτήριος μεταβαίνει σήμερα στο Φανάρι προκειμένου να υποβάλει την παραίτησή του μετά απο 52 χρόνια διακονίας στην Ελληνορθόδοξη εκκλησία του Καναδά. Λέγεται ότι ο Πατριάρχης του είχε ξεκινήσει την συζήτηση για οικιεοθελή παραίτησή του όταν τον κάλεσε σε επίσκεψη στην πατρική του γη της Ιμβρου πριν απο δύο χρόνια. Εκτοτε τον παραινούσε ευκαίρως-ακαίρως να υποβάλει την παραίτηση του ώσπου ο ίδιος ο κ. Σωτήριος αποφάσισε να την επιδώσει τώρα που συμπλήρωσε τα 90 του χρόνια.
Η παραίτηση του Αρχιεπισκόπου Καναδά κ. Σωτηρίου, που μεταβαίνει σήμερα να την υποβάλει στο Φανάρι μετά από πενήντα δύο χρόνια διακονίας, δεν αποτελεί μια απλή τυπική πράξη. Είναι η λήξη μιας εποχής που σημάδεψε βαθιά την Ελληνορθόδοξη παρουσία στον Καναδά, άλλοτε με έργο και δυναμισμό, άλλοτε με επιλογές που προκάλεσαν αντιδράσεις και αμφισβητήσεις. Μετά την ανακοίνωση της παραίτησης, ο δημόσιος λόγος γύρω από την ποιμαντορία του κ. Σωτηρίου υπήρξε έντονος: άρθρα που εξήραν το έργο του συνυπήρξαν με κριτικές που ανέδειξαν αμφιλεγόμενες πράξεις, διοικητικές επιλογές και συγκεντρωτικές πρακτικές που δίχασαν την Ομογένεια.
Τη Δευτέρα, ο κ. Σωτήριος θα συναντήσει τον Πατριάρχη για να επιδώσει επίσημα την παραίτησή του, και η στιγμή αυτή ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο, το πιο κρίσιμο στην ιστορία της Αρχιεπισκοπής Καναδά.
Η μάχη της διαδοχής έχει ήδη ξεκινήσει και εξελίσσεται με ένταση που θυμίζει πολιτικό παρασκήνιο.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας πιέζει τον Πατριάρχη να εκλέξει τον στενό του φίλο και συνοδοιπόρο, Μητροπολίτη Σικάγου Ναθαναήλ, προβάλλοντας ως επιχείρημα την εφαρμογή του αυστραλιανού μοντέλου διοίκησης: την κατάτμηση του Καναδά σε χωροεπισκοπές.
Αν και η ιδέα αυτή δεν είναι νέα —η Εκκλησία από της γενέσεώς της λειτουργούσε με χωροεπισκοπές— η προώθηση του Ναθαναήλ προκαλεί αντιδράσεις, καθώς ο ίδιος βρίσκεται σε διαρκείς διενέξεις με τον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής κ. Ελπιδοφόρο,αλλά και με τις τοπικές κοινότητες του Σικάγου, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο μπορεί να ενώσει μια τεράστια και πολυπολιτισμική επαρχία όπως ο Καναδάς.
Παράλληλα, άλλες πηγές θέλουν τον Γραμματέα και Διευθυντή του Πατριαρχικού Γραφείου, αρχιμανδρίτη Αέτιο, να βρίσκεται στο προσκήνιο ως έμπιστος του Πατριάρχη, ιδίως διότι θέλει να τον αποκαταστήσει καθώς και να του αναθέσει να προχωρήσει άμεσα στη δημιουργία πολλαπλών χωροεπισκοπών στον Καναδά, με στόχο μια πιο ευέλικτη και αποτελεσματική διοίκηση της απέραντης αυτής χώρας.
Ωστόσο, παρά τις πολλές φήμες και τις έντονες πιέσεις, ο επικρατέστερος φαίνεται να είναι ο Μητροπολίτης Σουηδίας Κλεόπας. Λόγιος, δυναμικός, με αποδεδειγμένη ικανότητα να αναπτύσσει εκκλησιαστικές δομές —όπως έκανε στη Σκανδιναβία μέσα στην τελευταία δεκαετία— και με στενή σχέση με τον Πατριάρχη, ο Κλεόπας παρουσιάζεται ως ο Ιεράρχης που μπορεί να συνδυάσει διοικητική επάρκεια, ποιμαντική ευαισθησία και σύγχρονη εκκλησιαστική αντίληψη. Η παρουσία του στο προσκήνιο δεν είναι τυχαία: αντανακλά την ανάγκη για έναν ποιμένα που μπορεί να σταθεί πάνω από παραταξιακές ισορροπίες και να οδηγήσει την Αρχιεπισκοπή σε μια νέα εποχή ενότητας και ανασυγκρότησης.
Στο πίσω μέρος της εικόνας παραμένουν επίσης δύο ακόμη υποψήφιοι: ο Επίσκοπος Ναζιανζού Αθηναγόρας, ο οποίος υπηρετεί σήμερα στην Αρχιεπισκοπή Αμερικής, και ο Μητροπολίτης Ιρλανδίας Ιάκωβος. Και οι δύο έχουν υπηρετήσει στο παρελθόν στην Αρχιεπισκοπή Καναδά· ο πρώτος ως αρχιμανδρίτης, ενώ ο δεύτερος τόσο ως αρχιμανδρίτης όσο και ως βοηθός επίσκοπος, αποκτώντας βαθιά γνώση της καναδικής πραγματικότητας και των αναγκών των αστικών κοινοτήτων.
Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, παραμένει: τι χρειάζεται πραγματικά ο Καναδάς; Ποιά είναι γνώμη της ελληνικής Ομογένειας του Καναδά; Η Αρχιεπισκοπή Καναδά είναι μια από τις πιο απαιτητικές επαρχίες του Οικουμενικού Θρόνου. Απέραντη γεωγραφικά, πολυπολιτισμική, με ισχυρές κοινότητες αλλά και μεγάλες προκλήσεις, απαιτεί έναν ποιμένα που γνωρίζει σε βάθος την πραγματικότητα της χώρας, που μπορεί να εμπνεύσει ενότητα, να προωθήσει διαφάνεια, να θεραπεύσει πληγές και να ανοίξει δρόμους για μια νέα ποιμαντική εποχή.
Σημειωτέον ότι στις μεγάλες πόλεις του Καναδά, Μόντρεαλ, Τορόντο και Βανκούβερ οι ελληνικές κοινότητες είναι αστικές και ουχί εκκλησιαστικές, γεγονός που περιπλέκει τον ρόλο του Αρχιεπισκόπου σε αυτές, καθώς θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στους εκλεγμένους ηγέτες τους και την εκκλησιαστική δικαιοδοσία του.
Η επιλογή του νέου Αρχιεπισκόπου δεν είναι απλώς θέμα προσώπου· είναι θέμα κατεύθυνσης. Θα συνεχιστεί το μοντέλο Σωτηρίου; Θα εφαρμοστεί το μοντέλο της αρχαίας Εκκλησίας με τις χωροεπισκοπές; Θα υπάρξει διοικητική αναδιάρθρωση; Ή θα επιλεγεί μια μορφή που μπορεί να συνδυάσει παράδοση, σύγχρονη ποιμαντική αντίληψη και βαθιά γνώση της καναδικής πραγματικότητας;
Τη Δευτέρα, ο Αρχιεπίσκοπος Καναδά κ. Σωτήριος θα επιδώσει επίσημα την παραίτησή του στον Πατριάρχη. Η στιγμή είναι ιστορική. Και η απόφαση που θα ακολουθήσει θα καθορίσει όχι μόνο την πορεία της Αρχιεπισκοπής Καναδά, αλλά και την ισορροπία δυνάμεων εντός του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Η Ομογένεια παρακολουθεί. Οι υποψήφιοι κινούνται. Το Φανάρι αποφασίζει. Και ο Καναδάς περιμένει τον ποιμένα που θα ανοίξει το νέο κεφάλαιο.
