Το διεθνές περιβάλλον και η επικρατούσα κυρίαρχη τάση στις διεθνείς σχέσεις όπου η έννοια της εφαρμογής του Δικαίου έχει παραχωρήσει την θέση της στην εφαρμογή της έννοιας του Ισχυρού ως τρόπου επίλυσης των διεθνών διαφορών, τούτες τις εορταστικές ημέρες και νύχτες, αποτυπώνεται λεκτικά με τη λιτή διατύπωση: «Joyeux Bordel»
Πολλά τα παραδείγματα, τείνουν – πριν καλά-καλά ξεκινήσει το 2026 – να έχουν αποκτήσει χαρακτήρα καθεστώτος κυρίαρχης συμπεριφοράς. Στην ισραηλινο-παλαιστινιακή διένεξη για παράδειγμα το Ισραήλ από την πλευρά του «ισχυρού» μεθοδικά κατασκευάζει την αορατότητα: την αορατότητα της παλαιστινιακής ζωής εντός του Ισραήλ αλλά και των παλαιστινιακών οικισμών στην Δυτική Όχθη. Το διαπιστώνει κανείς μόνο αν επισκεφθεί αυτά τα μέρη. Όμορφα μέρη, μέρη που τόσα χρόνια ο πόνος θα έπρεπε να είχε κουράσει τους ανθρώπους, και ναι, αυτός ο πόνος θα μπορούσε να είναι ένα γενναίο κίνητρο για να γίνει η υπέρβαση με την επιθυμία για ειρηνική συνύπαρξη και όχι για αντεκδίκηση της αντεκδίκησης.
Στην Αμερική πάλι, στις ΗΠΑ τείνουν πολύ πρόθυμα να βλέπουν το παρελθόν σαν μια πολύ μικρή οντότητα. Οι Αμερικανοί αισθάνονται το μέλλον σαν το βασίλειο των άπειρων δυνατοτήτων. Έχοντας την υπεροχή της τεχνολογίας στις αποσκευές του, ο επηρμένος «Πειρατής της Καραϊβικής» αποφάσισε από την πλευρά του ισχυρού» πως το «Δόγμα Μονρόε» είναι καιρός να επιστρέψει «δυναμικά» στη Λατινική Αμερική. Η λέξη «δυναμικά» επί της ουσίας είναι μια πολύ ήπια έκφραση, γι’ αυτό άλλωστε και η εξόχως έγκυρη « Le Monde diplomatique», αναφέρεται στον «Πειρατή της Καραϊβικής».
Ας σημειωθεί πως ο «Πειρατής της Καραϊβικής» έδωσε χάρη στον πρώην ηγέτη της Ονδούρας και μέλος του Εθνικού Κόμματος, Χουάν Ορλάντο Ερνάντες, ο οποίος εξέτιε ποινή φυλάκισης 45 ετών στις ΗΠΑ για διακίνηση ναρκωτικών, λίγες ημέρες πριν της αμφίρροπες προεδρικές εκλογές στη χώρα της Κεντρικής Αμερικής. Κατά τη διάρκεια της δίκης του, οι εισαγγελείς κατηγόρησαν τον Ερνάντες ότι συνεργάστηκε με ισχυρά καρτέλ για τη μεταφορά άνω των 400 τόνων κοκαΐνης με προορισμό τις ΗΠΑ. Αυτό περιλάμβανε και σχέσεις με το μεξικανικό καρτέλ Σιναλόα, μία από τις εγκληματικές οργανώσεις που η κυβέρνηση Τραμπ είχε χαρακτηρίσει «τρομοκρατική».
Η ανακοίνωση για τη χάρη έγινε την Παρασκευή, δύο ημέρες πριν από τις εκλογές, στις οποίες ο Τραμπ στηρίζει τον συντηρητικό υποψήφιο του Εθνικού Κόμματος, Νάσρι «Τίτο» Ασφούρα, ο οποίος αντιμετωπίζει τέσσερις αντιπάλους σε μια εκλογική αναμέτρηση που έχει σημαδευτεί από σκάνδαλα, ενώ κανείς υποψήφιος δεν εμφανίζεται ως ξεκάθαρο φαβορί.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ότι ο Ερνάντες έχει «αντιμετωπιστεί πολύ σκληρά και άδικα», και επανέλαβε τη στήριξή του στον Ασφούρα τονίζοντας ότι μια πιθανή ήττα του θα οδηγούσε σε διακοπή της αμερικανικής υποστήριξης, επαναλαμβάνοντας μια προειδοποίηση παρόμοια με εκείνη που είχε εκφράσει πριν από τις προεδρικές εκλογές της Αργεντινής τον Οκτώβριο, υπέρ του Χαβιέρ Μιλέι.
Ο Ερνάντες λοιπόν πήρε χάρη με την Τραμπική ελπίδα πως η χάρη θα λειτουργήσει ευνοϊκά για το συντηρητικό Εθνικό Κόμμα της Ονδούρας, το Καράκας βομβαρδίστηκε, ο Πρόεδρος Νικολάς Μαδούρο συνελήφθη (μαζί με τη σύζυγό του) κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής επιχείρησης με ελικόπτερο καθώς οι αμερικανικές δυνάμεις επιτέθηκαν στη Βενεζουέλα. Η Ουάσιγκτον υπόσχεται τώρα δίκη για τον Μαδούρο, τον οποίο κατηγορεί για «ναρκοτρομοκρατία» και ότι είναι «φυγάς από την αμερικανική δικαιοσύνη» και όχι ηγέτης ενός κυρίαρχου κράτους. Αυτή η παρέμβαση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την αυτοκρατορική επιστροφή των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική.
Οι στόχοι των ΗΠΑ : να αποκαταστήσουν την ηπειρωτική τους κυριαρχία, να αποκρούσουν την κινεζική επιρροή και να θέσουν την περιοχή στην υπηρεσία των εγχώριων προτεραιοτήτων που ορίζονται από τον Λευκό Οίκο. Έχοντας γίνει υποτελείς, τα τοπικά δεξιά κόμματα κερδίζουν έδαφος και πανηγυρίζουν.
Αν τα όσα πρωτοφανή γίνονται στην Ονδούρα και στην Βενεζουέλα, πιστεύει κάποιος πως είναι «μεμονωμένα περιστατικά», είναι βαθιά νυχτωμένος.
Η ιστορία της Χιλής είναι πολύ διδακτική:
Ο Αουγκούστο Πινοσέτ υπήρξε υπεύθυνος για περισσότερες από τρεις χιλιάδες εξαφανίσεις ή δολοφονίες. Υπό τις εντολές του, περίπου σαράντα χιλιάδες άνθρωποι υποβλήθηκαν σε βασανιστήρια. Μερικοί εξακολουθούν να φέρουν τα σημάδια. Όπως ήταν αναμενόμενο, τα πορτρέτα του Αουγκούστο Πινοσέτ είχαν γίνει σπάνια στη Χιλή μετά το τέλος της δικτατορίας που επέβαλε στη χώρα από το 1973 έως το 1990. Στις 14 Δεκεμβρίου 2025, ωστόσο, επέστρεψαν μεγαλοπρεπώς στο Σαντιάγο για να γιορτάσουν την προεδρική νίκη του κ. Χοσέ Αντόνιο Καστ, ο οποίος ισχυρίζεται με υπερηφάνεια ότι είναι μαθητής του αρχηγού του πραξικοπήματος.
Πριν από δεκατέσσερα χρόνια, ωστόσο, φοιτητές βγήκαν στους δρόμους της Χιλής στις μεγαλύτερες διαδηλώσεις που είχε δει η χώρα από την επιστροφή της δημοκρατίας. Απαίτησαν δωρεάν, ποιοτική εκπαίδευση και, γενικότερα, το τέλος του νεοφιλελεύθερου μοντέλου που κατοχυρώθηκε στο Σύνταγμα του 1980, μια κληρονομιά της δικτατορίας. Είχαν κι αυτοί το είδωλό τους, του οποίου τα πορτρέτα κοσμούσαν τις συγκεντρώσεις: τον Σαλβαδόρ Αλιέντε, τον σοσιαλιστή πρόεδρο της Χιλής, που εξελέγη το 1970 και ανατράπηκε από τον Πινοσέτ. Ένας από τους φοιτητές διαδηλωτές, ο Γκαμπριέλ Μπόριτς, συνέχισε την πολιτική του καριέρα, τελικά έγινε πρόεδρος το 2022, επικαλούμενος συνεχώς το όνομα του Αλιέντε. Σε λίγους μήνες, στις 11 Μαρτίου 2026, ο Καστ θα τον διαδεχθεί.
Το 1973, ο Λευκός Οίκος υποστήριξε το πραξικόπημα του Πινοσέτ: «Δεν βλέπω γιατί να αφήσουμε μια χώρα να γίνει μαρξιστική απλώς και μόνο επειδή ο πληθυσμός της είναι ανεύθυνος», «δικαιολόγησε» τότε ο Χένρι Κίσινγκερ. Πενήντα χρόνια αργότερα, ο Αμερικανός πρόεδρος γιόρτασε τη νίκη στις προεδρικές εκλογές της Χιλής του ανθρώπου που «υποστήριξε».
Η λέξη «υποστήριξε» απέχει από την πραγματικότητα, όσο και η λέξη « κοσμιότητα » από την συμπεριφορά του «Πειρατή της Καραϊβικής» και του Αντιπροέδρου του στην πρώτη υποδοχή του Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο.
Πριν από την επιστροφή του στην εξουσία, η Ουάσινγκτον δεν επέδειξε τόσο ξεδιάντροπα την προκατάληψή της στις υποθέσεις της « υποηπείρου » που είναι προφανές πως την θεωρεί «προτεκτοράτο» της.
Ίσως για αυτό και εμπνέεται από την φιλία με τον Πούτιν: Η κοινή αντίληψη που έχουν περί προτεκτοράτων.
Αυτή είναι η Αμερική και η μοναξιά της :
«Σαν αστυνόμος
που δρα εκνόμως
θρίλερ που διαρκεί
η Αμερική
σκούζοντας φεύγει ο χρόνος»
« Joyeux Bordel », το λοιπόν.
Μιχάλης Κονιόρδος , εκπαιδευτικός https://www.core-econ.org/
