Tου Καθηγητή Μιχάλη Χουρδάκη, Βουλευτή Α’ Θεσσαλονίκης με το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής
Στις 19 Αυγούστου 2026, κατατέθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας αίτηση ακύρωσης και για τις επτά νέες άδειες Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης που δόθηκαν για το ακαδημαϊκό έτος 2026-27. Η κίνηση αυτή δεν είναι απομονωμένη. Έρχεται λίγες μέρες μετά τις αποφάσεις 1167-1172/2026 του Γ΄ Τμήματος του ΣτΕ, που ακύρωσαν τις άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας τριών παραρτημάτων -CITY College/University of York, Keele University και Anatolia College- καθώς και τις αντίστοιχες πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών. Το γεγονός ότι η ίδια νομική αμφισβήτηση επεκτείνεται τώρα και στα επτά νεότερα ιδρύματα δεν είναι τυχαίο. Δείχνει ότι το πρόβλημα δεν εντοπίστηκε σε τρεις μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά στον ίδιο τον μηχανισμό αδειοδότησης.
Δεν ήταν ατύχημα
Το ΣτΕ δεν έκρινε αντισυνταγματικό τον θεσμό των ΝΠΠΕ. Έκρινε κάτι πιο σοβαρό για την κυβέρνηση: ότι η διαδικασία που τον υλοποίησε ήταν ελαττωματική σε κάθε στάδιο. Ο ΕΟΠΠΕΠ, αρμόδιος να βεβαιώσει την καταλληλότητα των κτιριακών υποδομών, παρέλειψε να διαπιστώσει έγκαιρα αν τα παραρτήματα είχαν συμμορφωθεί με τις παρατηρήσεις που ο ίδιος είχε διατυπώσει μετά από επιτόπιο έλεγχο. Η ΕΘΑΑΕ, με την απόφασή της 48136/17.12.2024, πιστοποίησε προγράμματα σπουδών βάσει κριτηρίων που το Δικαστήριο έκρινε πως δεν ήταν καν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια. Και οι τελικές υπουργικές πράξεις αδειοδότησης βασίστηκαν σε αυτή την ελαττωματική αλυσίδα. Όταν αποτυγχάνει ο κτιριακός έλεγχος, αμφισβητούνται τα κριτήρια πιστοποίησης και ακυρώνονται οι ίδιες οι υπουργικές πράξεις, δεν μιλάμε για τεχνική παρεξήγηση. Μιλάμε για κατάρρευση ολόκληρου του συστήματος εγγυήσεων που η κυβέρνηση η ίδια σχεδίασε και εποπτεύει πολιτικά.
Και ενώ η κυβέρνηση έδειξε αυτή την ταχύτητα για την αδειοδότηση ιδιωτικών σχημάτων, τα δημόσια πανεπιστήμια συνεχίζουν να λειτουργούν με κενές οργανικές θέσεις, ανεπαρκή χρηματοδότηση, γερασμένες υποδομές και περιορισμένη φοιτητική μέριμνα. Η ίδια κυβέρνηση που επικαλείται τον διεθνή ανταγωνισμό για να δικαιολογήσει το άνοιγμα της αγοράς δεν βρήκε αντίστοιχη πολιτική ταχύτητα για να καλύψει αυτά τα κενά. Σήμερα, με επτά ακόμη άδειες υπό αμφισβήτηση, βρισκόμαστε μπροστά σε φοιτητές που έχουν ήδη πληρώσει δίδακτρα, έχουν εγγραφεί ή έχουν ολοκληρώσει ένα ακαδημαϊκό έτος σε ιδρύματα των οποίων η νομιμότητα εκκρεμεί στη Δικαιοσύνη. Αυτή η αβεβαιότητα είναι το άμεσο αποτέλεσμα μιας επιλογής να προηγηθεί η πολιτική βιτρίνα της μεταρρύθμισης από τη θεσμική της θωράκιση.
Η κυβέρνηση είχε προειδοποιηθεί
Στις 19 Αυγούστου 2025, είχα καταθέσει στη Βουλή συγκεκριμένη Ερώτηση για συγκρούσεις συμφερόντων και παρατυπίες στη διαδικασία αδειοδότησης των ΝΠΠΕ από την ΕΘΑΑΕ και για την επάρκεια των εγγυήσεων αντικειμενικότητας και αμεροληψίας. Η απάντηση που διαβιβάστηκε στη Βουλή ήταν καθησυχαστική και κατηγορηματική: δεν είχε προκύψει σύγκρουση συμφερόντων και είχαν τηρηθεί η νομιμότητα, η αντικειμενικότητα και η αμεροληψία.
Τον Ιούλιο του 2026 επανήλθα με νέα Ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων. Ζήτησα τις εκθέσεις αξιολόγησης, τα πρακτικά, τα στοιχεία που οδήγησαν στις διοικητικές κρίσεις και τη σχετική υπηρεσιακή αλληλογραφία.
Οι αποφάσεις του ΣτΕ επιβεβαίωσαν τη βασιμότητα των προειδοποιήσεων για την ανεπάρκεια των δικλίδων αμεροληψίας και ελέγχου. Η κυβέρνηση δεν μπορεί πλέον να ισχυριστεί ότι δεν γνώριζε. Η Βουλή είχε ενημερωθεί εγκαίρως, με συγκεκριμένα στοιχεία και συγκεκριμένα ερωτήματα.
Ποιος βιάστηκε και για ποιον
Το ερώτημα είναι γιατί η κυβέρνηση επέλεξε να ανοίξει άρον άρον μια νέα αγορά εκπαιδευτικών υπηρεσιών, με ελαστικές προϋποθέσεις και ανεπαρκείς εγγυήσεις, αντί να θεσπίσει εξαρχής ένα καθαρό, αυστηρό και συνταγματικά θωρακισμένο πλαίσιο αποκλειστικά για μη κερδοσκοπικά ιδρύματα.
Το αποτέλεσμα λειτούργησε αντικειμενικά προς όφελος μιας ήδη διαμορφωμένης αγοράς κολεγίων, που είχε κάθε συμφέρον να προλάβει να μετατραπεί σε πανεπιστήμιο μέσα σε ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα παράνομη συναλλαγή, αλλά δείχνει ότι το πλαίσιο σχεδιάστηκε και εφαρμόστηκε με τρόπο που ευνόησε συγκεκριμένους φορείς της υφιστάμενης αγοράς, όχι τη δημιουργία κάτι νέου.
Και ενώ η κυβέρνηση έδειξε αυτή την ταχύτητα για την αδειοδότηση ιδιωτικών σχημάτων, τα δημόσια πανεπιστήμια συνεχίζουν να λειτουργούν με κενές οργανικές θέσεις, ανεπαρκή χρηματοδότηση, γερασμένες υποδομές και περιορισμένη φοιτητική μέριμνα. Η ίδια κυβέρνηση που επικαλείται τον διεθνή ανταγωνισμό για να δικαιολογήσει το άνοιγμα της αγοράς δεν βρήκε αντίστοιχη πολιτική ταχύτητα για να καλύψει αυτά τα κενά.
Τι πρέπει να γίνει
Ως καθηγητής δημόσιου πανεπιστημίου δεν μπορώ να αποδεχθώ την υποβάθμιση της ανώτατης εκπαίδευσης σε αγορά τίτλων σπουδών. Πρώτη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα πρέπει να παραμείνει το ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο. Δεν χωρούν στην Ελλάδα κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, ούτε σχήματα που εμφανίζονται ως μη κερδοσκοπικά, ενώ στην πραγματικότητα συνεχίζουν προϋφιστάμενες επιχειρηματικές δραστηριότητες. Μόνο πραγματικά μη κρατικά και αποδεδειγμένα μη κερδοσκοπικά ιδρύματα μπορούν να συζητηθούν, και μόνο μέσα σε ένα καθαρό συνταγματικό και νομοθετικό πλαίσιο, με κοινά και αυστηρά κριτήρια για όλους. Και αυτό πρέπει να έρθει μετά, ή τουλάχιστον παράλληλα με, μια γενναία και μετρήσιμη ενίσχυση των δημόσιων ΑΕΙ σε προσωπικό, υποδομές, φοιτητική μέριμνα, έρευνα και χρηματοδότηση.
Ζητούμε επίσης λογοδοσία: δημοσιοποίηση των φακέλων αδειοδότησης, επανέλεγχο όλων των αδειών -όχι μόνο των τριών που ήδη ακυρώθηκαν- και πολιτική ευθύνη όσων εποπτεύουν αυτή τη διαδικασία. Η επέκταση της δικαστικής αμφισβήτησης και στα επτά νεότερα ΝΠΠΕ πρέπει να γίνει αφορμή για πλήρη επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο σχεδιάστηκε ολόκληρη η μεταρρύθμιση, πριν η χώρα βρεθεί με δεκάδες φοιτητές όμηρους μιας διαδικασίας που δεν άντεξε ούτε στον πρώτο δικαστικό έλεγχο.
Προσωπικά θεωρώ, τέλος, ότι όποιο πραγματικά μη κερδοσκοπικό μη κρατικό πανεπιστήμιο επιτραπεί στο μέλλον πρέπει να υπηρετεί και έναν εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό, και αρχικά τουλάχιστον, να ιδρύεται εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης, ενισχύοντας την περιφέρεια αντί να συγκεντρώνει ακόμη περισσότερους πόρους στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα.
Το δίλημμα δεν είναι «δημόσια ή ιδιωτικά πανεπιστήμια». Είναι αν η ανώτατη εκπαίδευση θα παραμείνει δημόσιο και ακαδημαϊκό αγαθό, ή θα μετατραπεί σε αγορά τίτλων σπουδών.
*
Οι απόψεις που διατυπώνονται στο παρόν άρθρο ανήκουν αποκλειστικά στον αρθρογράφο και δεν απηχούν κατ’ ανάγκην τις θέσεις της HuffPost Greece ή της συντακτικής της ομάδας. Η δημοσίευσή τους δεν συνιστά υιοθέτηση ή έγκρισή τους από το μέσο.
